GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin 3'üncü Tur Görüşmeleri münasebetiyle
Yasama Yılı:6
Birleşim:32
Tarih:08.12.2022

CHP GRUBU ADINA ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Bakan, yılda bir kere de olsa sizi aramızda görmek güzel.

Değerli arkadaşlar, şimdi, turizm sektörünü biz stratejik bir sektör olarak görüyoruz aynı zamanda da siyaset malzemesi değil; Türkiye Büyük Millet Meclisinde turizmi geliştirmek için hep birlikte gayret gösterdiğimizi söyleyerek sözlerime başlayacağım.

Yalnız, sorularım var; cevap alamadığımız sorular bunlar. Arkadaşlar, sizler soru önergeleri veriyorsunuz, ben rakamları söylemeyeyim, hepiniz biliyorsunuz ve cevap alamıyorsunuz. Turizm Bakanlığına belki 100'ün üzerinde soru önergesi verdik, bunlarla ilgili cevap yok. Şimdi, peki, senede bir kere buluyoruz Sayın Bakanı, burada cevap verecek mi biliyorum, bakacağız, soracağız ama şimdi, Komisyonda sorularımıza cevap vermedi.

Birinci soru, TGA, Turizm Geliştirme Ajansı... Bildiğiniz gibi, buradan, Komisyondan geçti ve bütün turizm sektörüne; acentelere, otellere, restoranlara bir salma yapıldı, binde 7,5 gibi bir oran. Bununla ilgili sorduk: "Güzel, turizmi tanıtmak için siz bunu topluyorsunuz, neden cirodan topluyorsunuz?" Ya, insanlar zarar ettiği zaman bir şekilde vergi ödemezler, zarar beyan ederler, siz cirodan bunu topluyorsunuz. Ve şunu sordum, dedim ki: "Buradan bu kadar büyük para elde ediyorsunuz..." Ki benim tahminime göre yıllık 400 milyon dolar arkadaşlar. Çünkü kendi açıkladıkları turizm rakamlarıyla çarpıp bölüyorsunuz, aynı zamanda restoranların sayısıyla çarpıp bölüyorsunuz, 400 milyon dolar gibi bir rakamı ben çıkarıyorum. Yanlışsa "Yanlış." desin ama o verileri versin. Komisyonda sorduk Sayın Turizm Bakanına. Daha önce vermişti, 2021 yılında "Efendim, işte şu kadar gelir elde ettik, şuralardan gelir elde ettik, bu kadar da harcadık." Ve bu Komisyonda, Bütçe Komisyonunda, görüşmelerde böyle bir rakam alamadım. Şimdi soruyorum: Ne kadar para topladınız? Nerelerde kullandınız, harcadınız? (CHP sıralarından alkışlar) Turizm rakamlarıyla övünüyorsunuz, övünün; çalışıyorsunuz, takdir de ederiz fakat Akdeniz çanağındaki turizm destinasyonlarıyla karşılaştırdığınız zaman o kadar da başarılı bir yıl geçmediğini biz görüyoruz.

Süre az olduğu için -konu çok- bir de şu konaklama vergisine girelim. Sayın Bakan Komisyonda dedi ki: "Konaklama vergisini Maliye Bakanlığı alıyor, bizimle alakası yok." Ya, şimdi, Maliye Bakanlığı Türkiye Cumhuriyeti devletinin Bakanlığı da siz nerenin Bakanısınız Sayın Bakan? (CHP sıralarından alkışlar) Yani sizin söylediğiniz şu: "Ya, efendim, ben yapmadım, onlar yaptı." Ya, buradan bütçeye koymuşsunuz, orada da söyledim, bütçeye koyduğunuz rakam 2,3 milyar lira yani 2 milyar 300 milyon lirayı siz bütçeye "Bu parayı toplayacağım." diye koymuşsunuz ve bu kanun buraya geldiğinde, komisyonlara geldiğinde siz bunu savundunuz. Biz de savunduk ama şöyle savunduk: Kardeşim, yerel yönetimlere verilir bu; dünyanın her yerinde böyledir, siz konaklama vergisini alırsınız, yerel yönetimlere verirsiniz. Ama verir misiniz?

VELİ AĞBABA (Malatya) - Yok.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Sahillerdeki bütün belediyeler ne kadar belediye varsa Cumhuriyet Halk Partisinin, turizm de orada yapılıyor.

VELİ AĞBABA (Malatya) - Tabii.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - E, siz vermezseniz... Ve merkezî bütçeye alıyorsunuz.

Efendim, toplam bütçenin içinde konaklama vergisinin oranı öyle çok da ciddiye alınacak bir rakam değil ama orada eriyip gidecek, sektörden de alacaksınız ve 2,3 milyar on binde 5'e tekabül ediyor. Ya, bunu yerel yönetimlere eğer vermiş olsaydınız, altyapıyı kalkındırır, gelen turistlerin daha rahat etmesi ve o kentte kültür ve sanat merkezlerinin açılmasına yatırım yapardı. Mevcut bütçeyle... Mesela, Antalya 16 milyon turist ağırlıyor; 2,5 milyon nüfusa göre sizlerden, merkezden katkı alıyor.

Şimdi, çok konu var. Anlaşılmayan bir mevzu daha var, kamuoyu bu konuyla ilgili çok tartıştı, siz bir açıklama yaptınız. Bodrum'da satın aldığınız otel... Efendim, yanında da 25 dönümlük bir arazi var; 25 dönümlük, ormana ait bir arazi var ve siz kendi Bakanlığınıza şirketiniz olarak başvuruyorsunuz, Bakanlığınız teyit ediyor, orayı, tahsisini alıyorsunuz.

VELİ AĞBABA (Malatya) - Hay maşallah.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Dediniz ki: "Ya, öyle bir durum yok. Ben zaten oteli aldığımda, burası 2012 yılında tahsis edilmiş." İyi de edilen tahsis yeri başka.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Sizin otelinizin yanındaki o 25 dönümlük orman alanını otelinizin yanına getirip, ona oradan işlem yapıp sonra da yetmedi "Bu alana 2 milyar 350 milyon lira yatırım yapacağım." demişsiniz, 307 odalı, 870 yataklı... Fakat bir teşvik almış arkadaşlar, Turizm Bakanı sonuç itibarıyla, bir teşvik almış. Yeni...

VELİ AĞBABA (Malatya) - Nasıl?

AHMET AKIN (Balıkesir) - Kaç para almış?

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Faiz desteği, gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, sigorta primi işveren desteği... Vergi indirimi yüzde 80 ve aynı zamanda yatırım katkı payı yüzde 40.

SALİH CORA (Trabzon) - Yalan.

VELİ AĞBABA (Malatya) - Biz de alalım!

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Siz Turizm Bakanısınız. Yani şimdi, size itiraz edebilecek bir mekanizma yok. Bunu da bir izah ederseniz kamuoyunu rahatlatmış olursunuz, bilgilendirmiş olursunuz.

ORHAN SÜMER (Adana) - Miktar ne kadar Başkanım, miktar?

VELİ AĞBABA (Malatya) - Kültür Bakanı Nuri Ersoy'a mı...

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Ha, şimdi, "ustalık dönemi" deniyordu -altı saniye kaldı- "ustalık dönemi" dendi, Sayın Cumhurbaşkanı böyle söyledi.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Neyin ustalığı, biz anlamadık; neyin ustalığı, anlamadık! (CHP sıralarından alkışlar)

VELİ AĞBABA (Malatya) - Başkanım, bir dakika daha verin; Başkanım, Allah rızası için.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Neyin ustalığı, anlamadık; onu da şuradan o zaman söyleyeyim, kayıtlara girsin...

ÖZGÜR ÖZEL (Manisa) - O zaman selamlamak için yarım dakika verin.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Yarım dakikada toparlarım.

1982-2002 arasında; 1,3 milyon turist gelirken 82'de, 2002'deki rakam çıkmış 13 milyona. Oradan oraya 10 katı artarken yirmi yıllık iktidarınızda sadece 4 kat artmış ve Özal döneminin, daha önceki dönemlerin yaptığı yatırımların üstünden sizin geliştirdiğiniz bu kadar.

Hepinize saygılar sunuyorum. (CHP sıralarından alkışlar)