KOMİSYON KONUŞMASI

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli Komisyon üyeleri, değerli bürokratlar, Meclisimizin ve basınımızın değerli emekçileri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bir sanayi politikası düşünün Sayın Bakan, işsizliğe çare olmuyor. Bir Sanayi Bakanı düşünün ki mühendisleri, teknik kadroları mezun olmadıkları alanlarda iş ararken, beyin göçünde acı bir tablo yaşanırken çıkıp da "Her üniversite mezununa iş bulamayız" diyen Cumhurbaşkanına tek kelime edemiyor, 951 bin üniversiteli işsize şu bütçede tek kelime umut dağıtamıyor. Bir sanayi politikası düşünün ki hâlâ teknik liselere iş garantili eğitim hakkı sunamıyor, hâlâ staj ve çıraklık sürelerini emeklilik sürelerinden sayamıyor. Bugün Türkiye'de 15-29 yaş grubundaki her 3 gençten 1'i ne eğitimde ne de istihdamdaysa, bu gençlerimiz staj dahi görmüyorsa, iş arayan genç sayımız son bir yılda 80 bin kişiden 454 bin kişiye çıkıyorsa, sayısı 5 milyon 600 bini bulan bu kayıp kuşağın sorumlusu, iktidarın sanayisizleşme politikasıdır. 2002-2019 rakamlarını anlatmakla övünen bu iktidarın başta sanayi olmak üzere geniş tabanlı işsizlik karnesi 4 milyon 297 bin kişiden 8 milyon 112 bin kişiye tırmanmıştır.

Fabrikalar bir bir kapanırken, imalathanelerde çekiç sesi susarken, son bir yılda iş gücüne dâhil olmayan kişi sayısı 666 bin kişi artmıştır. İş bulamayıp da artık mecburen ev işlerine dönen vatandaş sayımız da bir yılda 770 bin kişi yükselmiştir.

Sayın Bakan, 2020 bütçesi, yapısal reformlara, sanayide kapsamlı dönüşüme ve yeni bir kapsamlı vergi düzenlemesine değil, yine faize, borca ve en önemlisi iktidara sırtını dayamış 5 firmanın alacaklarına adanmıştır. Vatandaş ve ardından gelecek 2 kuşak yüksek vergi yüklerine ve borç ödemelerine maruz bırakılmaktadır.

Dış piyasalarda vadesi kısalan fakat faiz oranı yükselen borç, paranın maliyetini katlamıştır. Tam da bu nedenle, iç ve dış borç anapara ile faizine 2018'de yaklaşık 176 milyar lira, 2019'da 220 milyar lira ödeyen Hazinenin 2020 hedefi yüzde 60'Iık bir borçlanma artışıyla 352 milyar liraya fırlayacaktır.

Nakit faiz dışı dengede 2019'da 21 milyar lira açık vermeyi, 2020'de ise 5 milyar lira açık vermeyi hedefleyen bütçe, faiz ödemek için de yeni borç arayacağını itiraf etmektedir.

Ülkemiz hâlâ sanayileşmesinin ikinci evresini tamamlayamamış, katma değeri yüksek üretim ve ihracat aşaması için stratejik sektörleri üzerinden atağa geçememiş, asıl gelir artışını sağlayabilecek olan orta gelir tuzağından çıkamamıştır.

Sayın Bakan, Türkiye, beyaz eşya üretiminde Çin'in ardından dünyanın en büyük ikinci, Avrupa'nın ise en büyük üreticisi konumundadır. Burada bir konuya dikkat çekmek istiyorum. Türkiye, beyaz eşya sektöründe hâlihazırda önemli bir aktör. Ayrıca yükselen üretim grafiği sektörde gitgide daha önemli hâle gelineceğinin de işaretini vermekte; örneğin buzdolabını ele aldığımızda, buzdolabı üretimi için kompresör, elektronik kart ve buzdolabı sacları ithal edilmektedir. Sektör, bu parçalardan kompresör ve elektronik kartı için Çin, Güney Kore ve Tayland'dan, buzdolabı sacını ise Rusya'dan ithal etmektedir. Artık dünya ekonomisinin kalbi teknolojik yeterliliktir. Siz hangi ticaret ya da üretim oranlarına ulaşırsanız ulaşın, elektronik kartı bu ülkede üretmediğiniz müddetçe bir beyaz eşya sektörünüz olduğundan bahsetmeniz abesle iştigaldir. Kendimizi kandırabiliriz ama teknoloji devlerinin ülkemizdeki taşeronu olmaktan öteye geçemeyiz..

Sayın Bakan, 2020 yılı Cumhurbaşkanlığı yıllık programına göre, imalat sanayisinde kilogram başına ihracatımız 1.74 dolar, ihracatımızın dünya ihracatından aldığı pay sadece binde 88'dir. Sanayi yönetiminin yeni yılda dünya ihracat pastasından bize vaadi, binde 88 olan payımızı binde 90'a çıkartmaktan başka bir şey değildir.

Dünya havacılık endüstrisinde ve ihracatında payımız binde 22 ise, elektronik eşyada binde 12 ise, dünya ilaç endüstrisindeki toplam payımız binde 16 iken yerli ilaç üretimimizde kullanılan ham maddenin bile yüzde 80'i ithal ise, firmalarımızın dünya tıbbi cihaz ve malzeme pazarındaki payı yüzde 1 ise, toplamda bir yılda dünya millî gelirinden aldığımız pay hâlâ binde 88 iken 2020 bütçesinin vaadi bize, bu rakamı sadece binde 90'a çıkarmaksa, AR-GE, patent ve markalaşma konularında da kendimizi hiç kandırmayalım. AR-GE, marka ve patentin en önemli olduğu sektörlerde de geri kalmaktayız ve 2020 bütçesi bu gerilemeye set çekmekten uzaktır.

Sayın Bakan, sınai mülkiyet alanında özellikle aralık aylarına denk getirilen patent başvuru sayılarının ayrıntılarını da incelediğimizde, bu başvurulardaki katma değer oranları yeniden gözden geçirilmelidir. 2017'de 19.283 olan patent başvuru sayısı, 2018 yılında 18.504'e düşerken Eylül 2019 itibarıyla bu sayı 12.775'e gerilemiştir. Patent başvurularında yerli başvuru oranı ise 2017'de yüzde 45 iken, 2019 Eylül ayında yüzde 34'e düşmüştür. Coğrafi işaret başvurularında da 2019 Eylül itibarıyla sayı 118'de kalmıştır.

Sayın Bakan, biraz önce de bir hocamız bahsetti. Güney Kore'de, kamu satın alımı garantili model üzerinden başlayıp ihracat odaklı nükleer güç olma ve otomotiv endüstrisi kurma sürecini dikkatle değerlendirmeliyiz. Örneğin İsveç'te ticari uçak sanayisi kurulurken öncelikler aynıdır: Enerji ithalatçılığından uzaklaşmak, teknolojik ve sınai yetenekleri yerelleştirmek, ardından hızla teknoloji kopyalama ülkesi ve montaj ülkesi olmaktan uzaklaşmak, yerli insan kaynağını beyin göçüne maruz bırakmamak ve tersine göçü başlatmak, kamu AR-GE'sini katma değeri yüksek sanayi kolları için seferber etmek, özel sektörün göreceği risk durumunda kamu alımlarını artırmak, yerel şirketin AR-GE ve teknoloji transferinde desteklenmesinin ötesinde, bu şirketlerin AR-GE'ye zorlanmasını sağlamak.

Acı bir gerçeğimiz vardır Sayın Bakan: Yurt dışına göçen vatandaşlarımızın oranı bir yılda yüzde 63 artarken, her 5 göç edenden 2'si 20-34 yaş aralığındadır. 20 farklı OECD ülkesine göç etmiş nitelikli insan gücü ya da yerli yatırımcımız nedeniyle ülkemizin yaşadığı ekonomik kayıp 220 milyar dolar olup 7 tane İstanbul Havalimanı maliyeti kadardır. Bunun asıl anlamı ise, bürokraside nitelik kaybı, üniversitede bilimsel erime, yüksek teknolojili üretim ve AR-GE'de gerilemedir.

ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN savunma sanayisi şirketlerinde beyin göçü netti Sayın Bakan. Bu konuda bir tedbir alıyor musunuz?

Bazı sorular sorarak konuşmamı tamamlamak istiyorum Sayın Bakan.

Türkiye'de beyin göçünün sebepleri arasında siyasi baskı ve yeni sistemin etkileri analiz edilmiş midir?

Bir diğer soru, son iki yılda sanayide elektriğe yapılan zam yüzde 130 oranına ulaşmıştır. Son zamlarla beraber sanayide kilovatsaat başına ödenecek rakam 65.69 TL olmuştur.

Bakanlığınızın, bu zamlardan etkilenen ve bundan sonra da etkilenecek olan küçük ve orta ölçekli sanayi yatırımcısını desteklemek noktasında herhangi bir planı mevcut mudur?

Talep yetersizliği sebebiyle çarkların durma noktasına geldiği sanayi sektöründe, başta enerji olmak üzere diğer girdi maliyetlerinin azaltılması için neler planlanmaktadır?

Bir diğer konu, KOSGEB'in 50 ya da 20 bin TL'lik kredilerini almaya hak kazanan ancak kimi bankalarca puanı düşük bulunduğu için faizsiz kredi kullandırılmayan kaç esnaf bulunmaktadır?

KOSGEB'in dağıttığı faizsiz kredilerin yüzde 65'inin usulsüz olduğu iddiaları üzerine yapılan inceleme ne aşamadadır?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OTURUM BAŞKANI ŞİRİN ÜNAL - Sayın Girgin, tamamlayalım lütfen.

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Tamamlıyorum Sayın Başkanım.

2016'dan 2017'ye KOSGEB kredi faiz desteği verilen işletme sayısının 1.069'dan 289.937'ye fırladığını ve destek tutarının 145 milyon liradan 7 milyar 800 milyon liraya çıktığını, faiz desteğinin de üç yıla yayıldığını düşünürsek, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2020 için de KOSGEB kredi faiz desteği yaparken bu yeni kredilerin usulsüzlükle dağıtılmaması ve doğru, yerinde, koşullara uygun sunulması için Bakanlık ve KOSGEB veri tabanı hazır mıdır?

Organize sanayi bölgelerinde bulunan işletmelerin ödeyemediği fatura sayısı ve bunların toplam tutarı nedir?

Son sorum, planlı büyümeye geçilmesi ve kamunun başta enerji ve sanayi sektörleri olmak üzere yeniden yatırımcı rol üstlenmesi hususunda çalışma yapılması planlanmakta mıdır?

Bütçenizin hayırlı olmasını diliyorum, teşekkür ediyorum Sayın Bakan.