CUMHUR UZUN (Muğla) - Şimdi, bu teklif değerlendirilirken haklı olarak (6)'daki sorumsuzluğa geldik, kilitlendik. Biraz önce Sayın Bakan da açıkladı, genel müdürüm de destekledi, dedi ki: "Eğer bu madde olmazsa bu düzenlemenin hiçbir anlamı yok."

ÖMER ÖZMEN (Aydın) - Bir manası yok.

CUMHUR UZUN (Muğla) - "Şu anki mevcut durumu bankalar işletmeye devam eder, bizim bu düzenlememizin hiçbir anlamı kalmaz." O tespit değerli ama biraz gürültülüydü ortam, dikkatten kaçmış olabileceği düşüncesiyle bir kez daha hatırlattım ya da söyledim.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Ya, o tespitten dolayı zaten, o (6)'ncı fıkra var ama şimdi...

CUMHUR UZUN (Muğla) - Evet ama şöyle dedi: "Bu düzenleme eğer bu sorumsuzluk maddesi olmaz ise hiçbir anlamı yok. Uygulama şu anki hâle döner, bütün burada yazan bentlerin ya da maddelerin hiçbir anlamı kalmaz, biz boşuna uğraşmış oluruz." dedi sonuç itibarıyla.

ÖMER ÖZMEN (Aydın) - Aynen.

CUMHUR UZUN (Muğla) - Ben de diyorum ki: Biz bu düzenlemeyi yaptık, sorumsuzluk da kaldı ama Anayasa'ya aykırı. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi "Hukuk devletine aykırıdır bu. Cumhuriyetin niteliklerine aykırıdır." dedi, iptal etti. Yaptığımız çalışma neye gidecek arkadaşlar?

İNAN AKGÜN ALP (Kars) - Çöpe gidecek.

CUMHUR UZUN (Muğla) - Yine çöp olacak. Dolayısıyla o çöp oluşunun önüne buradayken geçmek lazım.

İNAN AKGÜN ALP (Kars) - Bu arada olan işlemlerden dolayı bankalar sorumlu olmayacak.

CUMHUR UZUN (Muğla) - Ve bu sorumsuzluğu biz buraya "Bankalar böyle istiyor." diye koymaya çalışıyoruz, o anlaşılıyor. Bunu belirli kriterlere bağlamak suretiyle yine sorumluluk içinde ama devletin niteliklerine uygun, hukuk devletine yakışır şekilde yapmak mecburiyetindeyiz. O nedenle, buradaki sorumsuzluğu en azından bu Komisyondan, Adalet Komisyonundan geçiremeyiz.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Buna sebep olmayalım Başkanım.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Teşekkür ediyoruz.

İNAN AKGÜN ALP (Kars) - Bir de Anayasa Mahkemesi kararı geriye yürümeyeceğine göre en az iki yıl yürürlükte kalacak.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Sayın Hacıevliyagil, buyurun.

BDDK TEMSİLCİSİ RABİA HACIEVLİYAGİL - Değerli Komisyon üyeleri, öncelikle, bu maddeyi tartışırken şu hususun netleştirilmesi gerekiyor bankanın sorumluluğu anlamında: Elif Hanım'ın da bahsettiği üzere, bizim Bilgi Sistemleri Yönetmeliği'mizin 36'ncı maddesi kapsamında bankaların dolandırıcılık işlemlerini tespit etme sorumluluğu var ancak burada karşımıza şöyle bir ikilik çıkıyor: Banka, müşterilerinin iradesi olmayan, bilgisi, talebi, onayı olmayan işlemleri rahatlıkla tespit ederken özellikle kamuoyuna da çok yansıyan ve bizim "sosyal mühendislik" dediğimiz, kişilerin iradesinin sakatlanarak gerçekleştirildiği dolandırıcılık işlemleri engellenemiyor. Zira burada müşterilerin iradesi sakatlanmış oluyor. Bazen bankalar fark etmesine rağmen, bu işlemleri tespit etmesine rağmen mevduat sahiplerini dolandırıldığına ikna edemediği vakaları sıklıkla görüyoruz.

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Bir kere bile ikna edemiyor ya.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Evet, devam edin.

BDDK TEMSİLCİSİ RABİA HACIEVLİYAGİL - Evet, burada kişilerin işlemin gerçekleştirilmesi yönündeki rızasına rağmen hesaptaki paranın finansal sistem dışına çıkarılmasının engellenmesinde bankalar özelinde bunu kolaylaştıran, bunun bir dayanağı olacak yasal bir maddemiz yok. Asıl mağduriyetler buradan ortaya çıkıyor. Bankaların hukuki sorumsuzluğu bakımından da şunu söyleyebilirim: Bildiğiniz üzere, bankalarımız birer itibar, güven kuruluşu ve basiretli birer tacir gibi hareket etmek zorundalar. Ayrıca, yine, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'muzda da mudilerin mevduatlarını çekme haklarını engelleyecek -belirli kanun istisnaları var tabii ki- çok ciddi hükümlerimiz var ve bu maddeye aykırılık çok ciddi idari ve adli yaptırımlara bağlanmış durumda. Hukuki sorumluluk kaldırılsa dahi bankalarımız özelinde bu madde kapsamındaki bankaların sorumluluğu devam ediyor. Ben kendi tecrübeme dayanarak şunu da söylemek istiyorum son olarak: Bu zamana kadar herhangi bir bankanın kötü niyetle bir bloke uyguladığına şahit olmadım -belki istisnaları vardır- ancak paranın sistem dışına çıkarılmasının engellenememesinden doğuyor esas...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Hep kriptoyu konuşuyoruz ama, farkındasınız değil mi?

BDDK TEMSİLCİSİ RABİA HACIEVLİYAGİL - Ben BDDK temsilcisi olduğum için bankalarımız özelinde söz aldım.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Kripto varlığı unutmayalım, maddenin içinde o var yani. Biz bunu da katıyoruz, sadece banka değil.

BDDK TEMSİLCİSİ RABİA HACIEVLİYAGİL - Evet, muhakkak.

Söyleyeceklerim bu kadar.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Teşekkür ediyorum Sayın Hacıevliyagil.

İNAN AKGÜN ALP (Kars) - Tam da Sayın Bakanımızın söylediği gibi, bir netlik olması lazım, kanunda bir netlik olması lazım, BDDK Temsilcisi de onu doğruladı.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Sayın Arslan, buyurun.

MUSTAFA ARSLAN (Tokat) - Başkanım, aslında yeterli oldu, oylayalım, Genel Kurul aşamasına kadar da değerlendirilir.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Sayın Bakanın son bir değerlendirmesini de alayım.

Yani bütün bu söylenenler ışığındaki değerlendirmenizi, buyurun.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Bu düzenlemeden murat aslında, banka olarak özetlediğimiz ama diğer -buradaki ifadeden gideyim- ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından özellikle dolandırıcılık ve nitelikli hırsızlıkla alakalı bankalara veya diğer kuruluşlara yatan paraların bir şekilde tekrar mağduruna dönmesini sağlamak, çok hızlı olarak akan bu yolda ilgili finans kuruluşları eliyle parayı bir yerde durdurmak, bir nefeslenmek, meseleyi daha sonra adli merciler üzerinden hukuk sistemi içerisinde çözmek. Hani, biz, bankaların sorumsuzluğu noktasında "Sorumsuz olsun." meselesi değil ama ön tartışmalarda bankalar buradaki sorumluluk durumunda, mevcut yönetmeliklerindeki fiilî uygulama gibi askıya almama ihtimalinden bahsettikleri için bu hüküm getirildi ama konuşalım, çalışalım. Burada farklı bir formülasyon bulup banka sorumluluğunu tutabiliriz ama hani, alan doğrudan Adalet Bakanlığının alanı olmadığı için şu anda bir söz veremeyiz ama tartışmaları yapalım arada, müsaade ederseniz, sonra tekrar arz edelim.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Sayın Bakanım, bu ülkede kripto varlık kuruluşunun...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Ya, Sayın Özer, söz isteyin, veriyorum zaten çünkü tutanağa da girmiyor.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Sayın Bakan, bu ülkede kripto varlık kuruluşunun sahibi dolandırıcı çıktı. Yani düşünün, anlatabiliyor muyum?

CUMHUR UZUN (Muğla) - Merkez Bankasının Başkan Yardımcısı dolandırıcı çıktı.