YENİ YOL GRUBU ADINA MEHMET KARAMAN (Samsun) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; esnaf ve sanatkârlar Türkiye'nin ekonomik ve sosyal hayatının vazgeçilmez unsurlarındandır. Mahalle kültürünü yaşatan, üretimi destekleyen, istihdam sağlayan ve toplumsal dayanışmayı güçlendiren esnaf yalnızca ticaret yapan bir kesim değil, şehirlerin kimliğini oluşturan, ekonomik canlılığı ayakta tutan ve sosyal dokuyu koruyan temel aktörlerden biridir. Esnaflarımızın karşısına çıkan başlıca sorunlar; yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı. Yüksek enflasyon nedeniyle işletme giderleri artmıştır. Kira bedelleri, elektrik, doğal gaz, akaryakıt, ham madde ve lojistik maliyetlerindeki yükseliş, esnafın üretim ve hizmet maliyetlerini ciddi artırmıştır. Finansmana erişim sorunu, esnafın en önemli sorunlarından biri uygun finansmana ulaşamamaktır. Finansmana erişimde yaşanan güçlükler yatırımların ertelenmesine, üretimin daralmasına, ticaret hacminin küçülmesine neden olmaktadır. Bankacılık uygulamalarının oluşturduğu yük, kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte POS cihazları, işletmeler için zorunlu hâle gelmiştir. Yüksek komisyon oranları, tahsilatlarının bloke edilmesi ve banka masrafları esnafın gelirini azaltmaktadır. Ekonomik daralma nedeniyle gelirleri azalan birçok işletme, vergi ve sosyal güvenlik primlerini zamanında ödeyememektedirler. 2026 yılının ilk beş ayında, yaklaşık 53 bin esnafın iş yerini kapattığı, bunun günlük, ortalama 354 işletmeye karşılık geldiği belirtilmektedir. Bu tablo, yalnızca esnaf açısından değil istihdam, üretim ve şehir ekonomileri açısından da dikkatle değerlendirilmesi gereken önemli bir göstergedir.

Değerli milletvekilleri, bir iş yerinin kapanması, istihdamın azalmasına, genç girişimcilerin ticaretten uzaklaşmasına, yerel ekonomilerin zayıflamasına, mahalle kültürünün zarar görmesine, sosyal dayanışmanın zayıflamasına, kayıt dışı ekonominin büyümesine ve şehir merkezlerinde ticari canlılığın azalmasına neden olmaktadır. Esnaf ve sanatkârların güçlendirilmesi amacıyla aşağıdaki adımların atılmasını öneriyoruz: Esnafın vergi borcu sürdürülebilir hâle getirilerek yapılandırılmalıdır. Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerinin kaynakları güçlendirilmelidir. Faizsiz ve uzun vadeli işletme kredileri verilmelidir. POS komisyon oranları düşürülmeli, ödeme bloke süreleri en aza indirilmelidir. Esnafın enerji, kira ve işletme maliyetlerini azaltacak destek mekanizmaları geliştirilmelidir. Yerel üretimi ve mahalle esnafını destekleyen kamu politikaları güçlendirilmelidir. Küçük işletmelerin dijital dönüşümünü destekleyen eğitim ve teşvik programları yaygınlaştırılmalı, vergi sistemi küçük işletmelerin sürdürülebilirliğini destekleyecek şekilde gözden geçirilmelidir. Zincir marketler ile küçük esnaf arasındaki rekabet koşulları adil bir zemine kavuşturulmalı, küçük işletmelerin varlığını sürdürülebilmesini sağlayacak düzenlemeler hayata geçirilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın.

MEHMET KARAMAN (Devamla) - Esnaf temsilcilerinin karar alma süreçlerine daha etkin katılımı sağlanmalı, sektörün sorunları istişare kültürü içerisinde çözüme kavuşturulmalıdır. Bugün yaşanan ekonomik sorunlar yalnızca esnafın gelirini değil, şehirlerin ticari canlılığını, mahalle kültürünü ve toplumsal refahını da olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle esnafın sorunlarına yönelik çözümler kısa vadeli desteklerle sınırlı kalmamalı, üretimi, yatırımı ve ticareti teşvik eden kalıcı politikalar hayata geçirilmelidir. Esnafın güçlü olduğu şehirlerde üretim artar, ticaret canlanır, istihdam büyür ve toplumsal dayanışma güçlenir çünkü güçlü esnaf güçlü şehirlerin, güçlü şehirler ise güçlü bir toplumun en sağlam temelidir.

Bu önergeyi destekliyoruz.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (YENİ YOL ve İYİ Parti sıralarından alkışlar)