HASAN ÖZTÜRK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Bundan yüz üç yıl önce, 30 Ocak 1923'te Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan mübadele anlaşması, insanlık tarihinin en büyük zorunlu göç anlaşmasıdır. Bir imzayla yaklaşık 2 milyon insanın yüzyıllardır yaşadığı topraklardan ayrılmak, valizlere ve gemilere sığdıramadıkları hayatları ve hayalleri geride bırakmak zorunda kaldıkları, kendi memleketlerine yabancı oldukları büyük bir acının adıdır mübadele. Anadolu'ya gelen mübadiller bu ülkenin yükünü omuzladı, yoklukta üretmeyi, acıda dayanışmayı, küllerinden yeniden doğmayı bildi; tarımda, sanayide, kültürde ve toplumsal hayatta cumhuriyetin sessiz mimarları oldular. Milyonlarca insanın Gülcemal'e, Gülnihal'e, Akdeniz'e bindirilip Mudanya'ya, İzmir'e, Bandırma'ya bırakıldığı, insanların geçmişlerini geride bırakmak zorunda kaldığı bu acı tarihin 103'üncü yılında göç yollarında kaybettiğimiz mübadilleri saygı ve rahmetle anıyorum.