GENEL KURUL KONUŞMASI
Konu: AHMET TOPTAŞ VE 63 MİLLETVEKİLİNİN, VAN'DA 23/10/2011 TARİHİNDE MEYDANA GELEN DEPREMDEN SONRA 9/11/2011 TARİHİNDE MEYDANA GELEN DİĞER DEPREME KADAR BAZI BİNALARDA HASAR TESPİTİ YAPTIRILMADIĞI, HALKIN DEPREM BAKIMINDAN RİSKLİ BİNALARA GİRMEMESİ YÖNÜNDE UYARILMADIĞI, İLDEKİ KAMUYA AÇIK BİNALARLA İLGİLİ GEREKLİ TEDBİRLERİN ALINMADIĞI VE BU EYLEMLERİN 5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU'NUN 257'NCİ MADDESİNE UYDUĞU İDDİASIYLA BAŞBAKAN YARDIMCISI BEŞİR ATALAY HAKKINDA MECLİS SORUŞTURMASI AÇILMASINA İLİŞKİN
Yasama Yılı:3
Birleşim:106
Tarih:20.05.2013

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEŞİR ATALAY (Kırıkkale) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Cumhuriyet Halk Partisi tarafından şahsımla ilgili verilen soruşturma önergesi üzerine Hükûmetimiz adına söz almış bulunuyorum, hepinizi saygılarımla selamlıyorum.

Tabii, o acı depremin üzerinden bir buçuk yılı aşkın bir zaman geçti, depremin yaraları büyük oranda sarıldı. Hükûmet olarak, doğrusu, Van depreminde çok olağanüstü bir yönetim ve koordinasyon sergiledik. Bu Hükûmetin Van depremini yönetmesi, deprem sonrası yaraları sarması konusunda, bu konunun, ilgili uluslararası kuruluşlar tarafından, doğrusu, örnek gösterilen bir çalışma olduğunu ifade etmek isterim. Aslında herkesin takdirini kazandı yani herkes biliyor; bizim milletimiz biliyor, vatandaşlarımız biliyor, aslında sizler de biliyorsunuz. Van depremi sonrası ülkemiz, devletimiz, milletimiz -devlet, millet el ele- çok büyük bir fedakârlık, çok büyük bir başarı ortaya koydu, âdeta tek vücut oldu ve gerçekten yaralar da sarıldı. Ülkemizin bütün imkânlarını seferber ettik ve ben kendim ilgili Bakan olarak ve Hükûmetimiz olarak, doğrusu, alnımızın akıyla görevimizi en iyi yapmanın, en iyi şekilde yerine getirmenin de huzuru içindeyiz.

Tabii, depremin olduğu andan itibaren yapılanları bu on dakikada anlatmak mümkün değil. Mustafa Bey, Van Milletvekili arkadaşımız bazı şeylerden bahsetti ama ben şunu ifade edeyim: Başta Başbakanımız olmak üzere, büyük bir bakanlar heyeti olarak ilk andan itibaren hepimiz, biz Van'da ve Erciş'te olduk. Vanlı ve Ercişli kardeşlerimiz asla yanlızlık çekmediler ve yıl dönümünde kalıcı konutların teslimine kadar da bakan arkadaşlar olarak nöbetleşe daima orada olduk.

Değerli milletvekilleri, şunu doğrusu söylemek istiyorum: Yani, kolaycı bir Hükûmet değiliz biz, ben kendim de işlere kolaycılıkla hiç bakmam. Yani, bir yerde eğer hata varsa, eksik varsa onu en çok kendimiz görürüz. Özellikle ben, işin o eleştirel boyutunu çok ön planda tutan birisiyim ama Van depremi, ondan sonra yapılması gerekenler, yapılanlar konusunda, bütün içtenliğimle size şunu söylüyorum: Türkiye, iyi bir sınav vermiştir; Devletimiz, Hükûmetimiz, bütün kurumlarımız çok iyi bir sınav vermiştir, yani bunu, özellikle ifade etmek istiyorum. Sadece Hükûmet değil, milletimiz, Türkiye'nin her kesiminden büyük bir duyarlılık, yardımlaşma ve âdeta Türkiye, tek vücut olmuştur. Böyle bir şeyi yaşadık. Burada, tabii bazı şeyler var söyleniyor, ben doğrusu "Bu kadarı insaf" diyorum yani yapılanlarla ilgili falan ama milletimiz biliyor.

Değerli kardeşlerim, biraz önce ifade edildi. Tabii bu, acı bir olay. Yani 644 vatandaşımızı kaybettik ve çok sayıda vatandaşımız yaralandı. Ben bu vatandaşlarımıza tekrar Rabb'imden rahmet diliyorum. Ama şunu da ifade edeyim: İlk andan itibaren herkes, daha etkili bir koordinasyon içinde, Van depremi sonrası görevini daha iyi yaptı. Kızılaydan Türk Silahlı Kuvvetlerine, sivil toplum kuruluşlarına, arama, kurtarma ekiplerine, hepsine -AFAD'ın koordinasyonu tabii- ama hepsine varana kadar doğrusu büyük bir çalışma yapılmıştır, ben onu ifade etmek istiyorum.

Şimdi, burada o yoğun kışa rağmen âdeta çok büyük bir seferberlik yürütülmüştür. Hamdolsun, mali bir sıkıntı da asla çekilmemiştir. Bakın, rakam verildi, şu anda bizim Van depremi sonrası Van'daki harcamamız 5 milyar Türk Lirasıdır değerli arkadaşlar ve bunun içinde belli bir miktar, 350 milyon lira kadar vatandaşlarımızdan gelen yardımlar da vardır. Ama hiçbir yerde, bakın, bu kadar çabuk, bu kadar etkili... Çadır kentlerin kurulması, 75 bin çadır, ondan sonra konteyner kentler... 30 bin konteyner değerli kardeşlerim, değerli milletvekillerimiz; 30 bin konteyner ürettirilmiş kışın o şiddetinde ve Van'a ulaştırılmıştır bunlar. Bu, tabii, olağanüstü bir performans ve şunu da ifade edeyim: Özellikle diğer illere gönderilen, tabii, 35 bin vatandaşımız kışı diğer illerde, misafirhanelerde geçirmiştir.

Şimdi, burada, ben özellikle sadece konutlarla ilgili durumu bir bilgi olarak verip tabii, hasar tespitiyle ilgili, daha çok -buradaki soruşturma önergesi- ona biraz vakit ayırmak istiyorum.

Değerli milletvekilleri, şu anda 16.895 konut tamamlanarak teslim edilmiştir, 16.895 konut. 2.148 konutun inşası tamamlanmak üzeredir. Kiracı konumunda olan, yani deprem olduğunda herhangi birinin evinde kiracı bulunana da aynen depremzede şartlarında konut verilmektedir aynı fiyatlarla, büyük sübvansiyonla, onu da ifade etmek isterim.

Şimdi, burada, tabii, bir yandan da hasar tespit çalışmaları ilk andan itibaren devam etmiştir. Afet sonrası hasar tespit çalışmaları, 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'un 13'üncü maddesi gereğince "Binaların, meydana gelen afet nedeniyle gördüğü hasarı tespit etmeye yönelik gözlemsel olarak gerçekleştirilen çalışmalardır." Teknik ifadeler olduğu için aynen okuyorum tutanağa da geçsin diye: "Bu çalışmaların tamamlanma süreci depremin büyüklüğüne ve etkilediği alana göre değişiklik göstermektedir." Van'daki 7,2 büyüklüğündeki ilk deprem sonrasında 234 teknik personel ile çalışmalar 25/10/2011 tarihinde başlamıştır. Ön hasar tespit çalışmaları kapsamında Van il merkezi ve Erciş ilçesi genelinde depremin etkilediği alanı ve acil barınmaya ihtiyaç duyacak afetzedelerin belirlenmesine yönelik etki analizi safhası devam ederken 5,7 büyüklüğünde ikinci deprem meydana gelmiştir. Bu süre içerisinde 102.709 yapının ön incelemesi tamamlanmıştır. Ancak bilinmelidir ki hasar tespit çalışmaları, meydana gelen bir deprem nedeniyle herhangi bir hasara uğramayan veya az hasar gören binaların sonradan gerçekleşen herhangi bir depremde yıkılabileceği konusunda hüküm vermez. Bu yüzdendir ki bu çalışmalar dikkate alınarak binalarla ilgili afetzedelere binalarına girmeleri söylenmez ve söylenmemiştir. Yaşadığımız deprem sonrası vatandaşlarımıza, hasarlı binalara girmemesi hususunda AFAD tarafından sürekli uyarılarda bulunulmuştur. Bunlar yazılı basınımızda da vardır, dosyamda da vardır. Bu uyarılarımız yerel ve ulusal basında yayınlandığı gibi uluslararası basında da yer almıştır.

İlk depremden hemen sonra başlatılan hasar tespit çalışmaları 10 Şubat 2012 tarihine kadar kesintisiz olarak devam etmiştir. Toplamda 200 binden fazla konut, iş yeri ve ahır incelenmiştir. Bu çalışmalarda çeşitli kamu kurum ve kuruluşları ile mühendis, mimar odaları ve üniversitelerden bini aşkın inşaat mühendisi ve mimar görev almıştır. Teknik elemanlar depremin binalara verdiği hasarı tespit etmek üzere gece gündüz demeden depremzede vatandaşlarımıza hizmet bilinciyle fedakârca çalışmışlardır ve bunların sonunda da, kalıcı hasar tespitinden sonra da -biliyorsunuz- orada işte, hak sahipliği gibi konular ona göre karara bağlanmıştır. Yani ikinci deprem olduğunda Van ve Erciş ilinde daha ön hasar tespit çalışmaları zaten devam ediyordu. Ama şunu özellikle son cümle olarak ifade ediyorum: Hasar tespit çalışması depreme dayanıklılık testi değildir ve binaların artçı depremler nedeniyle...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEŞİR ATALAY (Devamla) - ...yıkılmasından dolayı hasar tespit çalışmaları sorumlu da tutulmaz; bu, işin teknik boyutudur.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)