| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 15 .01.2026 |
VELİ AĞBABA (Malatya) - Çok teşekkür ederim.
Değerli arkadaşlar, emekli, emekli olalı böyle zulüm görmedi, düşmanın emekliye yapmadığını maalesef iktidar emekliye yapıyor. Bu memleket, yokluk dönemleri gördü, kıtlık dönemleri gördü, darbe gördü ama bu dönemde gördüğü zulmü hiçbir dönem görmedi. Emekli, çocuğunun yüzüne bakamaz oldu, bayramda torunundan kaçar oldu. Artık çay ocaklarında, kahvelerde emekli göremezsiniz çünkü emekliler artık parklarda oturuyor, bir arkadaşı gelip çay ısmarlar diye korkar oldu.
Değerli arkadaşlar, biliyorsunuz, bir kurumumuz var, ismi TÜİK, maalesef yıl sonuna doğru vitesi küçültüyor, enflasyon 30,89 gösterdi, altı aylık zam 12,19 oldu ve emekliye 18.938 lira verdiniz. Emekliler tencereyle, tavaya sokağa indiler ama siz bunları hiç duymadınız. Koca koca bakanlar, Çalışma Bakanı, Maliye Bakanı, AK PARTİ Grup Başkanı bir araya geldiler, uğraştılar, uğraştılar, uğraştılar; bin TL zam verdiler, bin liracık zam. Levent Kırca'nın parodisi gibi ama bunu anlatmaya burada terbiyem müsaade etmiyor.
Şimdi, elinizi vicdanınıza koyun arkadaşlar, bin liraya ne olur? Biraz önce gösterdim, bin liraya iki öğün yemek yiyemezsiniz, bir evin aylık doğal gaz faturası 3 bin lira, 4 bin lira olmuş durumda; etin kilosu bin liraya yaklaşmış durumda. Günlük 33 TL yapıyor bu bin TL zam, simit 20 TL, çay 25 TL, maalesef 1 çay ile 1 simidi alamıyor. Açlık sınırı 30.143 lira aralık ayı itibarıyla, 2 emekli bilirse açlık sınırını geçemiyor. Burada söylemiştik, 17.748 dolar açıklandı kişi başı millî gelir, 3 emekli 1 millî gelire denk gelmiyor, 3 emekli birleşse ancak 60 bini bulabiliyor. Peki, bu 3 emekliden 2'si bu ülkenin vatandaşı değil mi? Allah aşkına çıkın sokağa, memurlara sorun -62 bin lirayı 4'le çarparsan 250 bin lira yapar 4 kişilik ailede- bürokratlara surun, hemen buradalar, 250 bin lira maaş alan bürokrat var mı? Öğretmenin maaşı ortada, mühendisin maaşı ortada. Acaba bunu kim alıyor? İngiliz vatandaşları mı alıyor, Yunan vatandaşları mı alıyor? Biz almıyoruz bu maaşları.
Arkadaşlar, temel gıda ürünlerine baktığımız zaman, temmuzdan bu yana ürünlerde 4-5 bin bazında, 17 bin liraya varan kayıplar oldu. Bu memleketlerine verilen ücretin önemi yok, alım gücünün önemi var. Bakın, dana etine göre 4.250 lira kaybetmiş altı ayda, tavuk etinde 3.975 lira, ayçiçeği yağında 6.440 lira kaybetmiş. Siz geldiğinizde -hep söylüyoruz- en düşük emekli maaş 1,5 asgari ücret alıyordu, şu anda eğer gölge etmeseydiniz emekli 42 bin TL maaş alacaktı; 1 asgari ücreti de kabul etmiyoruz ama 1 asgari ücret dahi alamıyor.
Şimdi bir başka sorun da 12 milyon 239 bin emekli maaşı alan var; 4,5 milyon kadar dul ve yetim, malul var; toplam 16 milyon 973 bin. 12 milyon emekli içinde 4 milyon 917 bini en düşük emekli maaşı alıyor yani emeklinin üçte 1'inden fazlası 20 bin TL maaş alacak. TÜRK-İŞ'in açıklamış olduğu açlık sınırı 30.143'ün hem de 28 bin asgari ücretin oldukça altında kalan bir emekli aylığıyla 5 milyon emekli açlığa mahkûm edilmiş durumda. Peki geri kalan yüzde 60 ne durumda? Geri kalan yüzde 60'ın da durumu iyi değil. Hep söylüyoruz, "En düşük emekli maaşı, en düşük emekli maaşı, en düşük emekli maaşı!" ama arkadaşlar, bakın, ortalama emekli maaşı 23 bine kadar gerilemiş durumda. Emekli memura seyyanen zam verecektiniz, vermediniz. Makas gittikçe açılıyor, artık memurlar emekli olamıyor, emekli olanlar maalesef çalışmaya devam ediyor, iş kazalarında ölmeye devam ediyor. 70 yaşında, 80 yaşında insanlar inşaatta bekçilik yaparken düşerek ölüyor.
Değerli arkadaşlar, bir başka şey, bir de hazine desteğiyle yapılan bu yükseltme kök aylıklarda bir değişiklik yaratmadığı için zaman içinde tüm emekli aylıklarının en düşük emekli maaşına eşitlenmesini doğuracak. Çok değil, birkaç yıl içinde en düşük emekli aylığı ortalama emekli aylığı olacak. En düşük emekli aylığını da bir şekilde yükseltmek sorunu asla kalıcı olarak çözmüyor. 5000 gün prim ödeyen birisi ile 7000-8000 gün prim ödeyen aynı maaşı alacak. İnsanlar otuz, kırk yıl prim ödüyor, tabandan prim ödeyenler ile yüksek prim ödeyenler aynı maaşı alıyor. Burada çevrenizde esnaf vardır, BAĞ-KUR'lu esnaf vardır. BAĞ-KUR'lu esnaf ne kadar maaş alıyor; gidin, bir sorun. Acilen tüm emeklileri kapsayacak bir seyyanen zam düzenlenmesinin kalıcı olarak yapılması şarttır. Bu adaletsizliği yok etmek için bir daha söylüyorum: Acilen tüm emeklileri kapsayacak bir seyyanen zam düzenlemesinin kalıcı olarak yapılması şarttır. Dolayısıyla sistemin yeniden ele alınarak hem satın alma gücünün korunması hem de emekliler arasında prim ödeme gün sayısına göre aylık almayı sağlayacak bir intibak yasası çıkarılmalıdır. Emekli maaşı 20 bin lira ve üstü olan emekliler bir refah payından faydalanamıyor. Eşitliğe aykırı bir uygulamadır. Yaptığınız bin lira artışın aylıkları tabanda eşitlemek dışında hiçbir anlamı yoktur.
"Çalışan emekli" diye bir kavram oluştu arkadaşlar. İnsanlar emekli maaşıyla geçinemediği için 2 milyon 165 bin emekli çalışmaya devam ediyor. Bunlar kayıtlı, bir de kayıt dışı var ki çok daha fazla. 5 milyon civarında insan maaşı yetmediği için çalışmaya devam ediyor, bekçilik yapıyor, hamallık yapıyor, hurdacılık yapıyor, şoförlük yapıyor, seyyar satıcılık yapıyor. 2024 Emekliler Yılı'nızdı, Emekliler Yılı'nda 512 emekli çalışırken öldü. Bu emekliler iş güvenliği olmadan kayıtsız ve zor şartlar altında çalışıyor. DİSK EMEKLİ-SEN raporuna göre çalışırken ölen her 4 işçiden 1'i emekli. Ayrıca Türkiye'de 16 milyon 973 bin emeklinin sanıyorsunuz ki hepsi 20 bin lira alıyor. Hayır, maalesef bunlar içinde dul var, yetim var, malul var. Ölen bir emeklinin geride dul eşi ve 1 çocuğu varsa 10 bin eşi alıyor, 5 bin çocuğu alıyor. Dul eşi ve 2 çocuğu varsa yine eş 10 bin, çocuklar beşer bin TL alıyor. Oranla, nispetle çok daha düşük alıyorlar. 65 yaş aylığı 6.393 TL, engelli aylığı 5.100 TL. Allah aşkına, bu tabloyla kim yaşar? Hep söylüyoruz, bakın, nüfusun yüzde 5'i, 4 milyon 283 bini 5.775 lirayla, diğeri, diğer yüzde 5'i 8.408 TL'yle, diğer yüzde 5'i 9.907 TL'yle, diğer yüzde 5'i 11.265 TL'yle çalışıyor. Yani nüfusun yüzde 20'si ortalama 8.838 TL'yle yaşamını sürdürmeye çalışıyor. 4,5 milyondan fazla haneye sosyal yardım yapıyorsunuz. TÜİK'in 4 kişilik hane hesabıyla Türkiye'de sosyal yardıma muhtaç kişi sayısı 18 milyon 298 bin kişi. Bu parayı niye emekli maaşını artırarak değil de sosyal yardım olarak veriyorsunuz? İşte bu da sizin hinliğiniz; muhtaç ve mecbur bırakmak, "Sosyal yardım vermezsem ölürsün." diye tehdit etmek.
Bir başka konu SGK'yla ilgili değerli arkadaşlar. "Yaş uzayınca SGK dengeleri bozuldu." dediniz, o da yalan. Diğer konuşmamda onu da anlatacağım. SGK gelir-gider dengesi yüzde 100 oldu; ne demek, anlatayım arkadaşlar. 2023'te sizin seçimi kaybettiğinizi görünce İsmail Güneş'in dediği gibi, -"EYT'yi çıkardık, yanlış yaptık." diyorsun ya İsmail Güneş- seçimi kaybetmeyi gördünüz ya, bak, seçim olsun, emekliye bin TL vermezdiniz, seçim olsaydı şimdi neler verirdiniz? içimi.
İSMAİL GÜNEŞ (Uşak) - Hatalı iş yaptıysak hep sizin yüzünüzden.
VELİ AĞBABA (Malatya) - Ama... Hatalı iş yaptınız, yapmayaydınız, yine hatalı iş yapıyorsunuz, uyarıyoruz sizi, uyarıyoruz.
ORHAN YEGİN (Ankara) - Seçim olmasa siz de millete selam vermezdiniz, ekmek aş vermezdiniz.
VELİ AĞBABA (Malatya) - Bak, bir şey söyleyeyim mi? İktidar için yapmayacağınız hinlik, cinlik yok, hinlik cinlik yok.
Arkadaşlar, bakın, emekli maaşını alan sayısı birden artmasına rağmen, gelirlerinde bu oranda artış olmamasına rağmen bu denge nasıl sağlandı? Bakın, 2003'te ortalama emekli aylığı kişi başı millî gelire oranı işte, burada senin doğru söylemediğini söylüyoruz. Diyor ki: 2003'te ortalama emekli maaşının kişi başı millî gelire oranı yüzde 52'sine denk geliyordu, 2025'te yüzde 29'una denk geliyor emekli aylığının millî gelire oranı. Güncelleme katsayısı düşürüldü. Burada sendikalar ve emekli dernekleri şimdi beni dinliyor, onların da günahı çok, çıtları çıkmadı emekli aylığı bağlama oranı düşürülürken, hiç çıtları çıkmadı. Maalesef emekli bağlama oranları 2008 ve 99 öncesi prim esasına kazancın yüzde 75'i düzeyindeydi, bir emekli, maaşının yüzde 75'ini alıyordu, şimdi yüzde 30 seviyesinde ancak alabiliyor. Emekli aylıklarının artışı TÜFE'ye endekslendi. Memur maaşı -bunu tekrar söylüyorum- 2023'te seçim vaadiyle 22 bin liraya çıktı. 8.077 lira seyyanen emekliye zam verdiniz. Buradan otuz ay geçti. Emeklinin alamadığı seyyanen zam aylık 20 bine dayandı.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
VELİ AĞBABA (Malatya) - Başkanım...
BAŞKAN MEHMET MUŞ - Buyurun.
VELİ AĞBABA (Malatya) - Otuz ayda memur emeklisinin cebinden çaldığınız para 414 bin TL. 2002 yılından itibaren memur maaşları ile emekli memur maaşı arasındaki oran git gide düştü. 2002'de en düşük memur maaşı 392 TL, en düşük memur emekli maaşı 376 TL iken karşılama oranı yüzde 96 iken 2025'te en düşük memur maaşı 50.503, en düşük emekli memur maaşı da 21.798 oldu. 2025 sonunda en düşük memur maaşı memur maaşının sadece yüzde 43'ünü kaybediyor. Emekli memur 2002 ile 2025 arasında yüzde 23 oranında maalesef kayba uğramış durumda. En düşük memur maaşı 2002'de asgari ücretin 2 katıymış, şu anda 1 katı ancak edebiliyor.
Değerli arkadaşlar, TÜİK yıllık bazda en yüksek artışın yüzde 49,5'le ev konut harcamalarında olduğunu söylüyor. Tüm şehirlerde 25 bin liraya artık kira yok. Emekli 20 bin lirayla ne yapacak?
Biraz sonra diğer konulara da geleceğim değerli arkadaşlar ancak bakın, burada Cumhuriyet Halk Partisi Mecliste günlerden beri nöbet tutuyor. Bu nöbeti kendileri için tutmuyorlar, 16 milyon emekli için tutuyorlar. Birileri "Şov yapıyor." dese de AK PARTİ'ye oy veren de MHP'ye oy veren de kıymetli, hep kıymetli insanlarımız, vatandaşlarımız, bu eylemi destekliyor. Burada her emekli maaşı artırılırken söylüyorum, burada Kazım ağabey burada mı bilmiyorum, en büyük emekli derneği başkanı. Herhâlde gelmedi, temsilci mi gönderdi? Bakın, bu emekliler, ayağa kalkmadığınız sürece, sesinizi yükseltmediğimiz sürece bunların sizi duyma niyetleri yok. Ayağa kalkın. Ne yapacaklar bunlar size? Ayağa kalkın, sesinizi duyurun, çıkıp meydanlara, çıkın, ne yaşadığınızı duyurun yoksa bunlar sizi duymaz.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
VELİ AĞBABA (Malatya) - Başkanım, hemen bir dakikayla bitiriyorum.
BAŞKAN MEHMET MUŞ - Evet, buyurun, toparlayın.
VELİ AĞBABA (Malatya) - Şimdi, arkadaşlar, bakın, konuşmamın başında da söyledim, burada Sayın Devlet Bahçeli de ifade etti "Bu bir sefalet ücretidir." dedi. Burada hep beraber, bakın, hangi rakam diyorsanız müzakere etmeye hazırız. Eğer bu konuda bir artış getirin, gelin bir saatte bu Plan ve Bütçeyi bitirelim, hep beraber bir teklif verelim. AK PARTİ Grubu, MHP Grubu, YENİ YOL, İYİ Parti, DEM; Cumhuriyet Halk Partisi Grubuyla bir teklif verelim, emekliyi hiç olmazsa rahatlatalım ve emekli bugün bu Plan ve Bütçeyi izliyor, Plan ve Bütçeyi dinliyor, emekliye gelin, hep beraber bir müjde verelim. Gidin çevrenize sorun, ananıza, babanıza, yakınlarınıza sorun, bu ücretin ne anlama geldiğini göreceksiniz.
Sizleri son olarak vicdanlı olmaya davet ediyorum.
Teşekkür ediyorum.