CHP GRUBU ADINA İRFAN KAPLAN (Gaziantep) - Teşekkürler Sayın Başkan.

HDP'nin motokuryelerle ilgili grup önerisi üzerinde söz almış bulunmaktayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bir buçuk yılı aşkın süredir Covid-19 pandemisiyle, dünya olarak bir sağlık tehdidiyle karşı karşıyayız. AK PARTİ iktidarının yönetemediği pandemi sürecinde esnaftan işçiye, emekliden tüccara, çiftçiden sanayiciye kadar neredeyse her kesim çok ciddi mağduriyetler yaşadı ve yaşamaya devam ediyor. Pandemiyle birlikte dünya olarak yaşam tarzları değişti, daha çok evde kalındı. Alışverişlerin büyük bir kısmı internet üzerinden alışverişe dönerken özellikle kafe, restoranların tedbirler kapsamında kapanmasıyla birlikte "gel al" paket servisi düzenine geçildi. Değişen yaşam tarzıyla birlikte pandeminin başından bu yana büyük bir özveriyle, katlanan iş yüküyle çalışan motokuryeler, kargo elemanları ve PTT dağıtıcıları ne yazık ki bu süreçte en çok zorluk yaşayan meslek gruplarından oldu. Sayıları 900 bini geçen motokuryelerin çalışma şartları içler acısı. Günde on dört saate yakın çalışan motokuryelerin neredeyse yüzde 90'ı kayıt dışı çalışıyor. Kuryelerden, 5 paketin yarım saatte dağıtılması, günlük ortalama 100 lira için 150 kilometre yol yapmaları isteniyor. Mobil sipariş uygulamaları bu puanlama üzerinden çalışıyor. Müşterilerin düşük puan vermemesi için hız konusunda kuryelere baskı uygulanıyor. İşletmelerin otuz ya da kırk dakika servis anlayışından kaynaklı paketleri zamanında götürmek için canlarını tehlikeye atan motokuryeler, işlerini kaybetmemek adına hayatlarından oluyorlar. Bu sebeple, son bir yılda trafik kazası geçiren 65 bine yakın motokuryelerin 203'ü yaşamını yitirdi. Günde ortalama 50 kişiye paket ulaştıran motokuryeler bir taraftan salgın tehlikesini yaşarken öte yandan ağır çalışma koşulları, kayıt dışı çalışma, sigortasızlık gibi başka hayati tehlikelerle de karşı karşıyalar.

Pandemiyle birlikte ihtiyaçtan dolayı sayıları oldukça artan bu meslek gruplarındaki birçok çalışanın ehliyeti ve mesleki yeterlilik belgesi yoktur. Motokuryelerin, aynı sorunları yaşayan kargo elemanlarının ve PTT dağıtıcılarının çalışma şartlarının iyileştirilmesi, mesleki statülerinin değişmesi elzem hâle gelmiştir.

Tüm bu nedenlerle kuryelerin süre kısıtlaması esnetilmeli, mobil uygulamalardaki hız puanlaması kaldırılmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

İRFAN KAPLAN (Devamla) - Koruyucu kıyafetlerdeki vergi yükü kaldırılmalı, bunların temini kolaylaştırılmalıdır. Mesleki yeterlilik belgesi dâhilinde olan koruyucu kıyafet şartı denetlenmelidir.

Buradan Çalışma Bakanına, Vedat Bilgin'e çağrıda bulunuyorum: Lütfen ilk icraatlarınızdan biri motokuryelik mesleğini çok tehlikeli meslekler grubuna almak olsun.

Hepinizi saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)