SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Bitlis) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kızılay Kanunu Teklifi'nin 6'ncı maddesi üzerine partim adına söz aldım.

Madde, kanunda hüküm bulunmayan hâllerde genel mevzuata atıf yapıyor. Peki, halkın bağışlarıyla ve kamu kaynaklarıyla faaliyet yürüten Kızılayın, imkânları genişletilirken topluma karşı sorumluluğu nasıl güvence altına alınacak? Kızılaya duyulan güvenin yıllar içindeki düşüşü, siyasi iktidarın bu kurumu nasıl dönüştürdüğünü gösteriyor, Depremzedeler çadır beklerken Ahbapa çadır satan, "şartlı bağış" adı altında Ensar Vakfına para aktarılmasına aracılık eden, kan bağışlarını bile ticari bir meta gibi gören bir yapıdan söz ediyoruz. Holdingleşmenin sonucu budur. İşte bu nedenle önergemizde, uygulamada kamu yararı ve eşitliğin esas alınmasını istiyoruz. Bu güvensiz imajı yıkmanın yolu yeni imtiyazlar tanıyan bu kanun teklifinden değil, şeffaflığı ve hesap verilebilirliği sağlamaktan geçer.

Değerli milletvekilleri, insan hayatını korumakla yükümlü kurumları konuşurken İzmir Aliağa'dan yükselen acıyı bu kürsüye taşımak zorundayız. HABAŞ fabrikasındaki patlama ve yangında 19 işçi yaşamını yitirdi, 13 işçi yaralandı. Yaşamını yitiren emekçilerin ailelerine, yakınlarına ve çalışma arkadaşlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyorum. Geçimlerini sağlamak için evlerinden çıkan insanlar geri dönemediler. Hangi açıklama ailelerin acısını hafifletebilir ki, hangi taziye mesajı evine dönemeyen bir insanın yerini doldurabilir. Acıyı paylaşmanın sorumluluğu bu ölümlerin nedenlerini ortaya çıkarmak ve tekrarını önlemektir.

Aynı fabrikada daha önce de işçiler yaşamını yitirdi. Peki, hangi önlemler alındı? Fabrika ne zaman denetlendi? Hangi riskler tespit edildi? Eksiklikler giderilmeden çalışmaya devam edilmesine kimler izin verdi?

Sayın Başkan, bu felaketlerin Türkiye'ye özgü olmadığını elbette biliyoruz ancak başka ülkelerde aynı sorunlar başka sonuçlar doğuruyor. Bakın, Sırbistan'da 2024'te Novi Sad Tren İstasyonu'nun girişindeki beton sundurma çöktü, 16 kişi yaşamını yitirdi. Facianın ardından öğrencilerin öncülüğünde büyüyen protestolar sebebiyle Başbakan Milos Vucevic istifa etti. 25 Ekim seçimlerinde yolsuzluk ve kurumsal çürümeyle anılan on dört yıllık iktidar bu toplumsal muhalefete yenildi. Türkiye'de yaşanan böylesi faciaların hiçbirinde bir tane siyasinin sorumluluk duyup istifa ettiğini ne gördük ne de duyduk. Peki, aynı fabrikada işçiler tekrar tekrar hayatını kaybederken siyasi sorumluluğu kim üstlenecek? Bakanlık denetim raporlarını, bakım kayıtlarını ve alınan kararları kamuoyuna ne zaman açıklayacak? Her ölümün ardından müfettiş görevlendirmekle sorumluluk yerine getirilmiyor. Asıl görev, işçi hayattayken tehlikeyi tespit etmek ve ortadan kaldırmaktır; işveren güvenliği sağlamak, devlet denetlemek ve gerektiğinde üretimi durdurmak zorundadır. HABAŞ'ta yaşanan bir işçi cinayetidir. Bakıma ne kadar kaynak ayrılacağına, işçilerin hangi koşullarda çalışacağına karar verenler bunun hesabını vermelidir. İktidar sermayenin maliyet hesabını gözetirken işçinin güvenliğini erteliyor yani bu sonuçlar kader değil, siyasal bir tercihin sonuçlarıdır. Bu kararların sorumluluğu vardır. Şirketlerin maliyet hesabı gözetilirken işçinin güvenliği ertelenebilecek bir harcama gibi görülemez, işçinin canı üzerinden tasarruf ya-pı-la-maz.

Sayın milletvekilleri, İSİG Meclisinin verilerine göre yılın ilk on ayında en az 1.930 işçi, 2016'dan bu yana en az 21.956 işçi hayatını kaybetti. İnsafa, vicdana davet ediyorum. Bu katliam değil de nedir? Her zamanki gibi suçu birkaç çalışana, daha vahimi yaşamını yitirenlere ve yaralananlara yükleyerek bu dosyaları kapatamayacaksınız. Şirketin karar vericileri ve denetimle görevli kamu görevlileri dâhil bütün sorumluluk zinciri derhâl araştırılmalıdır. İşçiler ve sendikalar inceleme süreçlerine katılmalı, tanıklar işini kaybetme korkusu olmadan konuşabilmelidir. Artık bu Meclis taziye dilekleriyle yetinemez. Bakanlığın denetim sorumluluğunu sorgulamak, işçilerin örgütlenmesinin önündeki engelleri kaldırmak ve cezasızlığı sona erdirmek için harekete geçmelidir. DEM PARTİ olarak ailelerin adalet arayışının yanında olacağız.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın.

SEMRA ÇAĞLAR GÖKALP (Devamla) - Bu ölümleri sıradanlaştırmanıza, sorumluları korumanıza izin vermeyeceğiz. İşçilerin evlerine sağ dönmesi temenniye bırakılamaz. Bunu sağlamak işverenin yükümlülüğü, devletin görevi, bu Meclisin de sorumluluğudur.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (DEM PARTİ ve YENİ YOL sıralarından alkışlar)