| Komisyon Adı | : | (10 / 3200, 3361, 3362, 3364, 3365) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu |
| Konu | : | Prof. Dr. Abdussamet Arslan'ın, fay hatlarıyla ilgili çalışmaları ve binaların depreme dayanıklı olup olmadığının tespitine yönelik geliştirdikleri yapay zeka teknikleri hakkında sunumu |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 10 .02.2021 |
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Sağ olun Başkanım, teşekkür ederim.
Değerli Hocam, önemli saptamalar yaptınız, önemli bir sunumdu, teşekkür ediyoruz sunumunuz için.
Ben bir konuda fikrinizi öğrenmek istiyorum. Buraya gelen, hemen hemen her sunum yapan hocamız ya da kurum temsilcisi şuna vurgu yaptı: Zemin artı bina, herkes bu vurguyu yaptı, hiç kimse deprem sonrası elektrik tesisatı ne olur ya da su tesisatı ne olurla ilgili bir yorumda bulunmadı. Ama sorun şu ki yapı denetiminde bence olmazsa olmaz mühendislik birimlerinden biri yer bilimi, jeoloji mühendisliği. Yani siz Bayraklı örneğini verdiniz, Türkiye'nin pek çok yerinde bu tür örnekler verilebilir.
Yapı denetimde 4 temel mühendislik birimi var. Yapı denetiminde -biliyorsunuz- 1999'da 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun çıktığında inşaat, mimarlık, makine ve elektrik mühendisliği var ama esasını yani temel tipini belirleyeceğiniz, statik ve betonarme hesaplarına altlık teşkil edecek, jeoteknik etütleri yapan, sondajları yapan ve bu verileri size veren jeoloji mühendisliği yok yapı denetimi içinde. Zaten yapı denetimin kendisi de sorgulanıyor, bu ayrı bir konu ama bu Deprem Komisyonunda, bence mutlaka bu raporda olması gereken... Bu, hem yapı denetiminin sorgulanması hem de temel tipi statik ve betonarme hesaplarına altlık teşkil edecek o jeoteknik raporları denetlemeyle ilgili mutlaka bir mühendislik... Çünkü belediyelerin inisiyatifine bıraktığınızda herhangi bir teknik eleman, tekniker ya da o mesleğe sahip olmayan birini gönderiyor veya göndermiyor, denetlenmiyor olabiliyor o sondajlar, o jeoteknik etüt yerinde mi yapılmış, laboratuvar deneyleri yapılmış mı gerçekten zeminle ilgili. İşte, size sunulan bir rapor var, bir taşıma gücü veriliyor, belki adrese teslim veriliyor, onu da bilmiyoruz -tırnak içinde söylüyorum bunu- dolayısıyla yapı denetimdeki zaten mühendislik birimlerinin kamusal denetim olması konusu bence çok önemli, bir de zeminin binadan ayrılmadığı... Buraya gelen istisnasız her sunucu aynı şeyi söyledi. Bu konudaki düşünceniz nedir, onu bir öğrenmek istiyorum.
Bir de tabii, imar affıyla ilgili saptama -teşekkür ederiz- çok değerli bir saptama. İmar affının aslında olmaması gerekiyor ama imar affı yapılıyorsa bile, mesela imar affında 23,5 milyar para toplandı, bunun o affedilen binalar -neden kaçaks- diyelim ki heyelanlı bir arazideyse bunun iyileştirilmesine dönük kullanılması ya da sel alanındaysa taşkın alanından o binanın taşınması ve benzeri gibi alanlara kullanılması çok önemli. Bu da önemli bir saptamaydı. Tabii ki temennimiz, imar affı yaratılmayacak yapılaşmaya ve imar planlarına gidilmesi. Bunu sormak istedim.
Teşekkür ederim, sağ olun.
PROF. DR. ABDUSSAMET ARSLAN - Ben teşekkür ederim Sayın Vekilim.
Burada jeolojik etüt ve şey zaten bizim binaların analizi yapılmadan önceki yaptığımız olmazsa olmazımız. Yani Kalecik'te deprem oldu, Çankaya'da oturanlar zannediyorum başka arkadaşlarının telefonuyla deprem oldu diye öğrenmişlerdir ama Sincan'dakiler kapıdan dışarı çıktı yani bakın, sadece bir semt veya mahalle farkı. Ne farkı bu peki? Oturduğu zeminin -söylediğiniz gibi- zemin özellikleriyle ilgili bir fark bu sadece, dolayısıyla tasarımda da bu çok çok ön plana çıkmak durumunda. Bizim son şartnamelerde de zaten sondaj zorunluluğu ve jeolojik etüt, arkasından da geoteknik çalışmaların veya jeoteknik çalışmaların değerlendirilmesi, zeminle ilgili bilgilerin değerlendirilmesi ve ona göre üst yapıdaki projelendirmede kullanılması zaten olmazsa olmazımız. Bu nedenle de tabii ki jeoloji mühendislerinin de bu işin içerisinde olması... Zaten aslında varlar ama hangi seviyede tekrar bir daha katkı sunabilirler mesela sondajı komple jeoloji mühendisi arkadaşlarımız, meslektaşlarımız yapıyor. Ayrı bir mühendislik dalıdır çünkü yer bilimleriyle ilgili, hatta jeofizikçi belki de burada çok önemli, binalarda yine ön plana çıkması gerekir.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Tabii, ilgili mühendislik.
PROF. DR. ABDUSSAMET ARSLAN - Ama bu yapı denetiminde nasıl yer alır, orada ne seviyede olur, onunla ilgili şimdi bir şey yapamam ama burada binayla ilgili temel sorumluluğun inşaat mühendisliğinde olması esas çünkü onlar multidisipliner yani hem zemini öğreniyorlar -inşaat mühendislerine onları öğretiyoruz, geotekniği- hem üst yapıyı öğretiyoruz vesaire falan. İmar affı da tabii ki yapılacaksa da... Dediğim gibi, ben tek taraflı bakıyorum, benim işim o çünkü benim mesleğim teknik ve mühendislik. Ha, sosyal kısmını bir başkasından alıp, işte psikolojik tarafını diğerinden, politik tarafı başka, öteki tarafı başka çünkü çok çok boyutlu bir problem bu. En doğrusu orada bulunur, ondan sonra da kaynakların tabii ki ona göre verimli kullanılması çok çok önemli.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Hocam, burada bence tabii, mesleki lobicilikten öte ya da meslek şovenizminden öte tekniğin ön planda olması...
PROF. DR. ABDUSSAMET ARSLAN - Tabii, tabii.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Burada böyle bir algı oluşmasını da istemeyiz asla.
PROF. DR. ABDUSSAMET ARSLAN - Yok, yok.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Gerçekten teknik saiklerle hareket edilmesi önemli diye düşünüyorum.
Teşekkür ederim hocam, sağ olun.
PROF. DR. ABDUSSAMET ARSLAN - Doğru, gerekliliği neyse o.