MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Mümkünse o fay haritası vardı, ona dönebilir miyiz? Ben onu rica edecektim, soruyu ona göre soracağım çünkü. Bir fay haritası vardı tren hatlarının geçtiği.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Müzeyyen Hanım jeolog olduğu için... Fay kanununu da teklif ediyor, inşallah o kanun da artık yürürlüğe girsin.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - İnşallah, artık.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Hazırlık yapılıyor ama biliyorsunuz kurumlar tarafından.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Umuyorum, memnun oluruz bu konuda.

Teşekkür ediyorum.

Şimdi, dikkat ederseniz Güneydoğu Anadolu Fayı'na baktığımız zaman demir yolunun fay hattını bire bir takip ettiğini görüyoruz. Bu siyah olan demir yolu değil mi?

TCDD GENEL MÜDÜR YARDIMCISI İSMAİL HAKKI MURTAZAOĞLU - Demir yollarıdır efendim.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Birebir Güneydoğu Anadolu Fay Hattı'nı takip ediyor. 2 tane hattınız da Kuzey Anadolu Fay Kuşağı'nı kesiyor, 2 tane kuzeye baktığımız zaman her 2 Karadeniz yazısında da gördüğümüz. Dolayısıyla, bu hatları bir an önce daha sağlıklı hâle getirip fay zonu üzerinden taşımayı düşünüyor musunuz? Birinci sorum bu olsun. Bu çünkü gerçekten fay zonu üzerindeki hem yapılaşmaların hem altyapının doğrudan... Zaten ötelenmelerin, 3-4 metre ya da 7 metrelik tren hattındaki ötelenmelerin bu fay zonu üzerindeki hatlar nedeniyle meydana geldiğini görüyoruz. Bir an önce bu çalışmanın başlatılıp yapılması gerekiyor bence. Bu, çok önemli bir çalışma.

Yine, Ege Bölgesi'ne baktığımızda da bütün o grabenleri takip ettiğini görüyoruz aynı şekilde. Bakın, fayla bire bir çizgisellik gösteriyor. Muhtemelen buralar ova ve ovayı takip ettiği için bu tren hatları doğrudan fay zonu üzerinde yani baktığımız zaman hani çok parlak bir görüntü yok tren hatları açısından burada, neredeyse tamamı fay zonları üzerinde yer alıyor.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Ama ben o bölgeyi çok iyi bildiğim için geçecek başka bir yer yok yani.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim araştıracağız, daha uygun yerler...

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Efendim, doğru da yani buradan geçilmesi mümkün değil.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim, tünel yaparız gerekirse. Araştıracağız yani bunu. Ben buna dikkat çekmek istiyorum yani doğrudan fay zonları üzerinde.

NECİP NASIR (İzmir) - Fay hatlarını değiştirmek lazım.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim, fayları taşıyalım, daha şey...

GÖKAN ZEYBEK (İstanbul) - 1 kilometre uzağından gidebilir yani.

NECİP NASIR (İzmir) - Emniyet sınırları mutlaka düşünülmüştür orada.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Yani evet. Tabii yani şöyle bakın arkadaşlar. Yani gerçekten 6-7 metre ötelendiğini gördük, fotoğraflarda var hatların direkt S yaptığını gördük. Dolayısıyla buralarda fay zonu üzerinde jeolojik, jeoteknik ve mikrobölgeleme çalışmaları yapılarak güvenli alana alınması çok önem taşımakta. Bununla ilgili tabii, Gökan Bey soru soracak mı bilmiyorum ama mesela kara yolları için...

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Yalnızca bir hususu ifade etmek istiyorum.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Buyurun.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Tabii bu alan çok geniş gösteriyor fay hattını ama bu kadar geniş değil. Yani çok geniş bir alan göstermişler, fay hattı böyle değil yani.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Efendim, riskli alanları da dikkate alarak sıvılaşma ihtimali olan yerleri de aldığı için yani bu sadece deprem riski...

GÖKAN ZEYBEK (İstanbul) - Sıvılaşma ihtimali oralarda çok yüksek, zemin özellikleri kötü oraların.

RECEP UNCUOĞLU (Sakarya) - Bu harita sıvılaşmayı göstermiyor, bu harita yer ivmelerini gösteriyor.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Neticede buna ilişkin önlem alınması gerekiyor, netice olarak bunu söyleme...

NECİP NASIR (İzmir) - Fay hatları göz önünde bulundurularak...

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Tabii, bulundurularak bu zondan uzak...

NECİP NASIR (İzmir) - Ama böyle düşünüldüğünü zannediyorum, mutlaka düşünülmüştür.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Umuyorum düşünülüyordur.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Tek tek cevap verecekler.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Şimdi, Karayolları Genel Müdürlüğüne toplam maliyeti şu ana kadar harcanmış olan tutarla, harcanması... Gökan Bey'in dikkatinde olan bir şeydi bu.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Aslında bizce bunun toplam maliyetini de çıkarsak iyi olacak, bu kurumları...

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Evet. Yani 15 milyarlık bir ödenek ayrılmış gibi görünüyor.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Bir arkadaşımız... İçinizde iktisatçı kim?

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Karayollarından daha yüksek bir ödenek ayrılmış. Umuyorum, bu, bütün demir yollarının sağlıklılaştırılması doğrultusunda kullanılır ve kamuoyuyla şeffaf olarak bu harcamalar paylaşılır diye umuyorum. Yani dikkat çekici; bütün kurumlardan daha fazla Devlet Demiryollarına bir meblağ ayrılmış ilginç bir şekilde "yatırım maliyeti" adı altında ayrılmış, evet.

NECİP NASIR (İzmir) - Hızlı tren 2024 yılında işte İzmir'e gelecek.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - İnşallah bize kısmet olacak. Hep komünist işi olarak baktınız bu ulaşıma ama iş inşallah bize...

NECİP NASIR (İzmir) - Emperyalistler tren yollarını engelledi, AK PARTİ hayata geçirdi.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Peki, millet kararını verecek 14'ünde inşallah, hangimiz yaparsak...

Şimdi, tabii, Devlet Demiryolları gibi bir kurumun altyapısının depremler başta olmak üzere, doğa kaynaklı afetlere son derece hazır hâle getirilmiş olması gerekiyordu. Afet anında Demiryolları stratejik öneme sahipti yani lojistik desteğin, yardımların sağlanacağı önemli bir ulaşım mekanizmasıydı ama maalesef yaşanan iki büyük deprem sonrasında ne yazık ki bu afet bölgesine bu lojistik desteği veremediğini gözlemledik. Bazı verilere göre 13 milyon, bazılarına göre de 15 milyon insanı etkileyen bu kadar önemli bir depremde bu bölgeye lojistik destek veremiyorsa hani ne zaman verecek Devlet Demiryolları? Buna ilişkin bir çalışmanız var mı? Buna dair herhangi bir çalışma yaptınız mı bugüne kadar, elli günlük süreçte?

Yine, tabii demir yollarının düzenli bakımı çok önemli arkadaşlar. Tekirdağ kazası, Çorlu kazası hâlâ hafızalarda. Ben bakımı kastederken mekanik bakımdan bahsetmiyorum. Doğa olaylarının afete dönüştürüldüğü... İşte sel afetinde o kesitlerin kontrolü, baksların kontrolü, bütün bunların kontrolüne ilişkin düzenli bakımlar yapılıyor mu? Yani insanların yaşamını doğrudan ilgilendiren bu ulaşım yolu, ulaşım mekanizmasına ilişkin düzenli incelemeler yapılıyor mu? Çünkü bize şu andaki sunumunuzda "Deprem sonrası şurayı onardık, burayı onardık..." Bu onarmadan ziyade tabii ki düzenli bu kontrollerin de yapılması son derece önemli. Buna dair çalışma yaptınız mı?

Bir de bu sunumunuz içinde ben göremedim, belki 1.275 kilometrelik bir hattın etkilendiğini ifade ettiniz ama tünellerin de zarar gördüğünü biz gördük, bunun içerisinde demir yolunun geçtiği tüneller de zarar gördü mü? Bunları sormak istiyorum.

Sorumlulukla ilgili herhangi bir şey var mı? Yani bu konuda gerçekten hiçbir kurum bir sorumluluk taşımadı ya da -vatandaşlardan- en azından "Ya, biz şurada yanlış yaptık, özür dileriz." gibi bir tavrı olmadı; böyle bir şeyiniz var mı?

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Müzeyyen Hanım, artık bu soru klasik soru hâline geldi.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Klasik ama... Olsun, ben klasik olarak her kuruma sorayım. Her kuruma...

DERYA BAKBAK (Gaziantep) - Söyledi az önce, demir yolu tünellerinde...

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Ya, siz niye cevap veriyorsunuz arkadaşlar, kurumlar versin lütfen ya.

DERYA BAKBAK (Gaziantep) - Gösterdi ama gösterdi. "Gösterdi mi?" dediniz ya.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Ya, latife ediyoruz, yanlış anlama yani.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Biliyorum elbette ama her kuruma da bunu sormak durumundayım.

BAŞKAN VEYSEL EROĞLU - Evet, Sayın Genel Müdür Yardımcım, söz sizde. Gene, az önce Karayollarına dediğimiz gibi, size de bazı şeyleri yazılı...

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Bir şey daha, çok özür dilerim, bir şey daha...

Yani demir yollarının dışında binalarınızda da hasarlar yaşandı mı; onu sormak istedim.