LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler.

Değerli Komisyon üyeleri; şimdi, yurt dışı borçlanmasında, mevcut durumda yurt dışı borçlanması tutarı asgari ücret brüt tutarının yüzde 32'siydi, günlük en az 27 lira 29 kuruş gibi, en fazla bu tutarın 7,5 katı olan 204,67 lira kuruş oluyordu. Yurt dışı borçlanması Türkiye'de en son hangi statüde çalışma varsa -SSK mi, BAĞ-KUR mu, Emekli Sandığı mı- o statüden oluyordu. Yine, SGK'ye tabi hiçbir statüde çalışma yoksa BAĞ-KUR'lu 4/B sayılıyordu, bu söylediklerim mevcut durumda yanılmıyorsam, herhâlde böyle Sayın Başkan.

20 ülkeyle uluslararası sosyal güvenlik anlaşmamız var bildiğim kadarıyla, sayı doğruysa ve bu ülkelerde çalışma varsa ya da kadınların çalışması olmasa dahi çocuk dünyaya getirmişlerse bu süreler Türkiye'den ilk SGK başlangıcı sayılıyordu. Yanlışım varsa herhâlde Sayın Başkan düzeltir, mevcut hâli böyleydi diye biliyorum, değil mi? Yani tekrar o cümleyi söyleyeyim, siz duyamadınız sanırım: 20 ülkeyle uluslararası sosyal güvenlik anlaşmamız var, bu ülkelerde çalışma varsa veya kadınların çalışması olmasa dahi çocuk dünyaya getirmişlerse bu süreler Türkiye'de ilk SGK başlangıcı olarak sayılıyordu.

SGK BAŞKANI MEHMET SELİM BAĞLI - Efendim, 30 ülkeyle sosyal güvenlik anlaşmamız var, 20 ülkede başlangıç sayılıyor.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Tamam, peki. Yani böyle bir uygulama vardı mevcutta.

Şimdi, torba yasayla yapılmak istenenlere baktığımızda da günlük tutar en az 27,29 liradan 45 liraya çıkartılacak. Yani yüzde 40 gibi bir zam var, yüzde 40'ın üstünde bir zam var. 2019 yılı ikinci döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranı yüzde 8,84 zaten var, tespit edilmişti. Buna rağmen yüzde 40'lık artış çok büyük bir zam yapılmış olacak diye düşünüyorum. Yani yeniden değerleme katsayısı var, bir de zam var.

SGK'de, son statüde, yurt dışı borçlanması BAĞ-KUR, Emekli Sandığı hangisiyse borçlanmalar o statüde sayılırken şimdi sadece 4/B'li sayılacak. Hani, bunun çok önemsiz olduğunu düşünmeyelim; bu, üç açıdan bir hak kaybı gibi geliyor. Şimdi, BAĞ-KUR'dan emekli olmak için vatandaşlar sadece yüzde 40 zamlı prim ödemeyecekler, BAĞ-KUR'dan emekli olmak için daha fazla prim günü gerektiğinden de aynı zamanda daha fazla prim ödemek zorunda kalacaklar. Şimdi, mesela, mevcut yasal düzenlemeye göre, yurt dışı borçlanması yaparak 3.600 prim günüyle 4/A statüsünden emekli olunabiliyordu, şimdi 5.400 prim günüyle 4/B statüsünden emekli olmak zorunda kalıyor. Yurt dışı borçlanması için anlaşmalı olduğumuz ülkelerde yaşayan vatandaşlarımız yurt dışında ilk işe başlama tarihlerini Türkiye'den işe başlama tarihi olarak saydırıp daha kolay emekli olabiliyorlardı.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

LALE KARABIYIK (Bursa) - Biraz süre rica edeceğim.

BAŞKAN - Buyurun.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Şimdi, yurt dışı borçlanma primini ödediği tarihten geriye doğru ödediği prim gün sayısı kadar SGK'ye başlamasını geriye çekecek, bu durumda hem yüzde 40 daha fazla zamlı prim ödeyecek hem daha fazla prim gün sayısı olacak hem de daha geç yaşta emekli olacak anlamına geliyor.

Şimdi, bildiğim kadarıyla, uluslararası anlaşmalar bizim kanunlarımızın üzerinde. Bu durumda -bu aynı zamanda bir sorum size- SGK'ye idari davalar açılıp vatandaş ve idari mahkemeler devreye girecek mi? Yani uluslararası sözleşme gereği vatandaş davaları kazanır bu durumda diye düşünüyorum. Bunu da bir soru olarak yönelttiğimi varsayalım.

Ayrıca, SGK'yi, mahkeme ve avukatlık masraflarıyla falan da karşı karşıya bırakabilir bu durum da diye düşünüyorum.

Şimdi, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'den emekli olması için son gelinen noktada, getirdiğiniz yeni düzenlemeyle, daha yüksek maliyetler sebebiyle emeklilik zorlaşacak.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

LALE KARABIYIK (Bursa) - Önemli bir konu, süre verebilirseniz memnun olurum.

BAŞKAN - Buyurun.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Şunu aslında düşünüyor musunuz, bunu hem size sormak istiyorum hem de bütün Hükûmete de sormak istiyorum: Bulgaristan'da yurt dışı borçlanma hakkı verilmeyi bekleyen yani Bulgaristan'dan gelen vatandaşlarımız içinde borçlanma kanunu bekleyen kişiler var. Bunlar için gelecekte bir düşünceniz var mı? Bir, bunu sormak istiyorum.

Bir de, tüm Hükûmete sormak istiyorum: Arkadaşlar, Ahıska Türkleri hem vatandaşlık alamıyor, aynı zamanda da yurt dışı borçlanmasından da yararlanamıyorlar. Bir de, hani, böyle de bir konumuz var diye de hatırlatmak isterim.

Son cümlem şu: Şimdi, 1 Ekim 2008 öncesi yurt dışı borçlanması döviz bazlı yapılıyordu yani günlük 3,5 dolardı doğru biliyorsam. Günlük 27,29 lira tutarındaki yurt dışı borçlanmasına yüzde 40 zam yapmak yerine, eskiden olduğu gibi döviz bazlı borçlanma sorunu giderebilir miydi? Sadece sesli düşündüğüm için size soru olarak sormak istiyorum, yanıtlarsınız belki.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.