OKAN GAYTANCIOĞLU (Edirne) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; şimdi, beş sene çalışmışsınız -bize öyle dediler Komisyona girdiğimizde, beş sene çalışmışsınız- içinde birçok şey eksik. Neredeyse tamamına katılıyoruz, çok büyük sorun yok, eksik olan ne? Aramızdaki dünya görüşü farkı çok eksik. Nedir? Biz kooperatiflere inanmışız, siz şirketlere inanırsınız çünkü kooperatiflerin sahibi kişilerdir, bireylerdir, ortaklardır; sahibidir çünkü ortaklar. Şirketlerin sahipliğinde de para kimdeyse söz ondadır; kooperatiflerde herkesin 1 oyu vardır ama şirketlerde para kimdeyse söz sahibi odur.

Şimdi, burada, güzel, çok madde var, şeffaflık getiriyorsunuz. Kooperatife ortak olanlar merkez birliğine ortak olacaklar, bölge birliklerine ortak olacaklar, kamu yararından dolayı destek alacaklar ama dediğim gibi, içinde bir yaşam biçimi olan kooperatiflerin desteklenmesine yönelik bir madde yok. Yani vatandaş neden kooperatife ortak olsun, neden kooperatifle çalışsın, bunlar yok. Bir ayrıcalık tanınmıyor. Yani o kadar çok kooperatif var ki, kooperatif birlikleri var ki örneğin, TRAKYABİRLİK var, MARMARABİRLİK var, TARİŞ var, ÇUKOBİRLİK var, FİSKOBİRLİK var, TİFTİKBİRLİK var, GÜLBİRLİK var, GÜNEYDOĞUBİRLİK var, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri var, Köy Kalkınma Kooperatifleri var ama burada hiçbir tanesi yok, bunlara hiçbir ayrıcalık tanınmıyor. Yani bunlar ortaklarından, çıkarları olan kişilerden, genelde üreticilerden ürün satın alıyorlar, kendi aralarında bu ürünü başka ürünlere dönüştürüyorlar; örneğin, domates alıyorlar, salça yapacaklar. Ya, bunu destekleyelim, ortak içi alışveriş bu. Ortaklarından ayçiçeği satın alacaklar, bunu ham yağ hâline getirecekler, rafine yağ hâline getirecekler, satacaklar. E, bundan vergi almayalım, destekleyelim, hani bunun finansmanı? Ben sizin yerinizde olsam 40 bin ortaklı TRAKYABİRLİK'i, 100 bin ortaklı ÇUKOBİRLİK'i desteklerim. Neden? E, çünkü 100 bin kişinin oyunu alacaksınız, desteğini alacaksınız. Bırakın, piyasadaki istikrarı kooperatifler sağlar. Nasıl pandemide halka kredi verdiniz kamu bankaları aracılığıyla, işte, şimdi de bu koşullarda kooperatifleri desteklemeniz lazım ama nerede? Yok. Gelişmiş ülkelerde neredeyse her şey kooperatifler aracılığıyla yapılır. Zaten ülkemizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk de kooperatifçiliğe son derece önem vermiştir. Neden? Gidip Tarım Kredi Kooperatiflerinin Tekir'deki 1 no.lu ortağı olmuştur, hatta ortak olurken de ne telefon etmiştir ne telgraf çekmiştir, bir tane dilekçe yazmıştır Ziraat Bankasına "Ben kooperatife ortak olmak istiyorum." demiştir. Yani o zaman Cumhurbaşkanı her şeyi yapabilir ama sırf örnek olsun diye, kooperatifler çalışsın, kooperatifler büyüsün diye bu işi yapmıştır. Ama siz ne yapıyorsunuz? FİSKOBİRLİK'i devre dışı bırakıp Ferrero'ya yol veriyorsunuz. Diyorsunuz ki: "Ya, biz fındık işini Ferrero'ya teslim edelim, ayçiçeği işini gerekirse Bunge'ye teslim edelim. Ya, bırakalım, biz piyasalardan bu kooperatifleri çıkartalım, yerine şirketler gelsin; şirketler kâr etsin, vatandaşlara yüksek fiyatlı ürün satsın, çalıştırdığı insanları asgari ücretle çalıştırsın." Siz böyle bir ekonomik düzen istiyorsunuz, biz de kooperatifçiliğin yaygın olduğu, çoğu kişinin kooperatiflere ortak olduğu -bakın, "ortak" diyorum, "üye" demiyorum- sahibi olduğu... Çünkü kooperatiflerde kâr amacı yoktur. Ne kadar düşük fiyatla gübre alabilirse, ilaç alabilirse, tohum alabilirse -çünkü pazarlık gücü var- ama ne kadar yüksek fiyatla da ürünü satabilirse, değerlendirebilse kooperatif o kadar başarılıdır. Hatta uluslararası literatüre bakarsanız, pamuk alıp gömlek satan kooperatifler gerçek kooperatiflerdir. Neden? Pamuğu almış, iplik hâline getirmiş, kumaş hâline getirmiş, gömlek hâline getirmiş, başka bir sektöre katma değer sağlamış; işte, bu tip kooperatifleri destekleyen mekanizmalar var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın Sayın Gaytancıoğlu.

OKAN GAYTANCIOĞLU (Devamla) - Siz beş sene çalışmışsınız, bu beş sene içerisinde bu maddeler varmış -ben bunu öğrendim- sonradan çıkardınız. Neden? "Ya, işte, şirket sahiplerine ayıp olur." O zaman kooperatiflere ne ayrıcalık sağlıyorsunuz? Düşünün, birdenbire piyasaya bir sürü ürün geliyor, eğer bu kooperatif faaliyet gösterecekse şirketlerden daha avantajlı bir kredi finansmanına sahip olsa fena mı olur? Birdenbire 150-200 bin ton ürün gelecek aynı günde, aynı haftada; bu kooperatiflere ayrıcalık tanısanız fena mı olur?

Yine, on binlerce ortağı olan, yüz binlerce ortağı olan Tarım Kredi Kooperatiflerinin çiftçilerini hiç mi görmüyorsunuz, ne kadar zor durumda olduklarını hiç mi görmüyorsunuz?

Vatandaşlarımız bir de son dakikada beni çok aradılar. Kömür fiyatları çok arttı arkadaşlar; herkes doğal gazla ısınmıyor, kömürle ısınanlar var. Kömür fiyatları çok arttı, vatandaş sobasına kömür dahi alamıyor. Geçen sene 700 liraydı, 2 bin liraya çıktı kömürün tonu. (CHP sıralarından alkışlar)