İLHAMİ ÖZCAN AYGUN (Tekirdağ) - Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum. Tüm hazırunu da saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Başkanlık sistemi oylaması öncesinde bu sistemin avantajlarıyla ilgili kamuoyuna yanıltıcı bilgiler pompalanmıştı. Anayasa Komisyonu Başkanı olduğunuz dönemde Sayın Başkanım, 2016'da yaptığınız bir açıklamada önermiş olduğunuz modelin ABD sistemine göre yüzde 90 oranında uyuştuğunu söylemiştiniz. Oysa sizin modelinizin ABD'yle hiçbir alakası olmadığını yaşayarak hep beraber gördük. ABD büyükelçisi senatonun onayını alarak görevine başlıyor. Nitekim yeni gelecek elçi bu onayla görevine başlayacak. Bizde tüm atamalar ise tek bir kişinin dudakları arasında, Cumhurbaşkanının atamasıyla iş çözülüyor. Yani sistemde Meclisin güçlü olacağı, milletvekillerinin yasa çıkarma yetkisinin güçleneceğini söylemiştiniz, maalesef bu olmadı. Yine, vekil imzasıyla gelen yasa teklifleri aslında bakanlıklarca hazırlanıp buraya gönderilmekte, vekil imzalarının ise göstermelik olduğunu, zaten komisyonlarda vekil arkadaşlarımızın bizlerin sorularına vermiş oldukları cevaplarla da görüyoruz. Yine, muhalefetin yasa teklifleri hiçbir şekilde komisyonlarda gündeme alınmıyor, AK PARTİ'yle aynı paralelde hazırlanan muhalefete ait yasa tekliflerinin komisyonlarda birleştirilmesine dahi izin verilmiyor. Oysa AK PARTİ iktidarlarından önce birleştirme geleneği vardı; siz birleştirmeyi değil, ayrıştırmayı seçtiniz. Eskiden buradaki Meclis uzmanları komisyonlarda bekleyen, iktidarla aynı içerikte olan yasa tekliflerini inceleyip yasa teklifi sahibine bilgi verip birleştirme imkânından da faydalanması sağlanmaktaydı. AK PARTİ iktidarlarında maalesef -bunu uzmanlar da açık açık belirtiyorlar- buna kesinlikle izin verilmediği ve gündeme alınmadığı söylenmektedir. Yine, bakınız, AK PARTİ'den bir komisyon başkanı böyle bir inisiyatifi maalesef bugüne kadar kullanmadı, Sayın Başkan da kullanmadı, zaten kendi konumuyla ilgili de gündeme gelmişti. Benim, Plan ve Bütçe Komisyonunda, kitaplardan KDV'nin istisna tutulması yönünde yasa teklifim vardı, iktidarın torba kanununda aynı yönde düzenleme olmasına rağmen birleştirme teklifimiz yine kabul edilmedi. Yine, bu dönem içerisinde, Meclis açılır açılmaz, tarımsal desteklemelerden stopaj vergisi kesilmemesi yönünde düzenlememiz vardı. Aynı yönde bir yıl önce, 3 Eylül 2020'de vermiş olduğumuz kanun teklifi Plan ve Bütçede beklerken maalesef yine birleştirme yapılmadı. Hatta yasama uzmanları arama şeyinde dahi bulunmamışlardı çünkü "Gerek yok." diyorlar, "Başkan zaten reddedecek." şeklinde ifade var.

Özetle, başkanlık sisteminde Meclis güçlenmemiş, yasama gücü zayıflamış, Cumhurbaşkanının talimatlarına göre hareket eden bir organa dönüştürülmüştür, güçler ayrılığı ilkesi zayıflatılmıştır. Hiçbir konuda muhalefete kulak verilmemekte, muhalefetin yasa teklifleri hiçbir zaman gündeme alınmamaktadır.

Yine, bakınız, soru önergelerimize yanıt kesinlikle gelmiyor. Bakanlardan yeteri kadar yanıt alamazken bir de sizin incelemenizden geçtiği... Maalesef, size verilen soru önergelerinin -önce bakanlıklar yerine- Meclis Başkanı tarafından iade edildiğini... Bizzat kendimin bir soru önergesine yapılan cevabını buldum.

Yine, kesin hesap yasa teklifleri Mecliste yeterince geniş bir zamanda ele alınmadığı ve üzerinde tartışılmadığı için "tamamlayıcı ödenek" verilerek konu geçiştiriliyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi bütçe hakkını kullanırken vatandaşın adına kamu gelirlerini toplama ve bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına yetki vermekte ve bu yetkinin uygulama sonuçlarını da Sayıştay aracılığıyla denetlemektedir ancak bu yetkiyi etkin şekilde kullanamamaktadır. Zaten Sayıştay raporlarının içeriği de gün geçtikçe zayıflamıştır.

Sayın Başkan, size teşekkür ediyorum. İnşallah, o projeniz tamamlanırsa, biterse teşekkür edeceğim.

Mecliste çalışan insanlarımız var İş Yasası'na aykırı şekilde. Danışmanlarımızın özlük hakları ve bunların sıkıntıları var; kıdem tazminatı alamamaktalar, işsiz kaldıklarında işsizlik ödeneğinden yararlanamamaktalar. Meclisin bu konuda düzeltme yapması gerektiğini düşünüyorum. Sizin de daha önceden böyle bir çalışma yaptığınız duyumları geldi, inşallah bu çalışma sonuçlanır. Çalışanlar arasında, geri hizmette çalışanlar arasında farklılıklar var, maaş farklılıkları var, onların sosyal hakları farklılıkları var. Bu bizim, Türkiye Büyük Millet Meclisinin, yasa yapıcıların aslında ayıbı. Dışarıda bir işletmeye gittiğimizde sigortasından bütün özlük haklarına varıncaya kadar sorguluyorsak yasa yapıcıların bulunduğu bu çatı altındaki çalışanların özlük haklarının ve yasal haklarının verilmemesi bizim ayıbımız diye düşünüyorum. İnşallah, en kısa zamanda bunu gündeme alır ve bunu çözeriz diye düşünüyorum.

Teşekkür eder, saygılar sunarım.