ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANI BİNALİ YILDIRIM (İzmir) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlü soruları cevaplandırmak için huzurunuzdayız. Yüce meclisi saygıyla selamlıyorum.

İlk soru, İdris Naim Şahin'e, İçişleri Bakanına yöneltilen (6/28) sayılı sorudur. Soruyu tekrar okumuyorum, sorular okundu. Konu, Ardahan'da şehir içi ışıklarıyla ilgili. Bu ışıkların? Ensar Bey burada mı? Yok. Ama okuyacağız, yapacak bir şey yok. Ardahan merkezinde bulunan trafik ışıklarının yenilenmesi için Ardahan Belediyesi hazırlıklara başlamış olup 2012'nin üçüncü çeyreğinde, eylül ayında yapılması öngörülmektedir.

Ankara Milletvekili Sayın Nurdan Şanlı'nın (6/151) sayılı sorusu. Karayolları ile ilgili bir sorudur. Ülkemizde kara yolu taşıma ağı ağırlıklı olarak doğu-batı istikametindedir. Ana koridorlar asırlardan beri hep doğu-batı istikametinde gelişmiş ve tarihî İpek Yolu, Baharat Yolu, TRASEKA yolu, kuzey, güney TETEK yolları gibi yollar doğu-batı ticaretinde yoğun olarak kullanılmıştır.

Hükûmetimiz döneminde kuzey, güney koridorlarının geliştirilmesi, Akdeniz'le Karadeniz'in birbiriyle buluşturulması için yoğun bir çalışma yapılmakta olup, toplam 11.797 kilometre yolun 8.511 kilometresi bitirilmiş, 1.867 kilometresinde hâlen çalışma yapılmakta, geriye kalan 1.419 kilometresinin de ihalesi yapılarak bu şekilde Edirne'den Muğla'ya, Artvin'den Hakkâri'ye kadar 18 koridorda çalışmalar devam etmektedir.

Bartın Milletvekili Sayın Yılmaz Tunç'un (6/155) esas sayılı sorusu da Karayolu Taşıma Kanunu'yla ilgili bir sorudur. Ülkemizde 2003 yılından önce kara yolu taşımacılığıyla ilgili bir yasal düzenleme yoktu, 2003'te çıkarılan Kanun'la, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'yla birlikte kara yolu taşımacılık faaliyetlerini düzenleyen bu alana mahsus bir Kanun çıkarıldı. Bu Kanun mesleki yeterlilik, mesleki saygınlık ve mali yeterlilik esaslarını alan bir düzenlemeydi.

Bu Kanun'la birlikte ne değişti? Değişen şudur: 2003 öncesi 4.176 adet belge taşımacılıkta verilmişken, Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten bugüne kadar verilen belge sayısı 1 milyon 241 bin 901 adete ulaşmış yani kanun, sektörün yüzde 95'ini kapsayacak bir uygulama alanına ulaşmıştır.

Birçok ikincil düzenleme yapılmıştır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği, Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, araç muayene istasyonlarının açılması, kamu kurum ve kuruluşları personel servisi, okul servisi, dönel gibi -birçok- 7 tane de ikincil düzenleme gerçekleştirilmiştir.

Bartın Milletvekili Yılmaz Tunç'un (6/158) esas numaralı soru önergesi de yine kara yolu taşımacılık sektörünün bu yeni kanunla birlikte gelişimiyle ilgilidir. Kara yolu ağırlıklı taşıma sisteminin, Türkiye'de uzun yıllardan beri uygulanan politikalardan dolayı geliştiğini, bu yönde dengenin bozulduğunu biliyoruz. 2003 yılı itibarıyla kara yoluyla yurt içi taşımalar yükte yüzde 92, yolcuda yüzde 94'tü. Yapılan yeni düzenlemeyle bu oran yükte yüzde 88'e gerilemiş ama hâlâ çok yüksek düzeyde seyretmektedir. Hedefimiz: Yurt içi taşımaları dengeli bir şekilde dağıtmak, demir yolu, hava yolu ve denizin payını arttırmak şeklindeki projelerimizi, programlarımızı uygulamaktayız.

Diğer yönden, uluslararası taşımacılıkta da yıllardan beri devam eden kota sorunu, yapılan kararlı çalışmalarla yirmi dört ülkede tamamen serbestleştirilmiş, hiçbir kotaya tabi olmadan taşımacılık yapılabilir hâle gelmiştir.

Bunun yanı sıra, "çok taraflı UBAK belgesi" diye tabir ettiğimiz belgelerde de Türkiye Arnavutluk'la aynı kotaya sahipti. Burada da çok yoğun bir mücadeleden sonra temel kota 141'den 509'a, kullanılan belge sayısı da 531'den 3.715'e yükseltilmiştir. UBAK üyeleri içerisinde Rusya ve Almanya'dan sonra Türkiye 3'üncü en büyük kotaya  sahip ülke hâline gelmiştir ve bu şekilde, artan ihracatımızın taşımalarının Türk taşımacılar tarafından gerçekleştirilmesi mümkün hâle gelmiştir.

Aynı zamanda, bu amaca yönelik olarak Bolu Milletvekili Ali Ercoşkun'un (6/161) sayılı sorusunu da cevaplandırmış oldum, ikisi aynı mahiyette olduğu için birleştirdik.

Sayın Ali Ercoşkun'un (6/160) sayılı soru önergesi de yap-işlet-devret modeliyle ilgili, "2023 hedeflerinde hangi projeler vardır?"

Yap-işlet-devret modeliyle yapılan projeler iki grupta değerlendirilebilir: Birinci grup, hâlen başlamış olan projelerdir. Bunlar nelerdir? Gebze-Orhangazi-İzmir otoyoludur. Toplam 421 kilometre. Avrupa'nın 2'nci büyük, dünyanın 4'üncü büyük köprüsünü de İzmit geçiş köprüsünü de ihtiva etmektedir. Bu projenin yap-işlet-devret modeliyle ihalesi yapılmış, çalışmaları başlamıştır. Köprü projeleri tamamlanmış, geçtiğimiz pazar günü de rüzgâr ve deprem testleri yapılarak uygulama çalışmaları başlayacak duruma gelmiştir.

Diğer bir proje, üçüncü köprü ve bağlantı yoludur. O da bildiğiniz gibi, bugün ihalesi gerçekleştirilmiş, üçüncü köprüyü yapacak ihaleyi kazanan yüklenici de belli olmuştur. İstanbul'un fethi dolayısıyla İstanbul'a bu önemli projenin bugün kazandırılmış olması da ayrıca memnuniyet verici bir durumdur.

Diğer bir yap-işlet-devret projesi Sabuncubeli Tüneli'dir. Bunun çalışmaları da başlamıştır. İzmir'le Manisa arasını on dakikaya indirecek, iki tüp hâlinde toplam 8 bin metrelik bir tünel öngörülmektedir.

Bir başka ikinci grup projede toplam on bir proje vardır. Ağırlıklı olarak bu projeler otoyol projelerdir. Bu otoyol projelerinin toplam uzunluğu 3.722 kilometredir. Bunlar da 2023 hedefleri arasında gerçekleşecek projelerdir.

Yine, Bolu Milletvekili Sayın Ali Ercoşkun'un (6/161) sayılı soru önergesi? Bu da yine daha önce cevaplandırdığım soru önergesiyle aynı mahiyettedir. Onun için uluslararası taşımacılıkla ilgili, daha önce 4'üncü soru olarak cevaplandırılmıştır.

Diğer bir soru, Bolu Milletvekili Sayın Ali Ercoşkun'un (6/163) sayılı soru önergesidir. Kara yolu yapımı amacıyla istimlaki yapılan parselin malikleri 2942 sayılı Yasa'nın değişik 8'inci maddesine göre önce pazarlık yapılır, eğer anlaşma sağlanırsa tapudan ferağ verilme yoluna gidilir, anlaşma bedeli kendisine ödenir. Anlaşma yapılamaması, olmaması hâlinde 10'uncu maddeye göre bedel tespit ve tescil davası açılarak mahkemenin belirlediği bedel bankaya bloke edilir ve karar, ilgilisine gerekli ödeme yapılmış olur. Yani istimlak yaparken hangi işlemler uygulanıyor, soru bununla ilgilidir.

Bursa Milletvekili Sayın Hüseyin Şahin'in (6/169) sayılı soru önergesi? Bu da demir yollarıyla ilgili bir sorudur. 1950-2002 yılları arasındaki demir yollarına yapılan işlerle ilgilidir.

Ülkemizde 1950-2002 yılları arasında toplam 946 kilometre demir yolu yapılmıştır. 2002 yılından günümüze kadar yapılan demir yolu miktarı şu anda konvansiyonel hat olarak yani normal hat olarak 220 kilometre, hızlı tren olarak 888 kilometredir. Yani toplam 1.109 kilometreye dokuz senede ulaşılmıştır. 50-2002 arasındaki yapılan demir yolu miktarının üzerinde bir hedef gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca toplam 11.940 kilometrelik demir yolu ağımızın 6.415 kilometrelik bölümü de tamamen yenilenmiştir.

Bilgilerinize arz ederim.

Eskişehir Milletvekili Sayın Salih Koca'nın (6/171) sayılı sorusu, Bursa Milletvekili Sayın Hüseyin Şahin'in sorusuyla tamamen aynı mahiyettedir. Onun için bunu geçiyorum.

Diğer bir sorumuz, 9'uncu soru, Eskişehir Milletvekili Salih Koca'nın hemzemin geçitlerle ilgilidir. Devlet Demiryollarının 3.415 adet hemzemin geçidi mevcuttur. Bugüne kadar 1.054 adedi otomatik ışıklı, bariyerli bir geçide dönüştürülmüş ve emniyete alınmıştır.

Bilgilerinize arz ederim.

Çünkü bu hemzemin geçit kazaları maalesef zaman zaman oluyor. Bunları bariyerli hâle getirdiğimiz hâlde de bu kazalar oluyor. Demek ki bunu yapmak yetmiyor, ayrıca bu konuda sürücülerimizin eğitilmesi icap ediyor.

Eskişehir Milletvekili Sayın Salih Koca'nın (6/171) sayılı soru önergesi: "2003-2011 yılları arasında demir yollarımızın ne kadarı yenilenmiştir?" Daha önce de ifade ettim: 11.940 kilometrelik toplam demir yolu ağının yarısından fazlası yani 6.415 kilometrelik kısmı tamamen elden geçmiş bulunmaktadır.

Eskişehir Milletvekili Sayın Salih Koca'nın (6/172) sayılı soru önergesi Marmaray Projesi ile ilgilidir. Marmaray Projesi 2004'te başlamıştır, 2013'ün sonunda bitirilmesi öngörülmektedir. Yaklaşık maliyeti 5 milyar dolardır. Toplam uzunluğu 76 kilometredir; bunun 15,5 kilometresi deniz altından ve yer altından geçmektedir, geriye kalan kısmı da yüzeysel raylı sistem olacaktır. Çalışmalar, ray döşeme, elektromekanizasyon, sinyalizasyon işleri süratle devam etmektedir. Doğrusu, ne getirecek? Marmaray'ın getireceği birçok fayda var. Tek yönde saatte 75 bin yolcu geçebilecek; bu da günde 1,5 milyon İstanbullunun batıdan doğuya veya Avrupa'dan Asya'ya geçmesi anlamına geliyor. Üsküdar-Sirkeci arası dört dakikada geçilecek. Raylı sistemin bu proje bittiğinde İstanbul'daki toplu taşımada payı yüzde 8'den yüzde 30'a çıkmış olacaktır, İstanbul'daki toplu taşıma trafiği rahatlayacaktır.

Eskişehir Milletvekili Sayın Salih Koca'nın (6/173) numaralı sorusu Kars-Tiflis demir yollarıyla ilgilidir. Kars-Tiflis-Bakû demir yolu üç ülkenin içinde olduğu stratejik bir demir yoludur.

MUHARREM İNCE (Yalova) - Sayın Bakanım, sizin grup salonunda cevaplasaydınız!

ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANI BİNALİ YILDIRIM (Devamla) - Kars'ı Tiflis'e, Tiflis'i Bakû'ye bağlayan, bir anlamda Uzak Doğu'yu Anadolu toprakları üzerinden Avrupa'ya bağlayan çok önemli, çok stratejik bir projedir. Üç ülkenin ortak projesidir; Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye ve çalışmalar her üç ülkede de hızla devam etmekte olup  2014 yılı gibi tamamlanması hedeflenmektedir.

Yine, Eskişehir Milletvekilimiz Sayın Salih Koca'nın (6/174) sayılı sorusu? Bu soru da yük taşımacılığının daha ekonomik, daha hızlı yapılması ile atıl kapasite oluşturmaması için lojistik merkezlerin kurulmasının önemine dairdir. Bu anlamda, ülkemizin muhtelif bölgelerinde lojistik merkez kurma çalışmaları devam etmektedir. Önümüzde, orta ve uzun vadede on dokuz adet lojistik merkez kuruyoruz. Bunlar nerelere kuruluyor? Limanların yanlarına, fabrikaların yanlarına, demir yollarının geçtiği güzergâhlarda kuruluyor. Böylece lojistik merkezler hem taşımacılıkta ucuzluk sağlıyor hem de zamandan çok ciddi bir tasarruf sağlıyor.

Giresun Milletvekili Sayın Adem Tatlı'nın (6/175) sayılı soru önergesi Mekke-Medine hızlı treniyle ilgilidir. Bu hızlı tren projesi için Çinliler, Almanlar, Suudi Arabistan ve Türkiye bir konsorsiyum oluşturmuş ve ihale için yarışmıştır, ancak projeyi bir İspanyol firmasının koordinatörlüğünde oluşturulan konsorsiyum kazanmıştır. İşletmesinin Devlet Demiryolları tarafından -buralar Müslümanlar dışındaki milletlere kapalı olduğundan, böyle bir kısıtlama olduğundan- yapılması konusunda görüşmeler hâlen devam etmektedir.

Giresun Milletvekili Sayın Adem Tatlı'nın (6/176,177,178) sayılı soru önergelerinin cevaplarını veriyorum: Bu da Bakanlığımızın gündeminde olan Ankara-Sivas demir yolu hakkındadır. Bu projenin birinci kısmı, daha doğrusu Sivas-Erzincan-Erzurum-Kars demir yolunun birinci bölümünü oluşturan Sivas-Erzincan arası uygulama proje çalışmaları devam ediyor. Bunlar bittiğinde bütçe imkânlarıyla programa alınması söz konusu olacaktır.

Diğer bir soru: "Van Gölü geçişi ile ilgili bir çalışma var mıdır?" Van Gölü'nde, malum, taşıma feribotlarla yapılıyor ancak mevcut feribotların kapasiteleri çok sınırlı, hızları düşüktür. Buradaki taşımayı hızlandırmak üzere elli vagon kapasiteli iki adet feribot inşaatına Tatvan'da başlanmış ve 2013-2014'te teslim edilecek. Böylece geçişler hızlanacak ve buradaki yaşanan tıkanıklıklar, sıkıntılar tamamen sona ermiş olacaktır. Çünkü mevcut gemiler çok yaşlı ve hızları çok düşüktür, bu da taşımacılıkta önemli bir olumsuzluk meydana getirmektedir.

Isparta Milletvekili Sayın Recep Özel'in sorusu: "Hızlı tren projeleri var mı 2023 hedeflerinde?" Şüphesiz. Ankara-Konya biliyorsunuz açıldı. Ankara-İstanbul'un Ankara-Eskişehir bölümü açıldı. Ankara-Sivas'ın yapımı devam ediyor. Ankara-İzmir birinci bölümün ihalesi yapıldı, işe başlayacak. Bursa-Bilecik, bunun da ihalesi yapıldı, bugünlerde iş başlayacak. Bunun dışında ayrıca on bir tane proje de yüksek hızlı tren hattı olarak planlanmış, 2023 hedefleri arasında yer almıştır.

Bir başka soru, Isparta Milletvekili Sayın Recep Özel'in (6/181) sayılı sorusu Ankara-İzmir Hızlı Tren Projesi'yle ilgili. Bunun cevabını az önce verdim; üç bölümde yapılıyor. Birinci bölümün ihalesi yapıldı, Polatlı-Afyon, Afyon-Eşme-Uşak arası ihaleye çıkılacak. Eşme'den İzmir'e olan üçüncü etap da önümüzdeki sene ihale edilmiş olacaktır.

Isparta Milletvekili Sayın Recep Özel'in (6/182) sayılı sorusu: Burada Adapazarı-Karasu demir yolunu soruyor. 62 kilometrelik bu hattın inşaatı, altyapı inşaatı başlamış, şu ana kadar yüzde 30 seviyesinde ilerleme olmuştur. Bu hattın daha ileriye, Ereğli-Bartın istikametinde devam etmesi için de proje çalışmaları sürdürülüyor. Daha ileriki yıllarda bütçe imkânları elverdiği nispette bu proje de yatırım programına alınabilecektir.

Isparta Milletvekili Sayın Recep Özel'in (6/183) sayılı soru önergesi? Burada da havacılıkta bugüne kadar yap-işlet-devret modeli ile neler yapılmıştır, bunu soruyor. Doğrusu, kapsamlı bir soru. Şöyle söyleyeyim: Kamu-özel ortaklığıyla yapılan projelerin kapasite olarak iç hatlarda yüzde 58, dış hatlarda yüzde 94'lük bir payı vardır. Belli başlı projeler, Antalya Havaalanı, Atatürk Havaalanı, Dalaman Havaalanı, Bodrum Milas Havaalanı, Esenboğa Havaalanı, Adnan Menderes Havaalanı, Zafer Kütahya Havaalanı ve Çukurova Havaalanı olarak zikredilebilir. Ayrıca kirala-işlet-devret projeleri de mevcuttur. Bunların da zaman darlığından dolayı detayına inmiyorum. Bu konuda yap-işlet-devret, yap-kirala-devret modeliyle 10 milyar doların üzerinde kamuya da kaynak aktarılmıştır. Ayrıca 1,7 milyar dolarlık bir kaynak, bütçeden kullandırılmadan bu projeler gerçekleştirilmiştir.

Sayın Recep Özel (6/184) esas numaralı soru önergesinde "Hava yoluyla ilgili gelişmeler nelerdir?" diye soruyor. 2002 yılında iç hatlarda 8,7 milyon yolcu taşınırken, bu sayı bugün 8,7 milyondan 58,4 milyona çıkmıştır.

Dış hatlarda 25 milyon taşıma yapılırken, 2011 yılı sonu itibarıyla 59 milyon yolcuya ulaşılmıştır. 36 havaalanına sefer yapılırken, bugün 47 havaalanına sefer yapılır duruma gelinmiştir. 9 havaalanı da yapım aşamasındadır.

İstanbul Milletvekili Sayın Mustafa Ataş'ın (6/185) esas numaralı sorusunu cevaplandırıyorum. "Türk Hava Yollarının uçuş tekeli ne zaman kaldırıldı?"

2003 yılında havacılıktaki tekel kaldırılmış, Türk Hava Yollarının yanı sıra özel sektör hava yolları da tarifeli sefer yapmaya başlamışlardır. Bu uygulamayla beraber havacılıkta çok önemli gelişmeler olmuştur. Şöyle ki: İç hatlarda yapılan 8,7 milyon yolcu taşımacılığı 58,3 milyona, dış hatlarda 25 milyon olan taşımacılık 59,3 milyona erişmiş, toplamda 118 milyon taşıma gerçekleştirilmiştir.

İstanbul Milletvekili Sayın Mustafa Ataş'ın (6/186) esas numaralı sorusu havaalanlarındaki seyrüsefer sistemleriyle ilgilidir.

SMART Projesi ve ara modernizasyon gerçekleştirilmiş, Antalya Yaklaşma Kontrol Merkezi, Kuzey Kıbrıs Saha Kontrol Merkezi devreye alınmış; Adnan Menderes, İstanbul, Ankara, Dalaman, Milas'ta da test çalışmaları devam etmektedir. Böylece, Türkiye Avrupa'nın en modern seyrüsefer altyapısını gerçekleştirmiş olmaktadır SMART Projesi'yle.

İstanbul Milletvekili Sayın Mustafa Ataş'ın (6/187), (6/188), (6/189) esas numaralı soru önergeleri: Bunlar da havacılıktaki gelişmelerle ilgilidir.

2002 yılında 14 olan hava taşıma işletmesinin 2,2 milyar cirosu varken, şu anda 15 hava yolu şirketinin cirosu 15 milyarı aşmıştır ve doğrudan çalışan sayısı 150 bini aşmıştır. Sivil havacılık sektörü bütün dünyada küçülme yaşarken Türkiye'de çift haneli oranlarda büyümeye devam etmiş ve 2010 yılında yüzde 19, 2020 yılında da yüzde 20 büyüme sağlanmıştır. Bütün uzmanların Türkiye için 2015'te öngördüğü hedefler de 2005 yılında aşılmıştır.

Diğer bir soru, İstanbul Milletvekili Sayın Mehmet Doğan Kubat'ın sorusudur. Bu soru da yine sivil havacılıkla ilgilidir. Sivil havacılıkla ilgili yapılan çalışmalar bölgesel iş birliğini içermektedir. Şu anda sivil havacılıkta dış hatlarda 174 noktaya, iç hatlarda 47 noktaya sefer yapılmıştır, yapılmaktadır ve Türk sivil havacılığı birçok bölgesel iş birliğine gitmiştir. Afrika ülkeleriyle, D-8 ülkeleriyle, Balkan ülkeleriyle ve "TRASEKA" dediğimiz, Karadeniz'in kuzeyini paylaşan ülkelerle bölgesel iş birliği çalışmalarını başarıyla gerçekleştirmiştir.

Mehmet Doğan Kubat'ın (6/191) sayılı soru önergesi havacılık güvenliğiyle ilgilidir. Havacılık güvenliği SAFA denetimleriyle ölçülmektedir. SAFA denetimleri EUROCONTROL'ün belirlediği kotalara göre her ülkeye "En az şu kadar uçağı denetleyeceksin." demektedir. Türkiye için belirlenen kota üzerinde bir SAFA denetimi gerçekleştirilmiş?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANI BİNALİ YILDIRIM (Devamla) - ?376 olan denetlemeyle Avrupa Birliği ortalamasının üzerine çıkılmıştır.

Süre bitti.

BAŞKAN - Sayın Bakanım süreniz doldu. Geri kalanları yazılı olarak da cevaplandırabilirsiniz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

MUHARREM İNCE (Yalova) - Sayın Bakanım, şimdi biraz sonra kanunla grevi yasaklarsanız apronda deve kesmeyi düşünüyor musunuz?

KAMER GENÇ (Tunceli) - Soru sormuşlar ama şimdi televizyon vermiyor.

MUSA ÇAM (İzmir) - Biraz da şu Türk Hava Yollarında olanları anlatsaydınız Sayın Bakan, ne yapıyorsunuz?

ULAŞTIRMA, DENİZCİLİK VE HABERLEŞME BAKANI BİNALİ YILDIRIM (Sivas) - Onu da anlatırız, daha buradayız, bir yere gitmiyoruz. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)

HAYDAR AKAR (Kocaeli) -Benim bir tek sorum vardı, onu da cevaplamadınız.

BAŞKAN -Teşekkür ederiz Sayın Bakan.