CHP GRUBU ADINA GÖKAN ZEYBEK (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime Sevgili Gülşah Durbay'ı, Ferdi Zeyrek'i ve Türk inşaat mühendisliğinin duayeni İrfan Balıoğlu'nu rahmetle, sevgiyle anarak başlıyorum.

25 milyon insanın yaşadığı şehirlerimizin belediye başkanları tutukludur; Zeydan Karalar yüz altmış bir gün, Muhittin Böcek yüz altmış iki gün, Ekrem İmamoğlu tam iki yüz altmış sekiz gündür, 15 belediye başkanımız aylardır zindandadır.

Vatandaş TOKİ'den sosyal konutları beklerken TOKİ Silivri'de mahkeme salonu inşa edecek, Silivri'yi antidemokratik yargılamaların yeni adresi yapacak. "Ev yok, kira uçmuş, olsun; dünyanın en büyük duruşma salonunu inşa ediyoruz." diyorsunuz. Peki, TOKİ ne yapabilir? Bütçede olmayan ama toplumun en acil ihtiyacı olan kiralık sosyal konutlar yapabilir. Türkiye'de barınma krizi artık yalnızca konut üretimi meselesi değildir, konuta erişim ve kiraya ulaşabilme meselesidir ancak bütçede gelire endeksli kira modeli yoktur. Belediyelerin kiralık sosyal konut üretim modeli yoktur, buna ilişkin bir mekanizma yoktur, kira destek fonu yoktur. İktidarımızda kiralık sosyal konutlarda kira bedellerinin hane gelire göre belirleneceği, büyükşehir ve ilçe belediyeleri bünyesinde sosyal konut işletmelerinin kurulacağı yeni bir model öneriyoruz: Kamu lojmanlarının kiralık sosyal konut sistemine dâhil edileceği yeni bir model; İmar Kanunu'nun 18'inci maddesinde değişiklik yaparak DOP kapsamında kamuya terk edilecek alanlar arasına sosyal konut alanlarının da yeni bir ihtiyaç tarifi olarak ekleneceği bir model.

Bugün Cumhuriyet Halk Partili belediyeler, merkezî idarenin kaynak aktarmaktan kaçındığı, yetkiyi paylaşmadığı bir ortamda sosyal destekten altyapıya, afet hazırlığından çevresel yatırımlara kadar kamusal sorumluluğu omuzlayan belediyelerdir. Aynı anda 10 metro inşaatını yapabilen İBB, 9 Aralıkta dış borçlar kapsamında faiziyle birlikte tam 600 milyon dolar Eurobond ödemesini eksiksiz tamamlamıştır. Söz konusu tahvil ihracı, Türkiye'de bir belediye tarafından otuz üç yıl aradan sonra yurt dışı piyasalardan alınmış ve geri ödemesi yapılmış en büyük ölçekli borç ödemesidir. İBB aynı zamanda kurumsal kapasitenin ve mali güvenilirliğin de uluslararası ölçekte tescil niteliğini taşımaktadır.

Antalya'da turizm baskısına, Adana'da artan yoksulluğa ve göçe rağmen kamusal hizmetler durmamakta, aksine sosyal belediyecilik örnekleri üretilmektedir.

Ankara Büyükşehir Belediyesi örneği bize çok net bir gerçeği göstermektedir: Mansur Yavaş belediyeciliği, merkezî iktidarın görmezden geldiği emekliler için sosyal destek üretmeye devam etmektedir. Bugün itibarıyla emekli desteği alan güncel kişi sayısı Ankara'da 80 bin, toplam destek tutarı ise 3 milyar TL'nin üzerine çıkmıştır. (CHP sıralarından alkışlar)

Başka bir sorun kuraklık değerli arkadaşlar. Şehirlerimiz kuraklık tehlikesiyle baş başadır. Kuraklık bütçede görülmeyen, sahada yaşanan bir krizdir. Türkiye bugün kuraklığı, bir gelecek senaryosu olarak değil günlük hayatın gerçeği olarak yaşamaktadır. Kuraklık artık sadece çevresel bir sorun değil tarımı, gıdayı, göçü ve kent yoksulluğunu belirleyen yapısal bir krizdir. Melen Barajı'ndan İstanbul'a hâlâ tek bir damla su gelmemektedir. Ne zaman bitireceksiniz? Sazlıdere Barajı'nın içme suyu niteliği sıfırlanmış, buna rağmen borcunu İstanbullulara ödetmeye devam ediyorsunuz. Bu hem teknik hem de siyasi bir sorumluluktur. Cumhurbaşkanı kararıyla Sazlıdere Barajı'nın içme suyu kullanım oranı sıfırlanmış, baraj havzası ranta açılmıştır. Son on yılda barajdan, buradan, ranta açılan bu alandan yüksek fayda sağlayan arazi sahipleri kimlerdir? Sayın Bakan, açıklayınız; burada imar rantı elde edenler kimlerdir? Su verdiği hâlde "Su yok." denilen bir baraj olur mu? Bu nasıl bir akıl tutulmasıdır? Sazlıdere'nin 2025'te verdiği su 33 milyon metreküp, bu su olmadan İkitelli Arıtma Su Tesisi çalışamaz. 10 ilçemiz su tehlikesiyle karşı karşıyadır.

Belediyelerin elini kolunu bağladınız. DOP payından karşılanan alanlar normalde belediyelere tescil edilirken şimdi hazine adına tescil etmeye başladınız. Ruhsat ve imar onama yetkilerine, plan yapma yetkilerine, iş yeri açma yetkilerine ortak oldunuz. Vakıflar Kanunu'yla belediyelerin elindeki kamu mallarına çöktünüz. Gidiyorsunuz, gidiyorsunuz çünkü biz kazanacağız; biz kazanacağız, biz kazanacağız, biz kazanacağız. (CHP sıralarından alkışlar)