CHP GRUBU ADINA DENİZ DEMİR (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bundan tam üç yıl önce 6 Şubatta ülkemiz büyük bir sarsıntıyla uyandı. Bu fotoğraf 6 Şubatın kelimelere sığmayan gerçeğini tek karede anlatıyor. Travma yaşayan babayı, enkaz altında cansız yatan 15 yaşındaki kızı Irmak Leyla'nın elini tutarken gösteren bu fotoğraf Türkiye'nin yanı sıra dünya medyasında da geniş yer bulmuştu. Enkaz ortasında turuncu montuyla hayata kalmış bir baba ama yüzündeki ifade "Kurtuldum." demiyor, yanındaki yatak, üzerindeki pembe örtü birisinin artık orada olmadığını fısıldıyor. Evin en mahrem eşyası enkazda kalmış, yaşam ile ölüm yan yana. Bu karede bağıran bir acı yok, daha kötüsü var, sessiz bir yıkım. Babanın bakışı "Geç kaldınız." diyor, "Bu kader değildi." diyor, "Beni değil, 15 yaşındaki kızım Irmak Leyla'yı kurtarmalıydınız." diyor. Bu fotoğraf bize şunu hatırlatıyor: Deprem bir an sürer ama ihmal ömür boyu yıkar. Bu yüzden bu fotoğraf sadece bir felaket karesi değil, bir utanma belgesi, hesap sorulması gereken an ve unutulursa yeniden yaşanacak bir acının habercisi. Bakmak zor ama bakmaktan kaçarsak bir gün yine aynı enkazın başında kalırız.

Değerli milletvekilleri, depremle ilgili en büyük teknik yanılgılarımızdan biri sadece üst yapıya odaklanmaktır. Ancak 6 Şubat bize bir kez daha göstermiştir ki "zemin emniyet gerilmesi" ve "sıvılaşma" kavramlarını dikkate almayan her yapı kâğıttan bir kuleye dönüşmeye mahkûmdur. Özellikle Hatay, Antakya ve Adıyaman gibi alüvyon zemin üzerine kurulu bölgelerde yer altı su seviyesinin yüksekliği nedeniyle zemin sıvılaşmış, binalar statik yapısını korusa dahi zemine gömülmüş ve yan yatmıştır. Bu durum bize net bir teknik zorunluluk dayatmaktadır.

Geleceği kurtarmak için teknik olarak şu 3 adımı atmak Türkiye Büyük Millet Meclisinin asli görevidir:

1) Sismik izolasyonun yaygınlaştırılması. Kritik kamu binalarında ve yüksek katlı konutlarda sismik izolatör kullanımı bir tercih değil zorunluluk hâline getirilmelidir.

2) Mühendislik denetiminde uzmanlaşma. Yapı denetim sistemini sadece evrak takibinden çıkarıp jeoloji ve geoteknik mühendisliği branşını bu sürecin merkezine koymalıyız.

3) Dijital ikiz ve izleme. Şehirlerimizin dijital ikizlerini oluşturarak gerçek zamanlı sensörlerle binaların yapısal sağlığını takip etmeliyiz.

Konuşmamı bu düzlem üzerine oturtmamın sebebi şudur: Biz teknik işleri çözelim, gerisi daha kolay halledilir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayalım.

DENİZ DEMİR (Devamla) - Yapısal eksikliklerden dolayı büyük can ve mal kayıpları verdiğimiz 6 Şubatın yıl dönümünde verilen bu önergeyi destekliyor, komisyonun kurulmasının önemini bir kez daha takdirlerinize sunuyorum.

Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)