LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - 15 ile 18 yaş arasında hâkimin gerekçelendirilmesine temel unsur, neden SİR raporu istemediğini hâkim gerekçelendirmek zorunda, bakın.

GİZEM ÖZCAN (Muğla) - O kısmını anladım, ben de tam tersini söylüyorum.

LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Eğer SİR raporu istenmesini gerekçelendirirseniz hiçbiri gerekçelendirmez, direkt hepsi "SİR raporu" der ve işin daha kolayına kaçabilirler.

GİZEM ÖZCAN (Muğla) - O zaman hâkimlere güvenmiyoruz demektir.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Yok, güvenmeden değil de sistemi kurgularken bence de yani...

LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Hayır, güvenmemek değil, sistemin işleyişini niteliksel olarak daha değerli hâle getirmek.

GİZEM ÖZCAN (Muğla) - Diğerinde hiç istememe ihtimali var ama.

LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - İstemiyorsa gerekçelendirmek zorunda işte. Neden istemediğini hâkim "16 yaşındaki çocuk suç işledi ve SİR raporunu neden istemedim." diye ayrıntılı gerekçelendirmek zorunda. İşte o zaman diyoruz ki hâkim karar verirken ihtiyaç duyuyorsa SİR raporunu istesin ve gerekçelendirmek zorunda da kalmasın, SİR raporuyla işine devam etsin. İstemediği takdirde bunun açıklamasını ve gerekçelenmesini net olarak yazsın.

GİZEM ÖZCAN (Muğla) - Farklı açıdan aslında aynı şeyi söylüyoruz. Kural olmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz.

LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Kuralı koyduğunuzda da evet, SİR raporları standart hâlde gelebilir, standart hâlde SİR raporları gelecektir kural olduğu zaman ancak çocuk suç işleme yaşının 12'lere kadar düştüğü bir dönemde 12-15 yaş arasındaki SİR raporlarının nitelikli ve iyi gelmesi, 15-18 yaş arasındaki çocuğun zaten mümeyyiz mi değil mi diye onu da talep edecek hâkim. Üstüne, SİR raporu istememesinin gerekçesini açıklamasını Adalet Bakanlığımız ve hâkimlerimiz daha iyi açıklayacaktır, mevzuatın işleyişi ve oturuşu açısından, yargı kararlarının emsal teşkil etmesi açısından da önemli olacaktır. SİR raporuyla teknik bir rapor hâlinde değil, istememe gerekçesini açıklaması aslında yargının karar verme mekanizmalarındaki...

SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Leyla Hanım, mahkemeler karar verirken hâlâ gerekçe yazmıyorlar.

LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Yazacaklar Başkanım.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Yok, yazıyorlar.

Genel Müdürümüz bir açıklama yapsın, uygulamadan da geliyor kendisi.

LEYLA ŞAHİN USTA (Ankara) - Uygulamanın bütünlüğü açısından çok kıymetli olacaktır.

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMEN - Başkanım, 35'inci maddenin mevcut hükmü "Mahkeme veya çocuk hâkimi tarafından çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması hâlinde gerekçesi kararda gösterilir." "Çocuk" diyor, 18 yaşına kadar. Ancak burada savcılık yok mesela, savcıya böyle bir yükümlülük yüklemiyor. Savcı, önüne gelen herkese, çocuğa daha doğrusu, SİR raporu almadan da dava açabilir bugün. Mahkemeye böyle bir yükümlülük getiriyor. Birincisi, savcıyı ve iddianameye yakın olanı evreye dâhil ediyoruz. İkincisi, 15 yaşına kadar olan çocuklar bakımından almadığı zaman iade sebebi yapıyoruz, bir önceki gündüz getirilen Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174'üncü maddesinde "iade sebebi" diyoruz, bu da önemli bir faktör. Üçüncüsü, hâkim veya mahkemeye 15 yaşına kadar zorunlu, 15-18 yaşına kadar da niye SİR raporu alınmadığını gerekçesini de gösterecek...

BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Neden 15?

ADALET BAKANLIĞI MEVZUAT GENEL MÜDÜRÜ MEHMET ÖKMEN - Sebebi şu: Şu an raporlar nitelikli düzenleniyor. Birdenbire kapsamı bu kadar çok genişletirsek eldeki raporların kalitesinin düşme endişesi var. Kısa süre içinde bunu tabii ki 18'e getireceğiz, bu planlamamızda var, bu gelecek yapılacak ama bugün yaparsak kalite düşer, çocukların aleyhine yapmış oluruz, endişemiz bu Sayın Başkanım.