GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu:
Yasama Yılı:4
Birleşim:110
Tarih:14.07.2026

İYİ PARTİ GRUBU ADINA YÜKSEL ARSLAN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'de ceza infaz kurumlarının kapasitesi yaklaşık 305 bin kişidir; buna karşılık, bugün cezaevlerinde 421 bini aşkın insan bulunmaktadır. Bu veriler, cezaevlerimizin uzun süredir kapasitesinin çok üzerinde bir yük taşıdığını göstermektedir. Böyle bir ortamda uyuşturucu suçundan hüküm giyen de, hırsızlıktan yatan da, adam öldüren de, taksirli bir trafik kazası nedeniyle cezaevinde bulunan da aynı koğuşta, aynı şartlarda yaşamaya mahkûm ediliyor. Kısacası, koğuşlarda suçun niteliği, kişinin ihtiyaçları ve ıslah süreci yeterince gözetilmiyor. Oysa cezaevleri yalnızca cezalandırma yeri değildir, insanı yeniden topluma kazandırma kurumlarıdır. Bunun yolu da eğitimden, meslek edindirmeden, psikolojik destekten ve insana umut verebilen bir infaz anlayışından geçmektedir. Ne yazık ki bugün birçok ceza infaz kurumunda aşırı doluluk, yetersiz fiziki şartlar ve sınırlı sosyal imkânlar nedeniyle bu hedeflerden her geçen gün daha da uzaklaşılmıştır.

Kıymetli milletvekilleri, bütün bu genel sorunların yanında son yıllarda kamuoyunda kuyu tipi cezaevleri olarak bilinen yüksek güvenlikli, Y tipi ve S tipi ceza infaz kurumlarına ilişkin iddialar ise daha da ağır bir tartışmayı beraberinde getirmektedir. Bu kurumlara ilişkin kamuoyuna yansıyan iddialar arasında uzun süre tek kişilik hücre uygulamaları, doğal ışık ve temiz hava erişiminden yaşanan sıkıntılar, sağlık hizmetlerine ulaşımdaki gecikmeler, aile ve avukat görüşmelerindeki sorunlar ile mahremiyetin zedelenmesine yönelik iddialar bulunmaktadır. Elbette güvenlik devletin görevidir ancak güvenlik ile insan onuru birbirinin alternatifi değildir. Hukuk devleti en ağır suçtan hüküm giymiş kişiye dahi insan onuruna uygun muamele etmek zorundadır. Bizim anlayışımıza göre, insanın kalbi ve onuru Kâbe gibi mukaddestir, canı mukaddestir, kanı mukaddestir, malı mukaddestir, onuru ve şerefi de mukaddestir, dokunulmazdır. Biz, savaş şartlarında bile esire merhamet eden, insan onurunu ve haysiyetini kılavuz kabul eden bir geleneğin temsilcileriyiz. Hukuk kuralları da gelenek kodlarımız da insan onuru ve haysiyetini korumayı emreder.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun, tamamlayın.

YÜKSEL ARSLAN (Devamla) - Bu nedenle kuyu tipi cezaevleri olarak bilinen bu kurumların mimari yapısı, infaz uygulamaları ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

Kısacası toparlayacak olursak, kapasitesinin çok üzerinde yük taşıyan bir ceza infaz sistemi yalnızca güvenlik açısından değil, insan hakları, sağlık ve rehabilitasyon açısından da ciddi riskler barındırmaktadır. Bu nedenle, cezaevlerimizin mevcut durumu bütün yönleriyle ele alınmalı, insan onurunu esas alan bir infaz sistemi için gerekli adımlar gecikmeden atılmalıdır.

Genel Kurulu saygılarımla selamlıyorum. (İYİ Parti ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)