LALE KARABIYIK (Bursa) - Teşekkürler Sayın Başkan.

ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Affederseniz, Nilgün Hanım sunumunu bitirmiş miydi?

NİLGÜN ÖK (Denizli) - Evet.

BAŞKAN - Evet, bitirdi.

BÜLENT KUŞOĞLU (Ankara) - Biz böldük biraz herhâlde.

NİLGÜN ÖK (Denizli) - Evet.

BÜLENT KUŞOĞLU (Ankara) - O da "Evet."

BAŞKAN - Sayın Karabıyık da acele ediyor herhâlde biraz.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Evet, ben yola gideceğim, bir toplantıya yetişeceğim.

BAŞKAN - Buyurun.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Şimdi, değerli Komisyon üyeleri, şöyle bir tablo, bir hesaplama yaptığımızda tabii ki buradaki amaç ne? İstihdamı artırmak ya da istihdamı en azından koruyabilmek. Tabii gönül isterdi doğru işleyen bir ekonomide üretim olsun, istihdam yaratılsın ama mevcut hâliyle de bir istihdam desteği sağlayabilmek için, en azından koruyabilmek için işverene bir destek veriliyor fakat hatırlarsak bu geçmiş yıllarda da uygulanan bir modeldi. Son olarak 2019 yılında da uygulandı. Kişi başı günlük 5 lira, aylık 150 lira olarak bu destek verildi. Şimdi kişi başı -tabii günlük söylüyorum- 2020'de 2,5 lira ve aylık 75 liraya düşürülmüş oldu.

BAŞKAN - Doğru.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Yani yeniden veriyoruz gibi bir şey ama geçen sene 150 idi, şimdi 75'e düştü.

BAŞKAN - Yarı yarıya düştü.

LALE KARABIYIK (Bursa) - Aynen.

Şimdi şuna dikkatinizi çekmek isterim. Bir kere zaten hani İşsizlik Fonu'ndan karşılanmasını doğru buluyor muyum? Hayır. Onu zaten söyleyeceğim ama işverenin maliyeti yeni asgari ücretle, değerli Komisyon üyeleri, 15,3 oranında arttı. Yani aslında 175 lira maliyeti arttı ama 75 lirasını sağlıyoruz. Geçen yıla göre kişi başına 100 lira içeride.

Şimdi, Türkiye'de 1 milyon 850 bin firma var. Bunun 700 bin firması, işletmesi 1 kişi çalıştıran firma; 1 ila 10 işçi çalıştıran firma sayısı ise 1,5 milyonun üzerinde. Şimdi 1 kişinin, 3 kişinin çalıştığı işletmeler var ve esnaf bunda gerçekten zorlanıyor şu kriz ortamında da. Tabii, hani kıdem tazminatını filan, hepsini hesapladığınızda kişi başının maliyeti işverene 4 bin liraya geliyor. Küsuratı vardır. 4 bin liraya geliyor. Bu defa işten çıkarmalar başlıyor. Yani 175 liralık geçen seneye göre işverenin bir farkı var ama bunun 75 lirası destek veriliyor. Ha İşsizlik Fonu'ndan mı verilsin? Hayır, buna da karşıyım ama şimdi durum böyle olunca, bakın, 2019'da kapanan şirket sayısı yüzde 1,14 artmış ama yeni kurulan iş yeri sayısı 1,26 azalıyor. Her 100 yeni gerçek kişi işletmesine karşılık 77,9 işletme kapanmış oluyor. İstihdam verileri esnaf ve küçük girişimcinin cephesinden tahribatın nasıl olduğunu gösteriyor. Şimdi, bir de maliyetini yükseltmiş oluyoruz. Ha, sorun burada nerede? Vergi yüklerinin yüksek olmasında, işverenin maliyeti yüksek.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

LALE KARABIYIK (Bursa) - Tamamlayacağım.

Peki, şunu da unutmayalım: Türkiye'de 6 milyon kayıt dışı var değerli arkadaşlar ve bu 6 milyon kayıt dışının yuvarlak olarak Türkiye'ye maliyeti 100 milyar lira. Bakın, bu rakam atma bir rakam değil, yuvarlaklaştırılmıştır ama 100 milyar lira. Eğer biz bu kayıt dışılığı kayıt altına alacak uygulamalar yaparsak devletin kasasına fazladan para girdiği gibi fazladan, SGK'nin açığı filan da kalmaz ama şu anda bu vergi yükü çok yüksek. Geçen seneki 150, 75'e düşmüş oluyor ve geçen seneye göre 175 lira da işverenin maliyeti artmış oluyor bu krizde.

Peki, ne yapmak lazım? Aslında, zaten sorunun çözümü, kayıt dışılığı kayıt altına almak. O zaman İşsizlik Fonu'nun amacına göre kullanılmış olması gerekiyor. Şunu da unutmayalım ki: İşçiye gitmiyor, işçiye gitmesini istiyoruz biz İşsizlik Fonu'nun ve içinde o kadar farklı, karmaşık teşvikler var ki aslında hepsi de aynı amaca yönelmiyor İşsizlik Fonu'nda yani İşsizlik Fonu'nun mahiyetinde amacına yönelmeyen birtakım teşvikler de var, hepsi herkesi kapsamıyor da. Yani burada, sonuç olarak, İşsizlik Fonu'ndan bunların karşılanması yanlış ama şu anda işverene verdiğimiz destek de az. Ama sorun nerede? Bu yüklerin, vergisel yüklerinin devletin parasal ihtiyacı olması sebebiyle yüksek olması, bunun da kayıt dışılığı artırması.

Teşekkür ederim.