| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/2272) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 3 |
| Tarih | : | 22 .10.2019 |
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Sayın Başkan, değerli üyeler, değerli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Evet, görüşmelerimizden, açıklamalardan ve konuşmalardan anlaşıldığı gibi, teknik ağırlığı olan bir düzenleme görüntüsünde. Dolayısıyla teklifi hazırlayan arkadaşlar bu teknik ayrıntıları görecek derecede bir birikime sahiptirler mutlak surette. Onun için kendilerini tebrik ediyorum. Meclisimizde değişik konularda uzmanlığı olan insanların, milletvekillerimizin bulunması elbette önemlidir. Ama aynı zamanda yoğun mesai harcanmış olması lazım. Bu mesaiyi de verdiklerini umut ediyorum.
Şimdi, bu düzenleme, ödeme ve elektronik para kuruluşları, işlemleri, araçları, düzenleme ve denetimleriyle ilgili birtakım hükümler içeriyor ve özü itibarıyla 2013 yılında çıkarılan 6493 sayılı Kanun'da değişiklikler meydana getiriyor. Aslında, bu teklifteki maddelerinin hemen hemen tamamı 6493 sayılı Kanun'la BDDK'ye verilen yetkilerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına devredilmesiyle ilgili. Yani 2 yetkiliye, 2 ayrı otoriteye bağlı olarak yürütülen işlemlerin tek bir otoritenin kontrolü, denetimi ve düzenlemeleriyle yürütülmesinin faydalı olduğu inancıyla bu düzenleme yapılmıştır ve bu niteliği itibarıyla da teknik olduğu açık bir şekilde görülmektedir.
Biraz önce Sayın Çelebi iktidarın getirdiği doğru tekliflerin muhalefet tarafından desteklenmesi gerektiğini ifade ettiler, Sayın Durmuş'a da bu açıdan teşekkür ettiler. Ama şunu peşinen söyleyeyim: Buraya iktidar kanalından gelen teklifler ve metinlerin büyük çoğunluğu yanlışlar içeren, doğru olmayan metinler. Eğer iktidar milletvekilleri bu yanlış metinlere de karşı çıkarlarsa doğrularının sahiplenmesi beklentisini ondan sonra üstlenebilirler. Ama her yanlışı burada "Doğrudur." diye savunursanız, arkasından "Bizim bakın, bir doğrumuz var, bunu da siz savunun." derseniz bu hakkaniyete, adalete uymaz. Ama prensip itibarıyla baktığımda şunu açıkça söyleyebilirim: Tuzakların, suistimallerin en iyi gizlendiği yer bu teknik metinlerdedir. Görüştüğümüz bu metnin salt teknik ihtiyaçları karşıladığını umut etmek istiyorum. Maddelerin ve cümlelerin arasına bazı riskli şeylerin sıkışmadığını umut ediyorum. Yani bu tereddüde de düşmemin sebebi, öyle bir çerçeve çizildi ki o dünyada bir para sistemi var, işte bu para anlayışı hızla değişiyor, bunun ulusal menfaatlerimizi tehdit ettiği görülüyor. Bir denetime, bir kontrole, ulusal ekonomimizi küresel dalgalardan ve kararlardan kurtarmaya ihtiyaç var, onun için böyle bir metin düzenlenmiş gibi ifade ediliyor. Bu metnin hangi maddesi böyle küresel dalgalarda ekonomimizi kurtaracak, bunu merak ediyorum. Şu ana kadar hiçbir şey söylenmiş değil. Belki 10 kez, ben konuşuncaya kadar hem kanun teklifi veren arkadaşlarımız ve bürokratları tarafından hem bazı konuşmacılar tarafından bitcoinle ilgili vurgular yapıldı.
Şimdi, ben BDDK'nin sitesine giriyorum, bitcoinle ilgili bir açıklama var, burada ödeme sistemleri ve elektronik para kuruluşlarıyla ilgili bölümde deniyor ki: "Herhangi bir resmi ya da özel kuruluş tarafından ihraç edilmeyen ve karşılığı için güvence verilmeyen bir sanal para birimi olarak bilinen Bitcoin, mevcut yapısı ve işleyişi itibarıyla Kanun kapsamında elektronik para olarak değerlendirilmemekte, bu nedenle de söz konusu Kanun çerçevesinde gözetim ve denetimi mümkün görülmemektedir." Yani "Bizim sistemimiz bu kripto paraları denetlemeye müsait değil, biz bunu denetlemeyiz." diyor açıkçası, bu, BDDK'nin sitesine yerleştirilmiş bir cümle. O hâlde bu kanun teklifi nedeniyle 10 kez bu salonda ikide bir bitcoin ve sanal paralara vurgu yapılmasının anlamı ne? Konu o değil demek ki. Konu o değilse onu konuşmayalım, getirilen metni meşrulaştırmak için olmayan bir şeye vurgu yapmayalım, ne varsa onu açıklayalım, ona vurgu yapalım.
Diğer taraftan "Dünya ödeme sisteminde önemli gelişmeler var. Bu nedenle de Türk ekonomisini mahvedecek herhangi bir şey ortaya çıkmasın." bu da çok söylendi. Kardeşim, bunu nasıl yapacaksınız veya bu teklifin içinde bunu önleyecek bir şey var mı? Sadece sanal paralarla, kripto paralarla ilgili söylemiyorum; siz dolara bağımlı hâle gelmişseniz ödeme sisteminde veya yabancı paraya bağımlı hâle gelmişseniz ekonomik olarak, dolarizasyon gittikçe genişliyorsa nasıl olacak da bu kanun teklifiyle siz ödeme sisteminizi ABD'nin aldığı bir karardan, bir salvodan kurtaracaksınız? Var mı bir madde, varsa söyleyin, biz de bilelim, yoksa konuşmayalım bana kalırsa.
Bu bakımdan, işin özü şu benim gördüğüm bu teklifle ilgili olarak: BDDK buradan çekilecek, Merkez Bankası yerleşecek. Bunu makul da karşılayabilirim çünkü para politikası her zaman öteden beri merkez bankalarının yürüttüğü bir iştir. İşin içinde para politikalarıyla ilgili boyutlar ağırlıktadır, tek bir merkezden denetlenmesi, düzenlenmesi, politikaların ona göre oluşturulması desteklenebilir. Bu boyutu itibarıyla teklifi desteklerim ama onun haricinde içinde olmayan maddeler çerçevesinde çizilen çerçevenin de çok doğru ve sağlıklı olduğunu düşünmem.
Saygılar arz ediyorum.