AK PARTİ GRUBU ADINA DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Karabük) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; İYİ Parti Grubu milletvekillerinin İsrail-İran- Amerika Birleşik Devletleri hattında meydana gelen çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'nda oluşan riskler sebebiyle, özellikle petrol ve gübre fiyatlarında arz ve şoklar yaşandığı ve bu konudaki sıkıntılar olabileceği konusunda vermiş olduğu Meclis araştırma önergesi üzerine söz almış bulunmaktayım.

Sevgili arkadaşlar, Hürmüz Boğazı'nda meydana gelen riskleri biz çok önceden gördük. On iki gün çatışmalarında yani Haziran 2025'te bu olayın olabileceğini tespit ettiğimizden en kötü senaryoya göre hazırlık yaptık ve Tarım Bakanlığımız bu konudaki bütün tedbirleri aldı, stoklarını ve tedarik zincirini oluşturdu. Burada da paydaşlarımızın tamamıyla da bu süreci bir istişare içinde götürdük. Bakın arkadaşlar, evet, Hürmüz Boğazı'nda bir risk var. Şimdi, gübrenin, kimyasal gübrenin ana ham maddesi nedir? Azottur, fosfordur, potasyumdur. Bu gübrelerin, dünyadaki kimyasal gübrelerin ithalatının yüzde 50'si ve tüketiminin yüzde 50'si Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan ve Brezilya tarafından kullanılmaktadır ve bu ülkelerin ham madde ithalatlarının büyük kısmı da bu bölgeden, Hürmüz Boğazı'ndan sağlanmaktadır. Evet bir risk varsa, bu ülkeler için yoğun bir risk var.

Peki, Türkiye bu tedarikini, ham madde tedarikini nereden yapıyor? Türkiye azotlu gübre ham madde tedarikini Çin, Mısır, Rusya ve Umman'dan yapıyor. Fosforun ham maddesini Kuzey Afrika ülkelerinden alıyor, potasyumun da Avrupa Birliği ülkelerinden alıyor. Şimdi, Türkiye arz güvenliğini sağlamak için bu konudaki bütün tedbirleri aldı. Bununla birlikte, savaş başlar başlamaz 7 Marttan itibaren özellikle üre gübresindeki yüzde 6,5 olan gümrük vergisini sıfırladık, farklı ülkelerden tedarik zincirlerine başladık.

Yine, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübresinin ihracatına kısıtlama getirdik. Sadece başka ülkeler değil yani Çin, Rusya getirmedi, biz de kısıtlama getirdik.

Yine, aynı şekilde Türkiye, aynı zamanda gübre ihracatçısı bir ülkedir; gübre üretiminin yüzde 20'si civarında gübre ihraç eden bir ülkedir. O ihracatı da kapattık yani bundan sonra yurt dışına gübre satmıyoruz.

Yine, aynı şekilde, transit geçitle antrepolarda olan yaklaşık 300 bin ton üre gübresinin de çıkışına yasak koyduk.

Yine, bunun yanında on yıldır yasak olan amonyum nitratın geçici olarak kullanımına izin verdik. Yine söyleniyor:" Çiftçi desteklenmiyor."

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Tamamlayabilirim Sayın Başkanım, çok teşekkür ediyorum.

Arkadaşlar, yeni destek modeli kapsamında biz temel desteklerde mazotun yüzde 50'sini, gübrenin yüzde 25'ini...

AHMET VEHBİ BAKIRLIOĞLU (Manisa) - Ya, bırakın Allah aşkına!

DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - ...stratejik ürünlerde mazot ve gübrenin yüzde 50'sini...

İSMAİL ATAKAN ÜNVER (Karaman) - Mazotun yüzde 50'si mi?

DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - ...su kısıtı olan bölgelerde de bunların tamamını destekliyoruz.

AHMET VEHBİ BAKIRLIOĞLU (Manisa) - Tamamını? Sözde.

DURMUŞ ALİ KESKİNKILIÇ (Devamla) - Çok teşekkür ediyorum ve bu konuda Bakanlığımızı da tebrik ediyorum, aldığımız tedbirler sayesinde herhangi bir araştırma komisyonu kurulmasına gerek olmadığı kanaatindeyiz.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum efendim. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)