CHP GRUBU ADINA DENİZ DEMİR (Ankara) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulumuzu en içten duygularımla saygıyla selamlıyorum.

Bugün burada sıradan bir kanun teklifini ya da basit bir kurumsal düzenlemeyi konuşmuyoruz; bugün, 11 Haziran 1868 tarihinde "Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti" adıyla kurulan, 1947 yılında ise Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün kendi elleriyle "Kızılay" adını verdiği ulu bir çınarın, aziz milletimizin vicdanının geleceğini konuşuyoruz. Kızılay, 1876 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'na kadar geçen uzun ve acılı tarihte Türkiye'nin taraf olduğu tüm savaşlarda cephe gerisinde kurduğu seyyar ve sabit hastanelerle, hasta taşıma servisleriyle, donattığı hastane gemileriyle, yetiştirdiği fedakâr hemşirelerle savaş meydanında yaralanan ya da hastalanan on binlerce Mehmetçik'imizin bakımına ve tedavisine koşmuştur. Bu asil kurum, herkese insancıl yardımlar yapmış, savaştan etkilenen sivil halkın korunması için canla başla çalışmıştır; Birinci Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'da görülen büyük kolera salgınından bu yana yurdumuzda ortaya çıkan tüm doğal afetlerde felaketzedelerin yaralarını sarmış, barınağını, aşını sıcak yuvasını kurmuştur; uluslararası yardım faaliyetlerinde hep en önde yer almış, hemşirelik eğitimi, ilk yardım ve kan hizmetleri alanında eşsiz bir öncülük üstlenmiş ve korunmaya muhtaç nice vatandaşımıza şefkat kanatlarını açmıştır. Böylesine köklü, mukaddes bir gelenekten gelen Türk Kızılayının itibarını, bu milletin o kuruma duyduğu sarsılmaz güveni korumak hepimizin boynunun borcudur, hayati bir sorumluluktur ancak ne yazık ki son yıllarda özellikle 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan o büyük, tarif edilemez deprem felaketinden sonra ortaya çıkan skandallar bu kutlu kurumunun onuruna derinlemesine zarar vermiş ve milletimizin hafızasına silinmez birer leke olarak kazınmıştır. Kızılay gibi hayat kurtarıcı bir ocağı âdeta şahsi bir aile şirketine çeviren, liyakati tamamen ayaklar altına alan, kurumun varlık nedenini bile idrak edemeyerek burayı ticari bir müesseseye dönüştüren önceki Kızılay yönetimi bu ulu tarihe maalesef kara bir leke çalmıştır. Bu kurum eşe dosta, akrabaya yüksek maaşlı, kıyak kadroların dağıtılacağı bir arpalık makam asla değildir. Değerli milletvekilleri, bugün çadır satma rezaletiyle, torpille ve defalarca utanç verici skandallarla gündeme sarsıcı biçimde gelen Türk Kızılayının toplumdaki sarsılan güvenini ve kirlenen itibarını yeniden tesis etmek bizim ilk ve vazgeçilmez önceliğimiz olmalıdır.

Şimdi önümüzde yeni bir Türk Kızılay Kanunu Teklifi duruyor, bu Teklif'le Kızılaya yeni yetkiler ve geniş muafiyetler tanınıyor, belirli ürün ve hizmetlerin Kamu İhale Kanunu'na tabi olmaksızın doğrudan temin ve alım yoluyla yapılabilmesinin önü açılıyor, kurumun çeşitli mali muafiyetleri yeniden düzenleniyor. Peki, bütün bu imtiyazların, bütün bu ayrıcalıkların karşılığında millete ne sunuluyor? Güçlü, bağımsız, şeffaf ve düzenli bir denetim mekanizması mı? Tabii ki hayır; teklif bu konuda milletimizin içini rahatlatacak en ufak bir güvence bile sağlamıyor. Üstelik bu hayati teklifin daha derinlemesine, aceleye getirilmeden incelenmesi amacıyla bir alt komisyon kurulması yönündeki haklı talebimiz de reddedildi. Oysa o acı çadır satışı skandalından çıkarmamız gereken ders o kadar net ve açıktır ki kamu yararına çalışan bir kuruma güvenmek asla ve asla o kurumun denetimden muaf tutulması anlamına gelemez, tam tersine milletin vergileriyle ve bağışlarıyla büyüyen, kamu kaynaklarıyla ilişkisi genişleyen bir yapının hesap verme sorumluluğu da katbekat büyümelidir. Bir kuruma güveniyoruz diyerek denetimden vazgeçebilir miyiz? Asla, tam aksine denetimi bin kat daha güçlü kılmalıyız ki toplum o kuruma yeniden yürekten güvenebilsin, yere düşen o aziz itibar yeniden ayağa kalkabilsin.

Biz Kızılayın zayıflamasını, yok olmasını kesinlikle istemiyoruz, tam aksine o eski, tertemiz, güven veren günlerine dönmesini istiyoruz. Deprem anında o çadırların dakikalar içinde, zamanında ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığı, kan bağışlarının son derece adil, şeffaf ve hakkaniyetli yönetildiği, yöneticilerin liyakatleriyle, vicdanlarıyla örnek olduğu bir Kızılayı yaratmak zorundayız. Bunun için kurumsal yapının çelik gibi sağlamlaştırılması, tüm kararların kamu oyuna tam bir şeffaflıkla sunulması ve her türlü faaliyetin bağımsız ve etkili biçimde denetlenmesi şarttır. Kızılayın itibarı bu milletin ona duyduğu derin güvenin derecesiyle ölçülür. O kutsal güveni yeniden kazanmak ise başıboşlukla, denetimsizlikle değil hakkaniyetli yönetimle, sarsılmaz bir dürüstlükle ve kusursuz bir hesap verilebilirlikle mümkündür.

Cumhuriyet Halk Partisi olarak çağrımız ve talebimiz çok nettir: Kızılayı şahısların ellerine, dar siyasi hesaplara ve tartışmalı yönetim anlayışlarına kurban etmeyelim. Bu ulu kurumu zedelenen ruhundan arındırarak milletin öz malı olarak yeniden güçlendirelim çünkü Kızılay herhangi bir iktidarın, herhangi bir zümrenin arka bahçesi değil, bu şanlı milletin ortak, bölünmez değeridir, sığınağıdır.

Değerli milletvekilleri, bugün burada görüştüğümüz bu kanun teklifini yalnızca dar bir kurumun teknik yetkileri üzerinden değerlendiremeyiz, değerlendirmemeliyiz çünkü kamu yönetiminde atılan her imzanın, alınan her kararın, tanınan her ayrıcalığın ve harcanan her kuruşun doğrudan doğruya bu ülkenin mazlum yurttaşının hayatına dokunan, can yakan bir karşılığı vardır.

Bugün Türkiye'de milyonlarca insan, derin bir geçim sıkıntısının, dayanılmaz bir yoksulluğun çemberinde kıvranmaktadır. Emeklimiz on yıllar boyunca bu ülkeye verdiği emeğin karşılığında aldığı sadaka gibi maaşla ay sonunu değil, ayın ortasını bile getiremiyor, temel gıda ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Asgari ücretli kardeşimiz, market raflarındaki yangın karşısında her gün bütçe hesapları yapıyor, evine ekmek götürebilmek için var gücüyle çırpınıyor. Gençlerimiz, yıllarca okul okuyup diplomalarını aldıktan sonra iş bulabilmek umuduyla umutsuzluk kuyruklarında bekliyor. Esnafımız, her güne yeni zamlarla, ezici maliyetlerin altında ezilerek uyanıyor. Çiftçimiz, alın teriyle ürettiği ürünün karşılığını alamamanın, tarlasını ekememenin acısıyla baş başa bırakılıyor.

İşte, böyle bir tablonun yaşandığı bir ülkede kamu kaynaklarının nerelere harcandığı, hangi imtiyazlı ellerin bu zenginliklerden yararlandığı hayati bir önem taşır. Milletin dişinden tırnağından artırıp ödediği vergilerden oluşan o kutsal kaynaklar üzerinde tasarrufta bulunan herkes o kuruşun hesabını millete vermeye mecburdur.

Biz her zaman büyük bir kararlılıkla vurguladık, kamuda liyakat ve kusursuz hesap verilebilirlik, adil ve güçlü bir devletin temel taşıdır. Bir göreve kimin getirildiği, milyonluk bir ihalenin kime verildiği, bir kamu imkânından kimlerin yararlandığı soruları her defasında cevapsız bırakıldığında ne yazık ki vatandaşın kendi devletine, kendi yasalarına duyduğu kutsal güven de büyük bir yara almaktadır.

Değerli milletvekilleri, demokratik ve gelişmiş bir kamu yönetiminde şeffaflık ancak ve ancak toplumun gerçeğe ulaşabilmesi, bilgiye özgürce erişebilmesiyle mümkündür. Sıradan bir yurttaşın soru sorabilmesi, bir gazetecinin bir iddianın peşine düşebilmesi ve kamu kurumlarının da bu haklı sorulara açık, şeffaf, anlaşılabilir yanıt vermesi demokratik hayatın vazgeçilmez damarıdır. Basının korkusuzca, özgürce çalışabildiği ve yurttaşların bilgiye engelsiz erişebildiği bir ülkede kamu kurumları zayıflamaz, aksine eskisinden çok daha güçlü hâle gelir. Hiç kimse ama hiç kimse sırf gazetecilik yaptığı, gerçekleri millete duyurduğu için cezaevlerine atılmamalı, cezalandırılmamalıdır.

Genel Kurulumuzu bu duygu ve düşüncelerle bir kez daha saygıyla selamlıyor; Kızılayımızı hak ettiği şeffaf, dürüst ve güvenli günlere hep birlikte kavuşturacağımız inancıyla yüce heyetinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)