AYLİN YAMAN (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum.

Yaklaşık iki yıldır büyük çaba sarf ettiğimiz, bizzat benim de daha önce imzacısı olduğum öğrenci affı kanun teklifi sonunda Komisyondan geçerek Genel Kurula geldi. En son öğrenci affı 2022 yılı Temmuz ayında çıkarılmıştı. Bu yıldan sonra ülkemizde maalesef büyük bir deprem felaketi yaşandı. Deprem, birçok öğrencimizin okulu bırakmasına, yaşadığı kayıplar nedeniyle psikolojik travma yaşamasına ve yıkım yaşayanlar için illerini terk etme zorunluluğuna neden oldu. Ayrıca son yıllarda içinde bulunduğumuz ekonomik sıkıntılar ve barınma krizi, evinden uzakta okuyan birçok öğrencimizin yaşadığı illeri bırakmasına ve eğitimini sonlandırmasına neden oldu. Okumak isteyen gençlerimizin içinde bulunduğu çaresizlik durumunu iyileştirmek ve onlara bir gelecek sunmak hepimizin ortak sorumluluğu. Teklif ilk geldiğinde eski aflardan faydalanan gençlerimize imkân tanınmıyor idi. Neyse ki Komisyonda gerçekleştirdiğimiz sağduyulu tartışma eskiden faydalansın ya da faydalanmasın tüm gençlerimize bu imkânı verdi, bu kazanım çok değerli. Hazırlık dâhil tüm sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimdekiler, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil kapsam dahilinde aftan faydalanabilecekler. Burada açıklık getirmemiz gereken bazı maddeler bulunuyor. Her ne kadar Komisyon toplantı tutanaklarında da görüleceği gibi sözel olarak belirtilse de açıkça yazılmasının iyi olacağı durumlar var. Öncelikle Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS), Diş Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Sınavı (DUS) ve Yan Dal Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavını (YDUS) kazandığı hâlde uzmanlık eğitimine başlayamayanlar, çift anadal programına kayıt hakkı kazanmasına rağmen kayıt yaptıramayanlar, doktora sonrası bilim sınavına katılamayanlar, kapatılan ikinci öğretim programlarını tamamlayamayanlar, ALES ve YÖKDİL sınavıyla bir programa hak kazanıp başlayamayanların da kapsam dahiline alındığı mutlaka metne eklenmelidir. Daha önceki aflarda af kanunu uygulama ilkelerinde bu başlıklar dâhil edilmiştir, mutlaka aynı hassasiyet, aynı kapsam gözetilmelidir.

ÖSYM puanıyla yatay geçiş başvuruları büyük önem taşımaktadır. Bu başvurular 1-10 Ağustos tarihleri arasında yapılmaktadır. Bu nedenle, affın Resmî Gazete'de yayımlanma tarihi çok kritiktir, gecikme olursa mutlaka esnek başvuru tarihi önemlidir.

Depremzede öğrencilere tanınan özel öğrencilik hakkının uzatılmasını talep etmiştik, bir yıl daha uzatılması oldukça değerliydi. Teşekkür ediyorum bu düzenleme için.

Eylül ayındaki KPSS sınavına girebilmek için yayınlanmış olan geç başvuru tarihleri sona erdi maalesef. Aftan faydalanacak olan lisans öğrencileri için KPSS geç başvuru tarihlerinde bir düzenleme yapılması sınavı yakalamaları açısından çok değerli olacaktır, aksi takdirde iki yıl bekleme zorunluluğu bulunmaktadır.

Ayrıca, teklifte yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yerine getirenlere hak tanınırken bakaya durumda olanlar için bir tanımlama yapılmamıştır. Mutlaka bunun da eklenmesi gerekmektedir.

Yabancı öğrencilerin harçlarına da değinmek isterim. Aftan faydalandıklarında sıfırdan başlangıç kabul edilerek çok yüksek rakamlar talep etmek hakkaniyetli değildir. Bunun için de bir düzenleme önemlidir. Komisyonda gündeme taşımamıza rağmen denklik konusu kanun metnine girmemiştir, mutlaka bir düzenlemeye ihtiyaç vardır.

Son olarak, madde 5'te internlük aşamasına gelenlere ek sınav hakkı verilmekte, ara sınıftakilere bu hak verilmemekte, onları aftan yararlandırmaktadır. Oysa bu maddeye "azami süreleri uzatma" ibaresi eklense, böylece önerimiz olan öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl, öğrenim süresi tıp fakültesi gibi altı yıl olan lisans programlarını azami on bir yıl içinde tamamlama hakkı verilse ders değil sınıf geçme sistemi olan fakültelerde okuyan öğrencilerin bitirmeleri de kolaylaşacaktır.

Biz, YÖK kanun teklifinde çok daha farklı konuları da görmek isterdik; akademisyenlerin özlük haklarında yaşanan temel sorunlara çözüm görmeyi beklerdik mesela. Düşük ücretler, devlet ve vakıf üniversiteleri arasındaki, ünvanlar arasındaki eşitsizliklere dair en ufak bir iyileştirme bulunmamakta.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

AYLİN YAMAN (Devamla) - Ek ders ücretlerindeki düşüklüğe, vergi dilimleri nedeniyle yıl içinde gelirin azalmasına dair bir düzenleme yok. Ek ödemelerin emekli aylığına ve ikramiyeye yansıtılmamasından, vakıf üniversitelerinde çalışan akademisyenlerin özlük haklarının yetersizliğinden ve haksız sözleşme fesihlerinden bahsedilmemekte.

Konuşmamı bitirirken torba yasaların değerlendirme şeklinin yanlışlığını bir kez daha vurgulamak isterim. Birbirine benzemeyen konuların tek bir teklif metninde toplanması ve konuyla ilgili-ilgisiz kişilerce tali komisyonlardan geçirilmeden değerlendirilmesi usulü yasama faaliyetlerine gölge düşürmekte, dikkati dağıtarak konunun yeterince tartışılmamasına neden olmaktadır.

öğrenci affının gençlerimize umut ve hayallerindeki geleceği vermesi dileğiyle Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (Yeni Parti sıralarından alkışlar)