FATMA ÖNCÜ (Erzurum) - Sayın Başkanım, sizlere çok teşekkür ediyorum bu önemli ve anlamlı haftada bizlere söz verdiğiniz için.

Değerli arkadaşlar, 156 ülkenin birlikte karar verdiği 10-16 Mayıs haftasında, tam yirmi dört yıldır büyük bir gayretle, mücadeleyle çalışıp engelli kardeşlerimizin hayatlarını iyileştiriyoruz. Burada bulunan onlarca sayfada onlar için neler yaptık, hayatlarını nasıl değiştirdik, dönüştürdüğümüzün belgeleri var. Zaman yeter mi, bilmiyorum ki yetmez, binlerce hizmet var ama ben yine de arkadaşlarımızın hayatlarına nasıl dokunduğumuzu, öncesinde ne olduğunu, sonrasında neler yaptığımızı sizlerle paylaşmak istiyorum.

Değerli kardeşlerim, engellilik politikaları yardım ve muhtaçlık odaklı yürütülüyordu daha öncesinde. Engelli bireyleri kapsayan bütüncül bir çerçeve yasa bulunmuyordu. Erişilebilirlik, bakım ve istihdam alanlarında standart uygulama yoktu. Oysaki bugün hak temelli politikalarımız 2005 yılı itibarıyla 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun'u çıkardık. Eğitim, sağlık, bakım, erişilebilirlik ve istihdam devlet yükümlülüğü hâline geldi. 2010 Anayasa değişikliğiyle engellilere yönelik pozitif ayrımcılık anayasal güvenceye alındı. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi 2009'dan itibaren, protokol olarak da 2015'ten itibaren yürürlüğe girdi. 31 hedef, 107 eylem alanı ve 316 faaliyet gerçekleştirildi. Evde bakım sistemi bulunmuyordu, aile yanında bakım desteklenmiyordu, düzenli bakım aylığı sistemi yoktu oysaki bugün evde bakım yardımı 2006 yılından itibaren 517 bin vatandaşımıza hizmet ediyor. Başlangıçtan bugüne bu alanda toplam 233 milyar yatırım yaptık. Evde bakım desteğinden hizmet alan kardeşlerimize 14 bin liraya yakın finansal kaynak desteği sağlıyoruz. Aynı zamanda, kamu kurumlarında 38 bin kardeşimize, ailesinin bakmakta zorlandığı engelli kardeşlerimize hizmet ediyoruz, kamu kurumlarımızdan yirmi dört saat hizmet alıyor.

Değerli kardeşlerim, istihdam konusunda bildiğiniz gibi, kamuda sadece 5 bin olarak rakamımız vardı oysaki bugün 82 bin kardeşimiz kamuda istihdam edilmiş oldu.

Aynı zamanda, kıymetli kardeşlerim, sağlık konusunda son derece sınırlı hizmet alan engelli kardeşlerimiz "BAĞ-KUR", "emekli" diye ayrım görüyordu, sağlık hizmetlerine erişim kesinlikle yoktu. Evde sağlık hizmeti yokken aynı zamanda sağlık kurulu raporlarında da büyük sıkıntılar yaşıyorlardı oysaki bugün 5510 sayılı Kanun'la genel sağlık sigortası kapsamını oluşturduk. Evde sağlık sisteminden bir yılda sadece 1 milyon 730 bin engelli kardeşim yararlandı. Raporları bütünleşik sisteme bağladık, artık engelli kardeşimiz evden bile sağlık raporunu yeniler oldu.

Değerli kardeşlerim, kurumsal bakım kapasitemizle ilgili, daha önceki uygulamada kurumsal bakım kapasitesi sınırlıydı, rehabilitasyon merkezleri yetersiz, toplum temelli bakım modeli bulunmuyordu oysaki bugün 145 umut eviyle, 143 gündüz bakım merkeziyle toplamda 38 bin çocuğumuza hizmet veriyoruz. 750 bin öğrencimiz var kaynaştırmalı eğitim... Kaynaştırmalı eğitim uygulamasında değerli kardeşlerime her anlamda verilen hizmetlerin tamamı ücretsiz olarak karşılanıyor. Aynı zamanda gölge öğretmen hizmetinden bütün engelli kardeşlerim birebir yararlanıyor. Okulların fiziki koşullarından ücretsiz taşımasına kadar geçmişte bizi okul kapılarından içeri dahi almayan bir zihniyet dönüşümünü gerçekleştirmiş olduk.

Değerli kardeşlerim, erişilebilirlik konusunda, kamu binalarında erişilebilirlik standartları yoktu, denetim, yaptırım uygulanmıyordu. Oysaki bugün biz 64.575 kamuda erişilebilirlik problemini çözdük ve toplamda 4 bin kamu binasını da erişilebilir hâle getirdik. Belki de binlerce kamu personelimizi de bu anlamda eğittik bir engellinin erişimi konusunda ona nasıl yaklaşılmasına dair.

Şimdi, kardeşlerim, otizmle ilgili ki önümüz...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

FATMA ÖNCÜ (Devamla) - Sayın Başkanım, bitiriyorum.

BAŞKAN - Buyurun tamamlayın.

FATMA ÖNCÜ (Devamla) - Teşekkür ediyorum.

Değerli kardeşlerim, konu çok, gerçekten zaman sınırlı ama bilmeleri gerekiyor ki bizler engelli kardeşlerimizin hayatlarını hakikaten bizlerin bile, engellilerin bile hayal edemeyeceği noktalara getirdik. O yüzden, birkaç dakikam kalmışken otizmli kardeşlerimle ilgili de bahsetmek istiyorum. Son zamanlarda her 30 çocukta 1 otizm riski son derece her birimizi yakından ilgilendiren bir toplumsal sorun hâline dönüştü. Otizmle ilgili geçmiş dönemde ön tanı ve çocukların eğitimiyle ilgili hiçbir şey yapılmazken bizler ulusal eylem planlarını harekete geçirerek şu anda sadece 49 bin otizmli kardeşimize bire bir bakım veriyoruz. 16 ilimizde başlayan pilot çalışmayla -ki başarılı olursa 81 ilimizde bu çalışma gerçekleştirilecek- ailelere bire bir hizmet veriyoruz. Gördüğünüz gibi binlerce hizmet de bu evrakta yazıyor ama vaktimiz yok.

Çok teşekkür ediyorum, sizlere saygılarımı sunuyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)