MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, ülkemiz jeolojik yapısı nedeniyle her zaman yıkıcı depremlerle karşı karşıya kalmaktadır, neredeyse yılda ortalama bir yıkıcı deprem maalesef ülkemizi ölümlü ve hem de büyük can kayıplarıyla karşı karşıya bırakmakta. Sivrice'de, Malatya'da, Manisa'da, geçen yıl Van'da, Elâzığ'da ve en son İzmir'de yaşadığımız depremlerde 168 canımızı kaybettik maalesef.

Başta deprem olmak üzere doğa olaylarının geniş çaplı kayıplara dönüşmemesi için afet zararlarını azaltıcı veya önleyici yasal düzenlemelerin bilimsel ve teknik normlara, uluslararası standartlara uygun olarak yapılması gerekmektedir. İzmir depreminden sonra defalarca vermiş olduğumuz önergeler, kanun teklifleri, belki en azından birkaç insanın hayatta kalmasını sağlayabilecek deprem komisyonunun oluşturulmasına ilişkin tüm önerilerimiz maalesef reddedilmiştir. 117 insanımızın can kaybıyla sonuçlanan İzmir depremi sonrasında -keşke yaşanmasaydı- neyse ki bir deprem komisyonu kuruldu. Umuyoruz ki son derece önemli üretimler yapılan bu Deprem Komisyonunda, herkes uzmanlık alanına göre çok değerli çalışmalar yaptı.

İzmir Bayraklı'da hayatını kaybeden pek çok insanımız oldu. Bunlardan biri, simgesel olan Rıza Bey Apartmanı; bu, önceki hâli ve bu da yıkıntıdan sonraki hâli.

Değerli milletvekilleri, mutlaka buna ilişkin önlemlerin alınması gerekmektedir. Nedir bu önlemler? Gerek ülkemizde gerekse dünyada deprem etkisi altında 4 ana temel nedenle hasar görmekte binalar. Bunları, kentleşmeye ilişkin yanlış yer seçimleri ve sistem yapısının yetersizliği veya düzensizliği, yapıda kullanılan malzeme ve işçiliğin niteliği ve yapının oturduğu zeminlerin jeoteknik özellikleri ve aktif fay hatları üzerine inşa edilmesi olarak sıralayabiliriz.

Değerli milletvekilleri, Türkiye'de çalışılmış, aktif olan 486 diri fay bulunmaktadır. 18 il, 80 ilçe ve 502 köy doğrudan fay hatları üzerinde bulunmaktadır. Bunların derhâl bu aktif fay zonları üzerinden taşınarak kentsel dönüşüme uğratılması gerekmektedir. Herhangi bir yapının bu fay zonu üzerine yapılmasının engellenmesi ve buna yönelik yasal düzenlemenin yapılması gerekmektedir.

Doğa kaynaklı bir olay olan depremi afete dönüştüren en önemli olgu, o yapının üzerine oturduğu zeminin jeolojik ve jeoteknik özelliğidir. Yapıların depremde ayakta kalmasında en önemli faktör, zemin etütlerinin yerinde denetlenmesi yani yapı denetiminde mutlaka jeoloji mühendisinin de olması, zeminden başlayarak temel tipinin seçimine varıncaya kadar mutlaka kamu denetiminin de olması -binlerce jeoloji mühendisinin işsiz olduğu bir ortamda- sismolojinin bu kadar yüksek olduğu, sismik aktivitenin bu kadar yüksek olduğu bir ortamda mutlaka zemin etütlerinin de jeoloji mühendisleri tarafından imzalanması ve yapı denetiminde bunların yerinin olması gerektiğini buradan ifade ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

Değerli milletvekilleri, tabii, ben sizlerle Rıza Bey Apartmanı'nı paylaştım. Rıza Bey Apartmanı'nın enkaz kaldırma çalışmalarında altı gün boyunca orada bulundum. Tam 4'üncü kata gelindiğinde sevgili milletvekilleri -burayı dikkatle dinlemenizi istiyorum- çocukların oyuncakları, topları ayaklarımıza yuvarlandı; anneannelerinin ilaç kutuları karşımıza çıktı "Oh, inşallah, şu anda canlı olarak bu insanlar çıkarılacak." derken maalesef ve maalesef 32 vatandaşımızla beraber şu anda gördüğünüz şu mutlu tablodaki 5 insan -37 insan- Rıza Bey Apartmanı'nın altında kaldı arkadaşlar. Bu insanların ailelerinin bir talebi var değerli milletvekilleri, AKP'li vekiller, MHP'li vekilleri, HDP'li ve CHP'li vekiller: Yapmamız gereken... "Burası park olsun." diyorlar. 37 insanın hayatını kaybettiği Rıza Bey Apartmanı'nda... Artık bırakın inşaat lobisini, bırakın beton lobisini "Burası parka dönüşsün." diyor bu insanlar. (CHP sıralarından alkışlar) Bu insanlar bir şey ifade etmiyor mu arkadaşlar? Şu canları yerine ne getirebilir, bana söyler misiniz? Artık yetmez mi? Aynı yere bina yapmak neyin nesi?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Devamla) - Hemen tamamlıyorum efendim.

BAŞKAN - Buyurun, toparlayın.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Devamla) - Sayın Cumhurbaşkanı söz vermiş olmasına rağmen, Sayın Çevre ve Şehircilik Bakanı yer vermiş olmasına rağmen, ısrarla Rıza Bey Apartmanı'na 23 metre "fore kazık" çakarak "jet grout" yaparak yani 23 metre beton bir temel oluşturarak alüvyonel, yer altı su seviyesi yüksek, depremselliği yüksek, 100 kilometre uzaklıktaki bir fayın yıkıma sebep olduğu bu yerde hâlâ beton lobisine, hâlâ rant lobisine hizmet etmek neyin nesidir?

Sayın Cumhurbaşkanına buradan çağrımdır: Lütfen, Rıza Bey Apartmanı'nı park olarak bırakın, lütfen simgesel bir yer olsun ve fay yasasını çıkarın, Deprem Komisyonunda anılan önlemler de tozlu raflarda çürümesin diyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)