ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANI BİNALİ YILDIRIM (İzmir) - Sayın Başkan, yüce Meclisin değerli üyeleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sözlerimin başında, dün ve bugün terörle mücadelede hayatını kaybeden güvenlik güçlerimize, polislerimize Allah'tan rahmet diliyorum.

Ne yazık ki baharın geldiğini müjdeleyen 21 Mart Bahar Bayramı'nın barış içerisinde, huzur içerisinde kutlanması gerekirken bu bayramı da kana bulayan bölücü terör örgütüyle mücadele amansız bir şekilde devam etmektedir. Bu ülkenin geleceği, milletimizin bekası, ülkemizin, milletimizin huzuru için bu mücadele kararlılıkla sürdürülecek. Hiç ama hiçbir örgüt, hiçbir organizasyon 75 milyon Türk milletinin birlik ve beraberliğinin, bağımsız bir ülke olmasının önüne geçemeyecektir, bunun bilinmesini istiyoruz.

Sayın Başkan, değerli üyeler; bugün Katma Değer Vergisi Kanunu ile Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun ve Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi hakkında kısaca yüce Meclisimizi, üyelerimizi bilgilendirmek istiyorum.

Bugün, görüşülmekte olan Katma Değer Vergisi Kanunu, yap-işlet-devret projelerine dair Kanun ve Kamu İhale Kanunu'nda bazı ufak değişiklikler yapılmaktadır. Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikle yap-işlet-devret modeline konu kamu-özel sektör ortaklığıyla yapılacak altyapı projelerine yapım esnasında KDV istisnası getirilmektedir. Bunun anlamı nedir? Aslında yap-işlet-devret projeleri iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümü projenin yapım süresidir, ikinci bölümü de işletme süresidir. Mevcut uygulamada yapım süresindeki dönemde de KDV alınmakta, daha sonra bu KDV işletme sırasında mahsup edilmektedir.

Burada yapılan değişiklikle, bu KDV alınmasından vazgeçilmiştir, yani daha sonra mahsupla geri ödenmesi icap eden KDV baştan alınmamak cihetiyle projenin gerçekleşmesinin daha da hızlandırılması, finans maliyetlerinin de bu anlamda aşağıya çekilmesi hedeflenmiştir. Yapılan hesaplamalara göre, bu şekilde yapılan projelerde KDV'nin finansmanı için yüzde 12 artı bir maliyet yaklaşık olarak gelmektedir; bunun sonucu olarak da tabii, eğer yap-işlet-devret projesi süreye bağlı bir projeyse süreye ilave edilmekte, eğer kiralama şeklinde bir projeyse bu da ödenecek kira miktarına yansımaktadır.

Bu düzenlemeyle, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak ihaleler ile daha önce ihalesi yapılmış olanlara yüklenicinin istemesi durumunda ve idarenin şartları kabul etmesi hâlinde bu istisnadan yararlanma imkânı getirilmektedir. Düzenlemenin 2023 yılına kadar yapılacak projelere uygulanması öngörülmektedir.

Yine, bu düzenlemeyle paralel olarak takip eden maddelerde de bir iki zorunlu teknik düzenlemeye yer verilmiştir; o da şudur: Eğer bu projeler, yapımı esnasında belirli bir safhadan sonra bir şekilde yürümezse, ihtilaf olursa, proje yarım kalırsa şu andaki Yap-İşlet-Devret Kanunu'nda bu durumun ne olacağı açıklıkla ifade edilmemiştir. Yani proje kaderine mi terk edilecek? Hukuki yollarla ihtilaflar mı çözülecek? Projenin sahibi kim olacak? Bu hususlarda ciddi belirsizlikler olmakta ve bunun sonucu olarak da bir an önce bitip işletmeye geçmesi ve vatandaşa hizmet olarak geri dönmesi icap eden işler bir çözümsüzlüğe uğramaktadır. Bunu da tanımlayan, yapılmış işlerin Hazine'nin belirleyeceği şartlar dâhilinde devralınması, yapılmamış olan işlerle ilgili de hangi tasarrufun olacağını düzenleyen devamı bir madde daha vardır.

Bir de 5018'de düzenlemeyle genel bütçeli idareler ve merkezî bütçeli idareler arasındaki farklılığı gidermeye yönelik bir açıklık getirilmektedir, şöyle ki: 5018'e göre merkezî idare bütçeleri aslında bakanlıkların, bağlı kuruluşların, yerel yönetimlerin tamamını kapsamaktadır. Bundan önceki tanım "Katma bütçeli idareler" yerine "Özel bütçeli idareler" olmuştur, "Genel bütçeli idareler" de 5018'de "Merkezî bütçeli idareler" adını almıştır. Bu merkezî bütçeli idarelerde de yap-işlet-devlet modeliyle yapılan işlerin yine Hazineyle muhatap olması, herhangi bir temerrüt hâlinde, anlaşmazlık hâlinde, kredi üstleniminde bu tanım 5018'le uyumlu hâle getirilmekte. Ayrıca da burada yap-işlet projelerindeki bazı kısıtlamalardan dolayı yaşanan sorunlara da çözüm üretilmektedir.

Diğer bir değişiklik Kamu İhale Kanunu'nda gerçekleştirilmektedir. Burada da iki değişiklik söz konusudur. Bunların bir tanesi kamu kuruluşlarının bağlı ortaklıklarına doğrudan iş verebilmenin önünü açmaktadır.

Bir örnek vermek gerekirse, Devlet Demiryolları, yüzde 100'üne sahip olduğu TÜVASAŞ TÜLOMSAŞ, TÜDEMSAŞ gibi fabrikalarına doğrudan iş verememektedir; vermektedir aslında, 6,7 milyon tutarında iş verebilmektedir ama yapılan lokomotiflerin, vagonların bedelleri bunun çok üstünde olduğu için bu işlem gerçekleştirilememektedir. Buna bir istisna getirilmektedir.

Diğer bir konu da: Özellikle müşavirlik, proje, etüt gibi işlerde eşik değer artırılmaktadır. Açık ihaleyle yapılması sınırı yaklaşık 200 bin liradır, 172 bin liradır. Bu bedeli 4 katına çıkarmak suretiyle, gerek mahalli idarelerde gerek merkezî yönetimlerde açık ihaleyle daha kısa sürede müşavirlik hizmetleri, etüt, proje çalışmaları yapmanın önü açılmış olmaktadır.

Diğer iki madde de yürürlük ve yürütme maddesinden oluşmaktadır. Toplam 8 maddeden oluşan bu teklifin Genel Kurulumuzda kabul görmesiyle birlikte, yap-işlet-devret projelerinde oldukça bir rahatlama sağlanacak, yapımı daha da hızlanmış olacak; kamu kuruluşlarının, KİT'lerin, özellikle de Demiryollarının kendi bağlı ortaklıklarıyla iş yapması. Ayrıca, yol, baraj, kanalizasyon gibi estetik ve sanat gerektirmeyen projelerdeki ihale süresinde yaşanan kayıplar da, zaman kayıpları da ortadan kaldırılmış olacaktır. Bir olumlu tarafı da tabii, buradaki ihalenin belirli istekliler arasında değil, açık ihale şeklinde yapılması daha fazla rekabeti de beraberinde getirecektir.

Gerek alt komisyon çalışmasında gerek Komisyon çalışmalarında teklifin olgunlaştırılmasında çok önemli katkılar sağlayan bütün milletvekili arkadaşlarıma ben bu vesileyle bir kez daha teşekkür ediyorum.

Kanunumuzun kabulü yönünde oy kullanmanızı, destek vermenizi takdirlerinize arz ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkür ederim Sayın Bakan.