MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli milletvekilleri, sayın bürokratlar; Ticaret Bakanlığının 2021 yılı bütçesinin daha çok dar gelirli esnaf ve sanatkârlar, KOBİ, işçi, emekçi kesiminden yana kullanılması ümidiyle hepinize saygılarımı sunuyorum.

Sayın Bakanım, değerli annenize Allah'tan rahmet, size de sabır ve başsağlığı diliyorum.

Maalesef pandemi süreci tüm esnaf ve sanatkârları, dar gelirlileri derin bir ekonomik krize soktu. Milyonlarca insanımız işsiz kaldı. Bu yılın ilk dokuz ayında kapanan şirket sayısı 10.453 olarak rekor kırdı. Türkiye'nin yine bir mali bunalımda olduğunu geçen yıl ilk dokuz ayda kapanan şirket sayısı ortaya koymakta -9.385'ti- 2015'ten bu yana da bu sayı sürekli artıyor.

Adana'da son on yıl içerisinde 30 bine yakın esnaf kepenk kapatmıştır. Esnaf Adana'da da kan ağlıyor Sayın Bakanım.

Abartı olmasın diyorsunuz ama pandemi sürecinde esnaf ve sanatkâr artık evine ekmek götüremez hâle gelmiştir. Turizm sektörü yüzde 80 daralmış, konaklama başta olmak üzere, turizme destek sağlayan seyahat acenteleri ile diğer sektörler de tüm çağrılarımıza rağmen Kredi Garanti Fonu'ndan gerekli finansal desteği alamamıştır.

Mart ayından bu yana 2 milyon esnaf ve tüm iş kolları süreçten olumsuz etkilenmiş, bazı meslekler bitme noktasına gelmiştir.

Faaliyetleri durdurulan kahvehane, kıraathane, ayakkabıcı, berber, internet kafe işletmecileri başta olmak üzere, işine ara veren servis araçları, okul kantinleri ve hizmetleri, yalnızca paket servisiyle sınırlandırılan restoran, lokanta, pastane, kafe gibi işletmelere nakdî destek gerçekleştirilmelidir. Kısıtlamalar nedeniyle çalışamayan esnafa, kira, elektrik, su, doğal gaz faturasını ödeyebilmesi için aylık nakdî yardım yapılmasının zamanı geldi.

Sayın Bakanım, iktisadi ve idari bilimler fakültesi mezunlarının yakarışları var, gümrük memurları için kadro bekliyorlar. Uzun süredir alım yapılmadığını ifade ediyorlar ve gümrük memurlukları için kadro istiyorlar, bunu da buradan iletmiş olalım.

Sayın Bakanım, sunumunuzu dikkatlice izledim, kadın kooperatiflerine 13,6 milyon Türk lirası hibe desteği olduğunu ifade ediyorsunuz sunumunuzda. Ben bunun yetersiz olduğunu düşünüyorum. Kadınlara yönelik bir bütçelemenin, bir kadın Bakan olarak tarafınızdan yapılmasını beklerdik. Daha fazla destek ve kadın girişimcilerin daha fazla sayıda teşvikinin artırılması gerektiğini buradan ifade etmek isterim.

Sayın Bakanım, yine, Bakanlığa bağlı Rekabet Kurulu hukuka aykırı yeni yetkilerle donatılıyor. 2 Haziranda gerçekleşen -benim de Komisyonunda bulunduğum- kanun değişikliğiyle, Rekabet Kurulu yerinde inceleme yaparken şirketlerin her türlü dijital verisini kopyalayabilecek; firmaların, yapısal tedbir kapsamında ortaklık paylarının devrine yargı kararı olmaksızın karar verebilecek. CHP olarak piyasaların güven duyması için hukukun özerk ve bağımsız olması gerektiğini, Ekonomik ve Sosyal Konseyin toplanması gerektiğini buradan bir kere daha ifade etmek istiyoruz.

KOBİ'lerin borcu 857 milyar, vatandaşın bankalara 826 milyar borçları var. İcra dairelerinde dosya sayısı 23 milyona ulaştı Sayın Bakanım. Dolayısıyla, gerçekten büyük sıkıntılar var. 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporu incelendiğinde Bakanlık hesabındaki 9,4 milyon liranın atıl biçimde beklediği görülmekte. Teminat hesaplarında "gelir" yazılması gereken 3,743 milyon lira ve 1,393 milyon dolar yine atıl beklemektedir. Bakanlık adına ayrılan kantar payı gelirlerinin özel bir şirket hesabında tutulması ve harcamalarının Kamu İhale Kanunu hükümlerine uyulmadan yapılmasına dair rapor konusunda da sizden görüş almak istiyoruz.

Madem bugünlerde reform konuşuluyor, işe düzenleyici ve denetleyici kurullardan başlanmalı. Rekabet Kurulu bağımsız olmalıdır. Yasalarda kısmi değişiklikler yapmak ve Cumhurbaşkanına, bakana daha çok yetki vermek yerine kurumların güvenilirliğini yeniden sağlayacak, siyasi gölgeden uzak, yeni, çağdaş normlara uygun bir Rekabet Yasası ve Kamu İhale Yasası yazılmalı. Ayrıca yargı reformunu da kapsayacak biçimde, ihtisaslaşmış rekabet mahkemeleri kurulmalıdır.

Sayın Bakan,

salgına karşı alınan önlemlerden olumsuz etkilenen ve kamuda kiracı olan esnafımızdan bir yıl süreyle kira alınmamalıdır.

Devlete bağlı okul kantinleri Mart 2020'den bu yana faaliyette bulunamamaktadır. Devlet okulu kantinlerinin işletmecilerinden bir yıl boyunca kira alınmamalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

OTURUM BAŞKANI ABDULLAH NEJAT KOÇER - Sayın Şevkin, lütfen tamamlar mısınız.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Hemen tamamlıyorum.

Esnaf bakanlığı kurulmalıdır. Sosyal güvenlik primleri, iş yerlerinin kapalı olduğu dönemde hazine tarafından karşılanmalı. Haksız, insafsız ceza yazılmamalı. Devlet, esnafa olan borçlarını ödemeli. Küçük esnafımızın yanında çalışanların kısa çalışma ödeneği sorunları giderilmeli. İcra işlemleri durdurulmalı.

Küçük esnafımızın borçları faizsiz ertelenmeli, kira desteği verilmelidir. Servis işletmecilerinin teminat mektupları iptal edilmeli. 6 milyon sokak esnafımız kayıt içine alınmalıdır.

Teşekkür ederim.