SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, sayın bürokratlar, sevgili basın emekçileri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün, ülkemizde yaşanan ekonomik sorunlar hepimizin malumu. Ekonomik krizden en çok etkilenen kesimlerin başında da gençlerimiz gelmekte.

Yükseköğrenimde öğrenci başına düşen harcamaları incelediğimizde, 2011-2018 yılları arasında öğrencilerin ihtiyacı artsa dahi harcamaların düştüğünü görüyoruz. KYK hiçbir ihtiyaca derman olamıyor, KYK artışları enflasyon oranlarını dahi yakalamakta zorluk çekiyor. Eğer KYK 2016 yılından itibaren Merkez Bankası tarafından sunulan enflasyon hesaplama aracına göre hesaplansaydı 550 değil, 633 lira olmalıydı. Öğrencilerin okurken geçinebilmek için aldıkları KYK, dişlerinin kovuklarına bile maalesef yetmiyor. Türkiye'de 2020 Eylül ayının son verilerine baktığımızda, 5 milyon öğrencinin KYK borcu olduğunu görüyoruz. Bu 5 milyon öğrenciden 300 bini hakkında icra takibi yapıldı. Borçları yapılandıran torba yasa KYK borçları için 18 taksitlik ödeme kolaylığı sağlarken şirketlerin faiz borçlarını tek kalemde silmeyi vadetmekte. Türkiye'deki gençlerin boğuştuğu yüksek işsizliğe sunulabilecek tek reçete, gençlerin üzerinden KYK borç yükünün alınması ve KYK borçlarının silinmesidir. 2021 bütçe teklifinde iktidarın sermaye sahiplerinden almaktan vazgeçtiği vergi tutarı 230 milyar 770 milyon 95 TL'dir. "Para yok." demeyin bu, bir tercih meselesidir.

Sayın Bakan, öğrenci başına düşen harcama miktarı düşmüştür. Bu da öğrencilerin ihtiyaçları için daha az kaynak demektir. Öğrenci başına düşen millî geliri artırmak adına bütçeden kalemler ayrılmalıdır. Öğrenciler kendilerine ait vakit üretmekte zorlanıyorlar, kültür ve sanat aktiviteleri yapmalarına imkân yok, her şehirde gençlik merkezi olmasına rağmen hiçbiri tam anlamıyla aktifleştirilemiyor. Bugün, ortalama 1 sinema bileti 20 lira, 1 tiyatro bileti ise 38 liradır. Bu da öğrencinin KYK ücretinin 27 sinema veyahut da 14 tiyatro biletine denk düştüğü anlamına gelmektedir. On-line eğitim sürecinde buna bir de internet için yapılan harcamalar ve sorunlar ekleniyor. Öyle ki Onikişubat Anadolu Lisesinde görevli edebiyat öğretmeni Aziz Serin on-line eğitime erişebilmek için çıktığı tepede kalp krizi geçirerek, EBA'ya erişmek için çatıya çıkan 8 yaşındaki Çınar Mert çatıdan düşerek hayatını kaybediyor. Bugün, ortalama bir bilgisayar almak için en az 4 bin lira ödemek zorundasınız, bir asgari ücret ise 2.324 lira.

Diğer bir sorun, öğrencilik hayatından sonra başlaması gereken istihdam sorunu. Üniversite mezunu işsizlik oranı 2014'ten sonraki zirvesini yaşıyor şu an. Genç işsizliğin dağılımı cinsiyetlere göre bakıldığı zaman kadın genç işsizlik, erkek genç işsizlikten 2 kat daha fazla. Her 3 gençten 1'i ise ne eğitimde ne de istihdamda yer alamıyor. Bu kategorideki kadın sayısı da yine erkek sayısından 3 kat fazladır. Her üniversite mezunundan 3 kişiden 1'isi işsizdir. Genç işsizliğin ne kadar büyük sorun olduğunu iktidarın da kabul ettiğine geçen gün tanık olduk. İstihdam paketine imza atan vekiller bugün genç olsaydı hepsi işsizler ordusuna katılacaktı ki gençlerin, işçilerin ve sendikaların tepkisiyle bazı maddeler geri çekildi. Geçinemediği için kendini yakan, çocuklarına pantolon alamadığı için hayatına son veren baba, çocuklarını ısıtamadığı için canına kıyan bir anne daha kaybetmeyelim diye saydığım bütün sorunlar için acilen harekete geçilmelidir. Öğrenciler bu borç bataklığının ve geleceksizlik krizinin içerisinden bir an önce çıkartılmalıdır.

Sayın Bakan, ikinci öğretimde harçlar kaldırılmalıdır. Türkiye'de üniversite eğitimi devlet üniversitelerinde harç ödenmeden alınabilmektedir. Bunun tek istisnası ikinci öğretimlerdir. İkinci öğretimler alışılmışın dışında aldıkları eğitim için ek mesai ücretleri, aydınlatma masrafları ve benzeri kalemler gerekçe gösterilerek dönemlik ödemeye tabi tutulmuştur. 2020'de bu ücretler 4.638 TL'ye kadar çıkmaktadır. Ayrıca, pandemi döneminde uzaktan eğitime geçilmesiyle birlikte birinci öğretim ile ikinci öğretim arasında somut fark kalmamıştır. Bu haksızlık acilen giderilmelidir, eğitim her kademede tamamen ücretsiz olmalıdır.

Sayın Bakan, Türkiye'de Kamu Personeli Seçme Sınavı B grubu memurluk sınavları, her sene yapılmakta olan A grubu kadro sınavlarının aksine iki yılda bir çift yıllarda yapılmaktadır. 2018 yılından sonra bu seneki sınavın pandemi dönemine denk gelmesi, adayların çeşitli sebeplerden mağdur olmasına yol açmıştır. KPSS B grubu adayları ve çeşitli meslek örgütleri Türkiye Büyük Millet Meclisinden sınavın 2021 yılında da düzenlenmesi talebinde bulunmaktadırlar. Bunun yanında söz konusu kadrolar için azami yaş sınırı 35 olduğu için sınıra yaklaşmış vatandaşlar tarafından çok sayıda şikâyet tarafımıza ulaşmaktadır. B grubu kadrodan memur alımı her sene yapılmalıdır.

Güncel sorunlarımızdan biri de şu: Avukatlık Kanunu'nda yapılan değişiklik 15 Temmuz 2020'de yürürlüğe girdi. Kanunla getirilen düzenlemelerin mesleğin geleceğini temsil eden başta genç ve stajyer avukatlar olmak üzere birçok kişiyi, hukuk sisteminin işleyişini çok ciddi şekilde etkileyeceği açıktır. Artık düzenlemelerin getirdikleri sonunda stajyer avukatlar sırf iş bulmak adına kendisine iş verecek bir avukatın barosuna üye olmak zorunda kalacaktır. Yine adliye stajında, hâkimlerin, stajyerin üye olduğu baroya göre farklı muamelelerde bulunması söz konusu olmuştur. Hâlbuki, stajyerlerin en büyük sorunu staj dönemi boyunca sigortasız çalıştırılmaları ve ücret yönünden asgari bir belirlemenin olmayışıdır. Adliye hâkim, savcı önünde; kollukta, tapuda kısacası avukatın işi gereği iletişimde olduğu her birimde hangi baroya üye olduğuna dost baroda mı düşman baroda mı diye bakılacak, hele mesleğin başında avukatlar daha ilk senelerden bu ayrımcılık nedeniyle yıpranacak, belki iş alamayacak, işini de göremeyecektir. Yani, avukat düzenlemesinin genç avukatlar için yarattığı sorunlar çoktur, bu yönde mutlaka bir çalışma yapılmalıdır.

Sayın Bakan, seçim bölgem Muğla'da doğal yapı ve iklim on iki ay boyunca her türlü sporun yapılmasına elverişlidir. Ancak kentimizin spor tesisleri bakımından önemli eksiklikleri vardır. Spor tesislerine ve kamp merkezlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bakanlığa ait Marmaris'te spor salonu yoktur; Beldibi'nde projesi hazır olan gençlik merkezi, kapalı spor salonu, futbol sahası ve atletizm pistinden oluşan işin ihalesi üç yıldır beklemekte olup acil ihale edilmesi beklenmektedir. İlimizde hokey sporu çok rağbet görmektedir, antrenörlerimizin çalışma yapmaları ulusal ve uluslararası yarışmalarda kullanılmak üzere Menteşe Ortaköy'de tahsisi sağlanan arsaya uluslararası standartlarda çim hokeyi sahası yaptırılması çok önemli bir ihtiyacımızı ortadan kaldıracaktır. Muğla ili, kıyı şeridi uzun olan bir ilimiz olup su sporları konusunda bazı tesisler dışında yapılabilecek birçok tesisle kürek, kano, yelken, rafting, su altı dalış sporlarında tesis ve kamp merkezi yapılarak Muğla ili, dünya su sporları merkezi hâline getirilmelidir.

Muğla ilinde sadece Menteşe ilçesinde bir kapalı yüzme havuzu bulunmakta olup Ortaca ilçesinde yapımı devam eden bir tesis bulunmaktadır. Başta Fethiye, Milas gibi tüm ilçelere kapalı yüzme havuzlarının yapımına ihtiyaç duyulmaktadır.

Muğla doğal güzellikleriyle öne çıkan bir il olmasına rağmen Bakanlığa ait gençlik kampının bulunmaması dikkat çekmektedir, ilimize gençlik kampları yatırımları yapılmalıdır.

Fethiye Gençlik Merkezi inşaatının geçici kabulünün Bakanlık tarafından üç yıl önce yapılmış olmasına rağmen yükleniciden kaynaklı eksiklerin Bakanlık tarafından giderilerek hizmete açılmaması önemli bir sorundur.

Sayın Bakan, futbol kulüplerine her müsabaka öncesi Covid-19 testi zorunluluğu getirilmiş ancak kaynak sağlanmamıştır. Test, devlet kurumlarında kişi başı 250 TL'dir ve futbolcular ve antrenörlerle birlikte, görevli tüm personele zorunludur. Alt liglerde kulüplere bir sezonda 450 bin ile 500 bin TL ek bütçe yükü getirilmiştir. Bazı yerlerde iktidar belediyelerinde valiliğin ve sağlık müdürlerinin inisiyatifiyle testlerden ücret alınmadığı şeklinde duyumlar almaktayız. Bu ayrımcılık giderilmeli, bütün testler ücretsiz olmalıdır. Covid-19 testi pozitif çıkan sporcu ve antrenör on dört gün müsabakalarda yer alamamakta ve takımları müsabakalara devam ettiği için adaletsiz bir grafik oluşmaktadır. Temaslılar test sonuçları negatif olduğu için oynamak zorunda olup bulaş riskini artırmaktadır. Türk sporunu emanet ettiğimiz yayıncı kuruluş Katarlı beIN Sports TV'de maç yayını devam etmekte olup kulüplere para ödenmemektedir. Kulüplerin oynadığı müsabakalara Türkiye Futbol Federasyonu tarafından aynı ilden değil başka illerden doktor görevlendirilip hem doktorlarımıza eziyet edilmekte hem de kulüplerimize maddi yük oluşturulmaktadır. Seyirci alınmamasına rağmen polis dışında özel güvenlik personeli zorunluluğu olup hem özel güvenlik personeli sağlık açısından riske atılıyor, özel güvenlik ücreti nedeniyle maddi olarak da kulüpler zorda bırakılmaktadır.

Spor Totadan kulüplere verilen isim hakkı ücretleri on yıldır aynıdır ama kupon bedeli yüzde 300 artmıştır. Kazanan, ihaleyi alan şirkettir; acilen, isim hakkı ücretleri yüzde 20'den az olmamak kaydıyla artırılmalıdır.

OTURUM BAŞKANI ŞİRİN ÜNAL - Sayın Girgin, teşekkür ederiz.

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Son cümlem Başkanım, bitiriyorum.

Amatör müsabakalar başlayamamıştır çünkü Bakanlık tedbir alacak donanıma sahip değildir, kulüplerin maç hasılatı da yoktur. Alt liglerdeki kulüplerin borç ödemeleri ertelenmelidir.

Bu konuları dikkatinize sunuyor, bütçenizin hayırlı olmasını diliyorum.