SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Sayın Başkan, sayın milletvekilleri, Sayın Bakan; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Muğla ili Ticaret ve Sanayi Odası toplantı salonunda, Sayın Bakan, 26 Ekim 2018 tarihinde bölgemizdeki bütün milletvekillerimizle birlikte bir toplantı yapmıştık. Bu toplantıda Muğla'yla ilgili sorunları bir rapor hâline getirmiştik. Bakanlığınızı ilgilendiren veya başka bakanlıklarla bağlı ilgilendiren konularda birtakım sorunları size arz etmek istiyorum.

Sorunların başlığında şehrin belli bölgelerinde işletme bakımından yığılmayı önlemek için tedbirler alınması, iş yeri planlamalarının yapılması, alışveriş merkezlerinin küçük esnafı öldürmemesi için tedbir alınması, zincir indirim marketlerinin açılmasına sınırlama getirilmesi, yerli üretim logolarının üretici firmalar tarafından yapılması ve üretilen malların böyle pazarlanması, bankaların POS cihazlarından aldığı yüksek ücretler artı taksitlerin iş yerlerine yansıtılmasının sorun olduğu, yeni nesil yazarkasa uygulaması gibi konular yer almakta sorunların içerisinde.

Çözüm önerileri olarak da yapılan toplantıda şunlar konuşulmuştur: Büyük süpermarket ve alışveriş merkezlerinin kent dışına çıkartılmasının özendirilmesi, girişimcinin vergi yükünün azaltılması, mesleki standartların konulması ve etkin olarak uygulanmasına başlanması, farklı yatırım finansman yöntemlerinin incelenip devreye sokulması, diğer yandan yasal mevzuatta gerekli esneklikleri sağlayacak değişikliklerin yapılması ve küresel ekonomik sisteme uyum sağlanması. Bunun yanı sıra her kent ve hatta kentteki bölgeler için -mahalle ve semtler anlamında- maksimum işletme sayısı ihtiyaca göre belirlenmeli. Bu bölgelerde kurulacak işletmeler için bu norm sayılar baz alınmalı. İhtiyacın üzerindeki işletme kurulmasına izin verilmemeli. İşletme kurmak isteyenlere farklı yerler gösterilmeli. Böylece belli bölgelerdeki yığılmaların önüne geçilerek işletmelerin yaşam ömrünün uzatılması. Bölge bölge maksimum sayıların belirlenmesinin yanı sıra şehirlerde ihtisas pazarlarının; örneğin, tekstilciler çarşısı, ayakkabıcılar çarşısı, baharatçılar çarşısı gibi, açılması da bu soruna çözüm üretebilir.

Ayrıca, uzun vadede enerji ve ulaştırma maliyetlerinin düşürülmesi, bölgesel gelir düzeyi farklılıklarını azaltmak için bölgesel kalkınma ve sanayileşme projelerinin ve yatırım teşvik sistemlerinin devreye sokulması, işsizliğin ve köyden kente göçün azaltılması, ülke genelinde eğitim seviyesi ve kalitesinin artırılması, çarpık kentleşmenin engellenmesi ve girişimcilerin sosyal güvencelerinin iyileştirilmesi gibi seçenekler de girişimcilerin ekonomik sorunlarının çözümüne katkıda bulunacaktır.

Bölge ekonomisinin en önemli belirleyicilerinden olan turizm sektörü ne yazık ki bölgemizde yalnızca yaz aylarıyla sınırlı kalmaktadır. Oysa ilimiz deniz, kum, güneş turizmi dışında farklı konseptlerde de turizme katkı sağlayabilecek kapasiteye sahiptir. Özellikle sağlık, dalış, kongre ve spor turizmi gibi farklı alanlara dayalı atılacak adımlar hem turizmin tüm yıla yayılmasına katkı sağlayacak hem de sadece yaz aylarıyla sınırlı turizm sektöründe dış etkenlere daha az bağımla hâle getirecektir.

Bölgemizde kurulacak olan organize sanayi bölgesi yerel sermaye birikiminin il dışında çıkmasını engellemenin yanında Muğla'ya sermaye transferi açısından da önemli bir işlev görecektir. Getirilecek kümelenme yaklaşımı sayesinde sinerji sağlayacak ve ortak altyapılar kullanılarak daha düşük maliyetli hizmetlerden yararlanma avantajı elde edilecek. Böylece rekabet avantajı tesis edilecektir. Bu bağlamda, ilimizde gıda ihtisas organize sanayi bölgesi ve turizm ihtisas organize sanayi bölgelerinin kurulması büyük önem taşımaktadır.

Bölgemiz birçok yerli ve yabancı misafir için deniz, kum, güneş turizminin yanı sıra tarihî mirasıyla çekim merkezi hâline gelmiştir. Köklü bir tarihe sahip olan geçmişimizi en iyi anlamanın, o günlerin şartlarını öğrenmenin en önemli araçlarından biri olan ören yerleri kentimizin en kıymetli hazinelerindendir. Yaşanan tüm bu güzelliklerin yanı sıra ne yazık ki ilçemizdeki ve Muğla'daki bazı ören yerlerine gereken ihtimam ve önem gösterilememektedir. Sahillerimizde ve ören yerlerinde maalesef, çevre kirliliği bazen ciddi boyutlara ulaşabilmektedir. Özellikle ören yerlerinde ve sahillerimizde yaşanan çevre kirliliğinin önlenmesi çöp toplama konusunda özellikle orman alanlarında yaşanan yetki karmaşasının sona ermesi için tüm kurum ve kuruluşlarımızın masaya oturarak dönemsel, geçici çözümler yerine kalıcı çözümler üretilmesi, önlem alınması kaçınılmazdır.

Ayrıca, günlük, haftalık evlerin kiraya verilmesi turizm açısından ciddi bir problemdir. Bu konuda kesin bir rakam bulunmamakla birlikte tahminlere göre sadece bazı evlerin ve villaların kayıt dışı kiraya verilmesi nedeniyle her yaz yaklaşık 20 milyon sterlin para kayıt dışı kalmakta, ekonomiye kazandırılamamaktadır. Bu durum tüm vergilerini ödemek durumunda kalan otel, pansiyon gibi işletmeler açısından haksız rekabet oluşturmaktadır.

Bölgenin en temel sektörlerinden birisi turizm sektörüdür. Turizm sektörünün en önemli unsuru denizlerimizdir ancak Fethiye Körfezi'nin her geçen gün kirlenmesi ve dolmasından, ayrıca körfeze yakın alanlarda ve hatta Çalış'ta dahi denize girilememesinden dolayı sektör ve beraberindeki bölgemiz ve ülkemiz büyük yara almakta, şehir merkezinde ekonomik canlılığın yok olmasına yol açılmakta ve ilçenin turizm gelirleri her geçen gün azalmaktadır.

Sayın Bakan, bir de Milas'la ilgili bir iki konu var, onu iletmek istiyorum. Milas Organize Sanayi Bölgesi'nin sanayi parsellerinin hak sahiplerine teslimi 2018 yılı sonunda yapılacaktır. Hak sahipleri iki yıl içinde sanayi tesislerini kurmak zorundadır. Bu da Milas'ta iki yıl içinde doğal gaz ihtiyacını önemli bir şekilde artıracaktır. Milas'ın kış aylarında ısınmadan kaynaklanan yoğun hava kirliliği de göz önüne alındığında Milas'a en kısa sürede doğal gaz getirilmesi kaçınılmaz bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca, Milas'ta bu yıl Dokuzuncu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Fuarı, Yapı Dekorasyon ve Peyzaj Fuarı düzenlenmiştir. Gelecek yıl bu fuarlara ek olarak bir de Güney Ege Evlilik Fuarı düzenlenecektir. Milas'taki Gıda, Tarım ve Hayvancılık Fuarlarını her yıl ortalama 100 bin kişi, Yapı Dekorasyon ve Peyzaj Fuarlarını ortalama 50 bin kişi ziyaret etmektedir. Bu durum Milas'ın bir fuarlar şehri olma yolunda ilerlemekte olduğunu göstermektedir. Bu nedenle kısa süre içinde Milas'a yeterli ve çok amaçlı modern bir fuar alanı ve kongre merkezi kazandırılmalıdır. Milas'ta modern bir fuar alanı ve kongre merkezi olması durumunda Bodrum'un da potansiyeli değerlendirilerek her ay bir fuar düzenlenebilir. Bu da yöre ekonomisine önemli bir canlılık kazandırır, istihdama katkı sağlar.

Bakanlığınıza başarılar diliyorum, saygılar sunuyorum.