SADULLAH ERGİN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL Grubu adına heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

6 Şubat depremlerinin üzerinden tam üç yıl geçti, bu üç yılı sizlerle birlikte gözden geçirelim istiyorum. Depremin yaşandığı andan itibaren vatandaş canıyla uğraştı, hayatta kalma mücadelesi verdi. Bu esnada maalesef deprem şehirlerinde güvenlik tam olarak temin edilemedi. Depremzedelerin evlerine girip ihtiyaç duydukları eşyalarını almalarına izin verilmezken, hırsızlar izne ihtiyaç duymadan depremzedelerin ev ve işyerlerini yağmaladı, on binlerce binada soygunlar yapıldı. Taşınır ev eşyaları bittikten sonra kalorifer petekleri, musluklar, bataryalar, elektrik prizleri, kapı, pencere gibi demirbaş malzemeler bile sökülerek çalındı; bu yağma engellenemedi.

İş yeri sahipleri kaybolan, yağmalanan, tahrip olan malları için vergi dairelerine dilekçeyle beyanda bulunmak için kuyruklara girdiler. Aradan üç yıl geçti, arayan, soran olmadı, bu başvurular cevapsız kaldı. "Deprem sonrası ev eşyası yardımı yapılacak." diye sözler verildi ama tutulmadı. "Söz verdiniz, niçin vermiyorsunuz?" diyen depremzedelere "Afet Kanunu'nda böyle bir yardım yazmıyor." dediler. Bunun üzerine "Ev eşyası yardımı yapılabilsin." diye kanun teklifi verdik ama iktidar bu teklifi görmezden geldi. İktidar bu teklifin geçmesi için bir irade ortaya koysa bu Meclisten üç gün içerisinde ev eşyası yardımı yapılmasına dair kanun yasalaşır ama anlaşılan o ki iktidar da böyle bir yardım yapılmasını arzu etmiyor.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Doğal Afet Sigorta Kurumu -kısa adı DASK- depremzedelere büyük haksızlık yaptı; ödenmesi gereken sigorta bedellerinin sadece yarısını ödedi. Bu kürsüden dile getirdik, kimse dinlemedi, merak edip soran da olmadı. Bu haksızlığın giderilmesi için kanun teklifi verdik, dönüp bakan olmadı. Deprem bölgesinde esnaf için malumunuz mücbir sebep uygulaması 2025'in Kasım ayında sona erdi. Mücbir sebepten dolayı ertelenen SGK primlerinden dolayı borçlar birikti; en küçük esnafın 500-600 bin TL borcu var. Faaliyete başlayamayan iş yerlerinin KOSGEB ödemeleri geldi çattı. Mücbir sebebin kalkmasıyla her ay tahakkuk eden güncel ödemelerle birlikte eski borçlar birlikte ödenecek. Üstelik henüz esnaf iş yerlerine bile kavuşamadı. Vatandaş, ödemeleri nasıl yapacağını kara kara düşünüyor.

Değerli milletvekilleri, esnafa "Gelin, yapılandırma yapın." deniliyor, esnaf yapılandırmaya gittiği zaman teminat isteniyor. Esnaf ceketinden başka verecek bir şeye sahip değil şu anda. İşletme sahipleri esnaf ve sanatkârlar kooperatifinden kredi talep ediyor, teminat olarak tapu ve 2 kefil talep ediliyor. Her yer yıkılmış, esnaf neyin tapusunu getirecek? Zaten rezerv alandaki tapular Millî Emlak İdaresine devredildi, elde tapu da kalmadı. 6 Şubatta fiziki yıkım oldu, mücbir sebebin kaldırılmasıyla ekonomik yıkım da başladı. Esnaf şimdi gerçek ekonomik yıkımı yaşayacak maalesef. Kısaca henüz kalıcı iş yerleri yapılıp esnafa teslim edilmemişken mücbir sebebin kaldırılması yanlış olmuştur. Bu nedenle, mücbir sebebin en az üç yıl daha devam etmesi hayati önemde bir konudur. Sağlıklı bir şekilde çalışabileceği bir iş yeri veremediğiniz esnaftan bu ödemeleri yapmasını istemek adil değildir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; deprem bölgelerinin genelinde çok ciddi elektrik kesintileri var. İşletmelerin, atölyelerin kirası işliyor, işçilik işliyor ama elektrik olmayınca üretim yapılamıyor, imalat yapılamıyor. Esnaf bu sorunla da ciddi ciddi boğuşmak durumunda.

Bir diğer konu, Emlak Konut ve TOKİ'nin yapmış olduğu konutlarda maalesef kaliteler çok düşük çıkıyor, burada özellikle TOKİ konutlarına dikkat çekmek gerekiyor. Lütfen, ihale standartlarına uygun yapılmamış konutları müteahhit firmalardan teslim almayın, eksikler tamamlanmadan vatandaşa anahtar vermeyin.

Son olarak, mücbir sebep uygulamasının en az üç yıl uzatılması lazım. DASK mağduriyetlerini önlemek için verdiğimiz kanun teklifini Genel Kuruldan geçirelim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun tamamlayın.

SADULLAH ERGİN (Devamla) - Ev eşyası yardımı yapılmasına dair kanun teklifimizi yasalaştıralım ve deprem bölgesindeki depremzedelerin hayır duasını alalım diyor, Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)