GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:102
Tarih:16.06.2026

İYİ PARTİ GRUBU ADINA TURHAN ÇÖMEZ (Balıkesir) - Sayın Başkan, saygıdeğer milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Ramazanın hemen öncesinde Ticaret Bakanlığı bir genelge yayınladı ve beyaz et ihracatını yasakladı, pek severler kendileri yasaklamayı. Öncesinde "Ramazan ayında fiyatları artırmayın." diye şirketlere yazılar gönderildi fakat bu yazıyı gönderirken o üreticilerin, o fabrikaların girdi maliyetleri hakkında hiçbir fikirleri yoktu ve beyaz etin saklama maliyeti yüksek olduğu için, hepsi de planlanmış üretim olduğu için, canlı hayvanla ilgili bir faaliyet olduğu için çaresizce sektör bu baskıya boyun eğdi; bir kısmı da ihracat piyasasını kaybetti ve fiyatlar ramazan ayında yükselmedi ve çok da haklı olarak ramazandan sonra fiyatlar yükselmeye başladı. Hemen devreye girdi iktidar -ne Ticaret Bakanlığı ne Rekabet Kurulu- Adalet Bakanlığı devreye girdi. Çünkü tavuklardan ve piliçlerden oluşmuş bir örgüt yakaladı ve 13 tane firmaya bir baskın düzenlendi. Firmanın yetkilileri, CEO'ları, muhasebe müdürleri, finans müdürleri ne varsa derdest edildi, alındı, götürüldü ve ondan sonra TMSF'nin memurları şirkete yerleşti. Tüm bunları yapacağınıza, polis zoruyla fiyatları kontrol etmeye çalışacağınıza, ne olurdu bir oturup sektör temsilcileriyle konuşsanız; girdi maliyetleriniz ne kadar arttı, problemleriniz nelerdir, sektörü koruyabilmek, sektörü ayakta tutabilmek, aynı zamanda milletimize ucuz protein kaynağı temin edebilmek için neler yapmamız lazım diye tartışabilselerdi bu problem olmayacaktı ama elinde bir sopa var, bir devlet gücü var, basarım fabrikaları, yönetimi teslim alırım, yönetimdeki kademeleri derdest ederim, ondan sonra istediğimi yaparım. Hâlbuki, oturup mesela damızlık civciv maliyeti ithal, yanı sıra kredi maliyeti, vergiler, yem, enerji, ilaç, veterinerlik, personel, işletme giderleri, nakliye, birçok maliyet var, bunlarla ilgili bir hesap yapmış olsalardı, bunlara dair bir çözüm üretmiş olsalardı, bu sorun yaşanmayacaktı. Evet, öngörümüz şu: Bir süre daha fiyatlar düşük gidecek, belki üç, dört ay, belki sonbahara kadar ama -buradan kayıtlara girsin diye söylüyorum- bu tutumunuz, bu yapınız, bu uygulamanız, bu polis zoruyla, bu sopayla fiyatları düşürme anlayışınız ters tepecek ve göreceksiniz, buradan ilan ediyorum, sonbahardan sonra beyaz et fiyatlarının önüne geçemeyeceksiniz. Çünkü yemin yüzde 70'i, 80'i ithal, enerjinin bir o kadarı ithal, mazotun bir o kadarı ithal, işçi maliyetleri bilmem ne kadar, yanı sıra veteriner girdisine yüzde 70-80 zam olmuş, enflasyon olmuş, veteriner ilaçları ithal; e, bunlara çözüm bulmadan fiyatı sopayla indirmeye çalışacaksınız ve bundan netice alamayacaksınız, bunu hep beraber göreceğiz.

Peki, neden bu denetimi beyaz et firmalarına yaptınız? Bunun cevabı yok. Bunun cevabını işte, bugün burada verdiğimiz önerge neticesinde, eğer hakikaten bunun bulunmasını istiyorsanız, kurulacak komisyon verecek. Neden beyaz et firmalarına bir operasyon yapıldı? Şimdi, oturdum, bölgemdeki önemli firmalardan bir tanesi Banvitin borsa bilançolarını çıkardım, adamlar zararda, 300 milyon liraya yakın yılbaşından beri zarar etmişler. Yani bütün bunları hesap etmeden siz elinizde sopayla fabrikaları basıp fiyatları kontrol etmeye çalışırsanız bunun neticesinde o fabrikalar işçi çıkartır, üretimleri azalır, ondan sonra da maliyetler artacağı için sonbahardan sonra özellikle çok daha yüksek fiyatlara ne yazık ki bu ülke beyaz et tüketmeye gayret eder.

Şimdi, bir başka problem daha var. Bakın, size bir rakam göstereceğim. Bu ülkede canlı hayvan ithalatını yapan Et ve Süt Kurumu. Et ve Süt Kurumunun 2025 yılında kilo başına canlı hayvana vermiş olduğu fiyat 228 lira. Geçtiğimiz günlerde Et ve Süt Kurumu fiyat açıkladı, 420 lira. Şimdi, buradan soruyorum, Tarım Bakanına sesleniyorum, AK PARTİ'li yetkililere sesleniyorum, Sayın Erdoğan'a sesleniyorum: Et ve Süt Kurumu yurt dışından ithal edilen hayvanlara yüzde 84,2'lik bir zam yapmış. Dünyanın hiçbir yerinde bu kadar korkunç, bu kadar fahiş bir zam yok. Peki, hesap sormayacak mısınız, ESK'ye kayyum atamayacak mısınız, onların üzerine gitmeyecek misiniz? Yoksa "ESK'nin başındaki patronunun Macaristan'da, Çekya'da şirketleri var, sorun yok, ona dokunmayalım." mı diyeceksiniz? Ya da "AKP'li yetkililerin çocukları yurt dışında et ithal eden firmalar kurdu, onun için onlara dokunmayalım." mı diyeceksiniz?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Yanı sıra, özellikle beyaz et ve kırmızı et fiyatlarındaki artışa bakalım. Bakın, Ocak 2022'den bugüne kırmızı ette yüzde bine yakın fiyat artışı var, beyaz ette yüzde 350'ler civarında. Niye peki kırmızı et baronlarına, bu ülkeyi ithal ete mahkûm eden çetelere baskın düzenlemiyorsunuz, oraları regüle etmiyorsunuz, oralarda üretim yapıp bu ülkeye daha ucuz bir et yemek için alan açmıyorsunuz da götürüp beyaz ete çöküyorsunuz? Böyle bir uygulama olur mu?

Oturdum, Brezilya'dan raporlar aldım: Bakın, Brezilya'da etin kilosu 3 dolar; 3 dolarlık et, 1,5 dolar da geliş maliyeti var, 5-5,5 buçuk dolar civarında; bunu Et ve Süt Kurumu 9,5 dolara satıyor Allah aşkına. Bu olabilir bir şey mi? Dolayısıyla buradan sesleniyorum: Bu işe bir son verin. Gelin, bu araştırma önergemize onay verin, gelin, araştıralım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

TURHAN ÇÖMEZ (Devamla) - Bugün burada konuşamadığımız, zamanımız yetmediği için ele alamadığımız pek çok gerçeği bu komisyon araştırsın, bulsun ve bu ülkenin insanlarına neden birileri bu kadar pahalı kırmızı et tükettiriyor, neden beyaz et üreticilerine birileri çökmek istiyor hep beraber bulalım diyorum, hepinize saygılar sunuyorum.

Teşekkür ederim. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)