KOMİSYON KONUŞMASI

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Çok teşekkür ediyorum.

Selim Özalp kardeşim benim için son derece değerli. Çukurova Üniversitesinde hem master çalışmalarımda hem doktora çalışmalarımda önemli katkılar sunmuş, yolumuzu açmış bir kardeşimiz. Güzel sunumunuz için çok teşekkür ediyorum öncelikle.

MTA'nın da asli görevlerinden olan bazı jeolojik etütleri hizmet alımı yoluyla, taşeron yoluyla yapmak yerine, eski enstitü günlerinde olduğu gibi araştırma nitelikli, usta-çırak ilişkisine dayalı ve mühendislerin de burada değerlendirildiği bir kurum hâline dönüşmesini istiyoruz; taşeronlara ihale etmek yerine, o şekilde... Öncelikle bu dileğimi ifade edip sorularıma geçeyim.

Deprem ve diğer afetlerin yönetim süreçlerinde ABD, Japonya, İngiltere, Yunanistan gibi pek çok ülkede o ülkelerin jeolojik araştırma kurumu niteliğinde olan kurumlar bu görevlerini yerine getiriyor. MTA neden böyle bir yapılanma içerisinde değil? Örneğin, ülkemizin jeolojik araştırma kurumu niteliğinde olan MTA Genel Müdürlüğünün deprem araştırmaları ve bu araştırmaların sonuçlarının kamuoyuna aktarılması konusundaki yeri nedir? Diri fay haritası, sıvılaşma risk haritaları, bahsettiğiniz heyelan envanter haritaları ile tıbbi jeolojik risk haritalarının ülkemiz planlama süreçlerinde entegrasyonu konusundaki önerileriniz nedir?

Ayrıca, toplumun bilgilenmesi yani deprem aşamasında kurumunuz toplumun bilgilendirilmesi konusunda ne tür çalışmalar yapmaktalar? Örneğin, herhangi bir deprem olduğunda Amerika'da "USGS" dediğimiz "American Geological Survey" dediğimiz kurum hemen bir açıklama yapıyor, Fransa'da BRGM, Japonya'da JGS gibi firmalar bir deprem olduğunda tüm dünya ülkeleriyle bunu paylaşıyorlar. MTA Genel Müdürlüğü neden bu konuda yorumsuz kalıyor, hani tüm diğer kurumlar konuşurken MTA esas araştırmaları yapan kurum olarak suskun kalıyor, bunun nedenini öğrenmek istiyorum.

Deprem araştırmalarının yer bilimsel temeli olmayan kurumlar tarafından yapılamayacağı bilincine mutlaka erişmiş olmak gerekiyor. O ülkeler ile bizim aramızdaki fark nedir? Yani bizim de böyle bir yapılanma içerisinde olmamız gerekir. Aynı zamanda bu deprem araştırmalarının İçişleri Bakanlığı tarafından da... Hani onun ne işi var, kurumsal yapılanmaya ilişkin bu anlamda bir öneriniz var mı? Örneğin, şu anda fay yasasının İçişleri Bakanlığı bünyesinde yapıldığını duyuyoruz.

Yine, Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında size verilen görevler içerisinde A.1.2.3. "Tarihsel ve aletsel dönemlere ait deprem katalogları belirli standartlara uygun olarak güncellenecektir." deniliyor. "Deniz seviyesi ölçüm ağı geliştirilecek ve bu seviye ölçümleri yapılacaktır. Gereksinim duyulan alanlarda paleosismoloji... Bahsettiniz, yaptığınızı söylediniz zaten, bu eylem ve faaliyetlerde hangi noktaya gelindiğini ifade ettiniz. Ancak, örneğin, Seferihisar'da yaşanan deniz kabarması ve ilerlemesiyle ilgili gündeme gelen tsunami üzerine kurum herhangi bir çalışma yaptı mı Seferihisar'da ya da yapılmakta mıdır, başlatıldı mı?

Ülkemizde afetlere duyarlı planlama ve yapılaşma konusunda iki temel girdiden biri olan diri fay ve diğeri heyelan envanter haritalarının güncellenmesine yönelik projeleriniz söz konusu mudur? Özellikle diri fayların denizde devamlılığı konusunda planlanmış çalışmalarınız var mı? Örneğin, Samos fayı alttan İzmir fayıyla bağlantılı mıdır, böyle bir çalışmanız var mı ya da Ecemiş fayı Kıbrıs'ın altına doğru dalıyor mu, böyle bir çalışmanız var mı? Deniz altı jeolojisiyle ilgili, faylarla ilgili çalışmanız var mı?

Yine, bunu açıkladınız gerçi, bunu sormayayım; hani jeolojik, jeomorfolojik ölçütlere dayalı sıvılaşma potansiyelli haritaların hazırlandığını ifade ettiniz, sanıyorum 2023'te hazır olacak bu haritalar da, sıvılaşma risk haritaları.

MTA'nın afet güvenliğine yönelik yeni projeleri ya da proje teklifleri söz konusu mudur? Diri fay "zone"lerinin sakınım bandı içerisinde... Yani böyle bir sakınım bandı oluşturulması düşünülüyor mu? Burada bina ve bina türü yapıların yapılıp yapılmamasına ilişkin düşünceleriniz var mı? Buna ilişkin dünya örnekleri konusunda ne düşünüyorsunuz?

Teşekkür ediyorum.