| Komisyon Adı | : | (10 / 3200, 3361, 3362, 3364, 3365) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu |
| Konu | : | BOTAŞ Genel Müdürü Burhan Özcan'ın, BOTAŞ'ın doğal gaz hatları tasarım ve yapım aşamaları ile işletme süreçleri ve acil durum müdahale çalışmaları hakkında sunumu |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 17 .12.2020 |
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Ben biraz dersime çalışarak geliyorum.
Öncelikle kapsamlı sunumunuz için çok teşekkür ediyorum gerçekten.
Bir kere, şöyle bir memnuniyetimi ifade edeyim: 22 bin kilometreyi bulan iletim hattında 25 metre genişliğinde...
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Derinliğinde aynı zamanda.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Ve derinlikte de tabii, elbette.
...jeoteknik etütleri ve jeolojik etütleri yapmış olmanız çok değerli ve bu bilimsel veriler ışığında o boru hatlarının döşenmiş olmasının önemini kavramış bir kurum olarak size teşekkür ediyoruz, yani hakikaten çok önemli bir şey. Aynı çalışmanın normalde fay hatları boyunca da yapılması lazım Türkiye'de.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Kesinlikle yapıyoruz.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Hayır, sizin için değil, Türkiye'nin geneli, fay hatları anlamında söylüyorum.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Anladım.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Tabii ki onu, yaptığınızı belirttiniz; bunu önemli ve değerli buluyorum.
Tabii, fay hattına paralel olarak gittiğiniz noktada çok fazla bir sıkıntı yaşanmaz. Genelde, bizim, Kuzey Anadolu Fay Kuşağı ile Güneydoğu Anadolu Fay Kuşağı doğrultu atımlı faylar yani birbirine paralel hareket eden, plakaların birbirine paralel hareket ettiği... İzmir'de düşey yani ya yükselir ya alçalır. Düşey yönlü hareketler İzmir, Ege Bölgesi faylarına münhasır, tipi odur.
Şimdi, doğrudan bu fay hattını kesen boru hatlarında -paralel gitmeyi kastetmiyorum, doğrudan kesen- et kalınlığını artırdığınızı söylüyorsunuz ve jeotekstil malzeme kullandığınızı ifade ediyorsunuz burada ama tecrübeyle sabit ki 5 metre ötelenen, bu kırığın 5 metre ötelediği doğrultu atımlarının yaşandığını biliyoruz. Yani nasıl bir et kalınlığıdır ki 5 metreyi kırmadan kurtarıyor? Yani onun bir hesabı var mı; bir kere, onu öğrenmek isterim. Sadece et kalınlığıyla bunu çözebiliyor musunuz? Hani "347 noktada faydan geçtik, doğrudan geçtik, doğrudan kestik." dediniz. Yani burada, diyelim ki o 5 metrelik bir ötelemede nasıl kopmadan bu sağlanabiliyor? Bu önemli benim için, onu merak ettim; bir.
Bir de tsunamiyi söylemişsiniz ama burada bir LNG deposu var direkt denize sıfır. Burada da -bilemiyorum, tsunamiyle ilgili şu görüntü- direkt denize sıfır depolama tesisleri var. Burası da sanki tsunamiye yatkın bir yer gibi. Burada acaba...
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - En az 15 metre yüksekliği var en düşük kotunda.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Yani yapıldıysa tabii ki sıkıntı yok.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Hepsi yapıldı Sayın Vekilim.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Bir de sözleşmelerin, doğal gazla ilgili sözleşmelerin iki yıl sonra dolacağını siz de ifade etmiştiniz enerji komisyonunda.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Uzun uzun kontratlarımız, uzun vadeli kontratlar, evet.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Evet, biz de size o yetkiyi verdik sonuçta.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Verdiniz, eksik olmayın; çok teşekkür ederiz, memleketimiz için güzel, hayırlı bir çalışma oldu.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Sağ olun.
Tabii ki yani "biz" derken Meclisin tamamı. O kanun çıktı biliyorsunuz.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Evet.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Şimdi, 14 giriş için anında temin edilmezse... Yani "2 de yapılacak." dediniz; 12 giriş var, 2 de yapılmakta olan var, 14 giriş olduğunda anında ihaleye çıkamadığınız durumda bunlar "off" mu olacak? Onu merak ettiğim için soruyorum, meraktan soruyorum sadece bunu da.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Şu anda pandemi süreci dâhil yatırım çalışmalarımızda hiçbir aksamamız yok çok şükür.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Yani iki yıl sonra anlaşma dolduğunda da anında bu alımlar yapılabilecek mi?
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Altyapımız hazır, yapılabilir.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Sıkıntı yok.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Hiçbir sıkıntımız yok.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Peki, teşekkür ediyorum.
BOTAŞ GENEL MÜDÜRÜ BURHAN ÖZCAN - Ben teşekkür ederim.
Diğer sorunuza da cevap vereyim. Yani, hatlarımızın çok net olarak, Van depremi dâhil... Doğu Anadolu'da gitmediğimiz şehir yok aslında. Maraş bölgesi çok aktif biliyorsunuz. Elâzığ bölgesi mesela, yine, hakikaten sıkıntı üretebileceğini düşündüğümüz alanlardan bir tanesi. İstanbul hakeza öyle. Gölcük depreminde yaşadıklarımız; hiçbirinde bu problemi yaşamadık. Deniz örneği de o yüzden özellikle verdim. Eğer siz burada boru hattınızın kendi kabiliyetiyle esnemesine müsaade ederseniz -tabii, oradaki mesafe çok uzun, Marmara Denizi'ni geçiyorsunuz- 350 metre yataydaki hareketi sönümleyebiliyorsunuz ama biz ne yaptık? Yine de bu bizi mutlu etmedi, stres testini yaptık. Testlerin sonucunda da bu boru hattını balonlarla tekrar eski konumuna yakın vaziyette -ki onun da aslında bir belgeseli var, arzu eden, ilgi duyan sayın vekillerimiz olursa paylaşabilirim, hakikaten gurur duyacağımız bir operasyon yaptık yani ülke olarak- o boru hattını eski yerine taşıdık ve gerilmeleri tekrar ölçtük, istediğimiz gerilme düzeyini yakaladık. Deprem fay hatlarında da... Şöyle düşünün: Normal şartlarda, bizim tranşe genişliğimiz diyelim ki 2 metre. Bu tür fay hatlarını geçerken buradaki genişliğimizi en az yüzde 50 daha artırıyoruz. Üzerinde kullandığımız dolgu malzemesini de -sadece jeotekstil malzeme değil- hafif ve buradaki elastikiyeti engellemeyecek şekilde tasarlıyoruz ve bunun da tamamı kendi simülasyon programımız bize ne diyorsa... Onu da nereden alıyor? Standartlardan alıyor. O standartların öngördüğü şekilde bana diyor ki: "Senin bu bölgedeki risk katsayın -F faktörü dediğimiz bir değer var- kimisinde 0,72." 0,72, bizim için çok riskli demek. 0,72'yi yakaladığı yerde size diyor ki: "Buradaki et kalınlığını yüzde 50 artıracaksın." Dolayısıyla bu bir mühendislik çalışması. İkinci aşama: Mesela F faktörü 0,50. 0'a yaklaştıkça güvenlik artıyor, daha güvenli alanlara geçiyorsunuz tasarım kriteri anlamında. 0,50'ye geldiğinizde diyor ki: "Buradaki et kalınlığını normal standardın yüzde 30'u artır." Dolayısıyla burada yine malzemenin alaşımı, içindeki karbon miktarı, işte X 65 mi olacak vesaire, yani onu da sizin tercihleriniz anlamında önünüze koyuyor. Dolayısıyla biz bunları da tekrar, çok kritik bir durum varsa üniversiteyle de çalışıyoruz, ondan sonra malzemesi, vesairesi, devam ediyoruz tasarım ve inşa aşamasında.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkürler.