İYİ PARTİ GRUBU ADINA MEHMET AKALIN (Edirne) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; esnafımızın bugün karşı karşıya olduğu tablo hepimizin malumu olduğu üzere acı bir Türkiye tablosudur. Şimdi, son on iki aylık verileri inceleyelim ve esnafımızın durumunu daha iyi anlayalım. Son on iki aylık göstergeleri incelediğimizde, 2025 yılında yaklaşık yüzde 31 olarak gerçekleşen enflasyonun 2026 Mart itibarıyla yüzde 30,87 seviyesinde sürdüğünü göstermektedir. Ancak daha kritik olan gösterge, on iki aylık ortalamalarda yüzde 35'in üzerinde seyretmesidir. Bu durum, fiyat artışlarının geçici dalgalanmalardan ziyade kalıcı bir maliyet baskısına dönüştüğünü açıkça ortaya koymaktadır.

Maliyet bileşenlerine bakıldığında, iş yeri kiralarında 2025 başında yüzde 58'e ulaşan artışların 2026 itibarıyla yüzde 32 seviyesinin üzerinde devam ettiği de açıkça görülmektedir. Konut ve kira etkisini içeren genel giderlerde yüzde 50'ye varan artış söz konusudur. Ulaştırma maliyetleri yüzde 29, gıda maliyetleri ise yüzde 27 oranında yükselmiştir. Bu veriler esnafımızın maruz kaldığı maliyet baskısının tekil değil, çok boyutlu ve süreklilik arz eden bir yapı taşıdığını göstermektedir. Aylık artışların görece sınırlı görünmesine rağmen, bileşik etkileri yıl geneline yayıldığında toplam maliyet yükünün yüzde 30'un üzerine çıktığı da anlaşılmaktadır. İş yeri kapanış verileri de bu eğilimi desteklemektedir.

Bakın, değerli milletvekilleri, 2026 yılının ilk çeyreğinde 34 bin iş yerinin kapanmış olması maliyet baskısının doğrudan sonuç üretmeye başladığını açıkça göstermektedir. Buna ek olarak e-haciz uygulamaları ve krediye erişimdeki kısıtlar likidite daralmasını derinleştirmektedir. Denetim politikalarına ilişkin sahadan gelen veriler de çok dikkat çekicidir. Vergi denetimlerinin ağırlıklı olarak küçük ölçekli işletmeler üzerinde yoğunlaştığına, ekiplerin gün boyu hasılat tespiti yapmak üzere âdeta işletmenin içine yerleştiğine, hatta kasada beklediklerine dair ciddi şikâyetler gelmektedir. Buna karşılık, yüksek hacimli kayıt dışı alanlara erişimde sınırlılıklar bulunduğu yönünde güçlü bir algı da oluşmuştur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MEHMET AKALIN (Devamla) - Tamamlıyorum.

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

MEHMET AKALIN (Devamla) - Oysa, etkin bir vergi politikası marjinal faydanın en yüksek olduğu alanlara yönelmeyi gerektirir. Bu çerçevede, mevcut durum esnaf açısından geçici bir daralmadan ziyade yapısal nitelik kazanmış bir maliyet ve likidite krizi olarak değerlendirilmelidir.

Önergeyi desteklediğimizi bildiriyor, yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)