AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Teşekkür ederim Hocam.

Bir soru sormakla başlamak istiyorum: Siz 15 yaş sınırlamasıyla ilgili barkod düzenlemesini 15 yaşın üstündekilerin fişlenmesi amacıyla mı oluşturuyorsunuz?

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Güzel bir soru, bunun cevabını verin.

SİBER GÜVENLİK BAŞKANLIĞI DİJİTAL DEVLET GENEL MÜDÜR VEKİLİ FURKAN CİVELEK - Elbette, onun için oluşturmuyoruz yani en azından bizim niyetimiz o değil ama şunu söylemek lazım: Sayın Vekilimizin dikkat çektiği husus -belki ben yanlış anladıysam düzeltsin beni- her türlü kimlik doğrulama, kimliğin unsuru ister yaş olsun, ister isim olsun, ister TC kimlik numarası, ister cinsiyet olsun, kimliği doğrulanan tarafın anonimliğini doğrulayan taraf tarafında kaldırır, başka türlü çünkü kimlik doğrulama yapamazsınız, doğrulanması için kim olduğunu bilmem lazım. Buradaki mesele şu...

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - O bilgiler sizde duruyor.

SİBER GÜVENLİK BAŞKANLIĞI DİJİTAL DEVLET GENEL MÜDÜR VEKİLİ FURKAN CİVELEK - O bilgilerin... Evet, burada kaldırılan anonimlik o doğrulamayı yapan tarafındaki anonimlik kaldırılıyor ama internet ortamındaki anonimliğin kaldırılması gibi şey söz konusu değil, bunu özellikle tekrar vurgulamak isterim.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Ne yapacağız? Demek ki anonimlik özelliği bozulmuyor.

SİBER GÜVENLİK BAŞKANLIĞI DİJİTAL DEVLET GENEL MÜDÜR VEKİLİ FURKAN CİVELEK - İnternet ortamındaki anonimlik bozulmuyor ama kasıt eğer doğrulamayı yapan tarafında...

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Bozulmuyor. İstersen "Tuncay Özkan" değil, "T.Ö" diye de girebilirsin, "Turgat" diye de girebilirsin.

OKAN KONURALP (Ankara) - X hesabına "Ahmet, Mehmet" yapmışsa nasıl olacak şimdi?

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - İşte, "Ahmet, Mehmet" diye doğrulayacak, yaş dışında bir şey yok. Zaten biz arkadaşlar, galiba başka bir yere geldik. Biz, 15 yaş altındaki çocukların kimliğinin doğrulanmasıyla, yaş doğrulamasıyla ilgileniyoruz.

OKAN KONURALP (Ankara) - Bu bahaneyle anonimlik ortadan kalkıyor.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Yok, yok, bence kalkmıyor.

OKAN KONURALP (Ankara) - Nasıl kalkmıyor ya?

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Yok, yok.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Ben de görüşlerimi söyleyeyim.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Bu doğrudan doğruya yaş doğrulamasıyla, ben de öyle anladım.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Yaş doğrulamasıyla. Ben de görüşlerimi söyleyeyim.

Arkadaşlar, burada bulunmamızın sebebi, çocukların korunması değilse bulunmayalım. Eğer varsa bir sorun, çocuklarla ilgili bir sorun varsa oturalım, yoksa kalkalım, bence var sorun. Bence, getirdiğiniz şeylerde sıkıntı var, düzeltmek için çalışalım ama 15 yaşın altındaki çocukları "Biz bırakalım internette oyun oynasınlar."

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Yok öyle bir şey.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Bir saatin üstünde oyun oynayan çocuğun beyinsel gelişiminde zarar var. Çağıralım buraya, psikologlar, gelsin psikiyatristler anlatsın, evrensel bir kural, bu sadece Türkiye'yle ilgili bir şey değil. "Arkadaşlar oyun oynasın." E, oynasınlar, ne yapayım yani ona mâni olmayacak mıyım? Neye mâni olacağım arkadaşlar? Biz neye mâni olmak için buraya toplanıyoruz o zaman? Bunu burada görüşmemizin anlamı ne o zaman? "Arkadaşlar çok çalışıyorlar, vergi kaçırmıyorlar." E, diğerleri de vergi kaçırmıyor.

OKAN KONURALP (Ankara) - Getirsinler işte.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Ya, ben de diyorum ki tamam, onunla ilgili düzenlemeyi, 4'üncü maddeyi geri çektik, mali konularda arkadaşlar anlattılar, "Çektik, düzenleyeceğiz." diyor ama asıl soru şu: Arkadaşlar, bir buton koyuyor musunuz çocuğa? İngiltere'de 1980 yılında "Big Brothers" diye bir şey izledim, alt yazı geçti gözümün önünde, dedi ki: "Baban, annen, aile büyüklerin seni rahatsız edecek şekilde sana yaklaşıyorsa bu telefon numarasını ara." Var mı cesaretiniz? Yok. Buraya buton koymuyorsunuz, çocuğu annesine, babasına teslim ediyorsunuz, "Başka kimse ilgilenmesin." diyorsunuz, Meta diyor ki "Pazardaki pazarcılara verelim." E, biz de hiçbir şey yapmazsak o zaman ne yapacağız, bu çocukları kim koruyacak o zaman?

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Çocukları korumak zorundayız.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Biz, çocukların korunmasından yanayız. Yaptığınız yanlışları düzeltiriz, birlikte çalışırız ama çocuğumuzu koruruz. Çocuğumuz sahipsizse biz sahipsiziz, ben sahipsiz çocuk kabul etmiyorum. O anlamda, buradaki her tartışmayı çok değerli buluyorum. Mesela, Okan'ın sorusu. Sen beni fişliyorsan arkadaş o senin sistemin hiçbir işe yaramaz ama sen benim verilerimi sende tutuyorsan, yaş doğrulamakla sınırlıyorsan ve emperyalist şirketlerin eline vermiyorsan, tamam, ben evet derim Tuncay Özkan olarak.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Aslında, Tuncay Bey şu sorduğun sorular ve yaptığı yorumlar çok önemli. Biz, çocukları korumak için varız ve arkadaşımızın da anlattığı gibi orada yaş doğrulaması var, ben de onun doğru olduğunu düşünüyorum, yapılan işlem de onunla sınırlıdır ve bir büyük gözaltı değildir.

Evet, buyurun.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Şimdi, ben, efendim, internette şunu önemsiyorum: Anonimlik kişinin ismini saklayarak yayın yapması da olabilir, anonimlik, bir müzik eserinin ya da bir fikrin, bir düşüncenin... Biz, o sınırsızlığı sınırlamaya çalışıyoruz, orada topluma kattığı değerler de olabilir. Bütün bunlarla beraber baktığımda, tekrar tekrar soracağım, yasada onunla ilgili, anonimliğin korunması konusunda arayacağım, 15 yaş altı dışında büyüklerin fişlenmesi, bunlarla ilgili herhangi bir düzenleme getirilip getirilmediğini tekrar tekrar soracağım, bunu burada kayıtlar altına alacağız ama arkadaşlar, ben sokakta ailelerle, ben sokakta çocuklarla konuştuğumda oğlumun -öyle söylemeyeyim de belli olmasın- bir çocuğun "Beni kurtarın arkadaşlar, sekizinci saattir oyundayım, lütfen bana yardım edin." diye Whatsapp'tan mesaj attığını gördüm. Eğer bu çığlığı duymayacaksak, eğer iki saat olmasın diyorum, ben bir saat diyorum, evrensel ölçüde söylüyorum, dijital ortamda eğitim dışında bir saatin üzerinde bir şey koyacaksak o zaman çocuklarımız korumasızdır. Ben de tekrar tekrar söylüyorum: Bir, Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Hakları Komisyonunun yaptığı çalışma ortadadır, saat 22.00 ile sabah 06.00 arasında çocuk dijital ortamda bulunamaz. İki, bu çocuklarla ilgili olarak, mutlaka ve mutlaka bizim bu komisyonların yaptığı çalışmalardan verileri alıp yasa maddeleri koymamız gerekiyor, onlar boşa çalışmadılar. Daha Meclis Başkanına sunulmuş önergede "Bir saat geçirsin." diyor. Şimdi, bunun oyun üretenlere zararı... Çok özür diliyorum, bir çocuğun bundan elde edeceği fayda oyun işleticilerine ne getirirse getirsin umurunda değil. Bir masumun kirlenmemesi, bir masumun çıkarının savunulması bütün çıkarlardan üstündür. Ha, arkadaşlara da bir zarar getirilmediğini görüyorum. Siz onları koruyorsunuz zaten, başkasını korumuyorsunuz; dinlemişsiniz, size anlatmış, bize anlatmadı, dinlemişsiniz onları koruyun, buna bir şey demiyorum.

Aldatıcı reklam... Eğer aldatıcı reklam tanımını Türk Ticaret Kanunu'nun 61'inci maddesindeki gibi algılamıyorsanız getirip buraya koymayın arkadaşlar. Aldatıcı reklamı kendi kafamıza göre uyduracaksanız getirip koymayın. Türk Ticaret Kanunu'nun 61'inci maddesindeki aldatıcı reklam tanımını getirin buraya koyun, böyle muğlak muğlak durmayalım.

Ayrıca, çevrimiçi oyunlarda geçireceği süreyle ilgili olarak ailelerin öncelikli olarak uyarılması gerektiğini düşünüyorum Sayın Başkanım. Butonu koydu, kullandık SMS yoluyla, aileye; anne bulaşıkta, çamaşırda, anne işte, çocuk bu aletin karşısında oturuyor, bir saati geçti, iki saati geçti, üç saati geçti, Türk çocukları dört buçuk saat kalıyorlar; televizyon karşısında altı saat geçiriyorlar. Bu resmen beyinlerinde kalıcı hasara yol açıyor. Nasıl bir kalıcı hasar? Bağımlılık noktasında her türlü katkıyı sağlayacak kalıcı hasar. Oynasın, ben oynamasın demiyorum arkadaşlar, ben Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Hakları Komisyonunun araştırmaları sonucu getirdiği bir saatlik sınırın çocuklar için getirilmesini, öncelikle ailelerin uyarılmasını, durmuyorsa bunlarla ilgili gerekli tedbirin alınmasını istiyorum. 15 yaşın altındaki çocuklar... Sosyal medyayı ayrı tutuyorum, oyunu ayrı tutuyorum. Sosyal medyayla ilgili, 15 yaşın altındaki çocuklara yasaklanması gerektiğini düşünüyorum ama oyunda günlük sürelerle ve yaş kategorileriyle çocukların bundan uluslararası faydayı elde etmesini istiyorum.

CÜNEYT ALDEMİR (Tokat) - Bunları dikkate alıyoruz.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Tuncay Bey'in bu ayırımını ben de çok önemsiyorum; oyun başka, sosyal medya başka. Bunu mutlaka vurgulamamız lazım, çocuklarımızı korumamız lazım. "Bu bir özgürlük alanıdır." falan saçma sapan bir şey. Bu, piyasa mantığıyla mevzuya bakmak demektir, piyasa mantığıyla bu mevzuya bakamayız; biz çocukları koruyan sosyal devlet mantığıyla bakacağız. Çocuğun kişiliğinin gelişmesini engelleyen şeylerdir bunlar, dışarıdan yöneltilmiş faktörlerdir, etki alanlarıdır. Çocuğu bunlara maruz bırakmayacağız.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Hocam, buradaki gerekçeler üzerinden konuşuyorum da yani süreyi çok kullanıyorum diye bakmayın, teklifimizin gerekçeleri üzerinden anlatmaya çalışıyorum.

Şimdi, çocuklarla ilgili platformlar, çocuklarla ilgili algoritmalar, erken uyarı mekanizmalarını şeffaf hâle getirecekler mi getirmeyecekler mi? Şimdi, Dijital Telif Yasası'nı görüşeceğiz, işte, birlikte dijital Komisyonundayız; Google'ın algoritmasının bize bildirilmesini istiyor muyuz, istemiyor muyuz? META'nın algoritmasının bize bildirilmesini istiyor muyuz, istemiyor muyuz? Ticari amaçlarının bize bildirilmesini istiyor muyuz? İstiyoruz. Orada istiyoruz, burada niye istemiyoruz? Küçük yapıları kastetmiyorum, ben büyük yapıları kastediyorum. Bunu almazsak bununla ilgili istediği gibi politik yönlendirme yapıyor, kişisel yönlendirme yapıyor, sorun bağlamında kendisinin yol açtığı bütün sorunları örtüyor. Daha burada akıllı uygulamaları, yapay zekâyı konuşmadık; yapay zekâ ajanlarının Amerika'da intihara sevk ettiği çocuklar konusunda verilen kararlar var, mahkemeler var, görüşmeler var. Bunlarla ilgili hiçbir düzenlemeyi konuşmadık daha.

Şimdi, bununla ilgili olarak, tanımlarımızda, zararlı içerik üretip yaydı, çocuğu etkiledi, çocuğu intihara sürükledi, çocuğu uyuşturucuya, bağımlılığa alıştırdı; çocukla ilgili bütün bu mücadeleyi orada bize kaybettirdi, çocuğu kaybettik. Peki, bununla ilgili cezai unsurlar... Ben diyorum ki bununla ilgili, cezai unsurlarla ilgili olarak da 5237 sayılı Kanun kapsamında cezada indirim yapılamayacağını, bunlarla ilgili işlemlerin...

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Tuncay Bey, maddeyle ilgili gerekçeleri mi tartışıyorsunuz, teklifle ilgili mi, önergeyle ilgili mi?

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Teklifle ilgili gerekçeleri söylüyorum efendim.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Önergeyle ilgili...

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Yani kendi gerekçelerimi söylüyorum.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Tamam.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Benim burada yapmaya, anlatmaya çalıştığım şey şudur: Arkadaşlar, sektör temsilcilerini koruyabiliriz, korumamız gerekir. Neden? Bizim için üretiyorlar, katma değer sağlıyorlar, bir para getiriyorlar ama çocuklarımızı ne yapacağız arkadaşlar? Şimdi, ben soruyorum: 15 yaşın üstündekilerini nasıl koruyacağız 18 yaşına kadar? Burada hiçbir hüküm yok. 16 yaşındaki kumara gitti, 17 yaşındaki kumara gitti, sanal bağımlılık yani kumar oynayabilecek; 18 yaşın üstündekini nasıl koruyacağız? İnsanımızı nasıl koruyacağız orada? Yani 18 yaşın üstündeki için "Yapabilirsin." "Edebilirsin." mi diyeceğiz?

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Onları Dijital Mecralar Komisyonumuzda inşallah kapsayıcı bir şekilde getireceğiz.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Efendim, işte, keşke... Hocam, bunu niye konuşuyoruz burada?

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Ama bugün doğrudan doğruya çocuklarla ilgili bir düzenleme yapıyoruz.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Hocam, 18 yaş altıyla ilgili olarak burada koruyucu bir tedbir yok.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Anladım.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Yani 15 ile 18 yaş arasındaki çocuğu nasıl koruyacağız? 18'e kadar çocuk diyoruz. Kumarda, sanal kumarda, reklamda getirilen yasaklar ağır bir şekilde uygulanmalı. Yasak getirmeliyiz arkadaşlar, yasak getirmezsek bunları nasıl durduracağız; bunlar durur mu?

Şimdi Hocam, öz olarak şunu söylemek istiyorum: İdare konusundaki bir anımla bitireyim. Cezaevinde Mustafa Balbay'la altı ay kaldık birlikte. İkimiz varız, koğuşun kapısı açıldı, Adalet Bakanlığı Müsteşarımız içeri girdi, arkada 2 kişi duruyor, kayınbiraderleriymiş, maç izlemeye gitmişler, bizi görmek için mola vermişler, kapının dışından bize... Yasak aslında ama Cezaevi Müdürümüz, Müsteşarla birlikte kayınbiraderlerini aldı, Mustafa Balbay'la birlikte bizi gösterdi. İçeride -eski cezaevleri gibi değil- yemek pişiremezsiniz ama Balbay annesinden öğrenmiş yemek pişirmeyi, suya çeşitli otlar katıyor, limon sıkıyor, çorba oluyor. Bulgur pilavını yıkıyor kaynar suyla, çaydanlığın üstüne domatesi koyuyor, haşlıyor, onu onunla karıştırıyor, meyhane pilavı yapıyor, inanılmaz; adamda öyle bir yetenek var. Domates haşlanıyor semaverin üstünde, Müsteşar Bey içeri girdi. "E, nasıl gidiyor?" falan dedi. "Bunlar kim?" dedik, "Kayınbiraderler." dedi. Biz orada teşhire maruz kaldık. Neyse, tamam, hepsi geçti. "Siz ne pişiriyorsunuz orada?" dedi, Mustafa Balbay dedi ki: "Ya, domates haşlıyorum, bulgur pilavına katacağım, birlikte yiyeceğiz. Siz de gelin, oturun." "Yok, yok; ben gidiyorum." dedi, çıktı; çıktıktan on beş dakika sonra koğuşu bastılar, Müdür Bey geldi, koğuşu bastı, dedi ki: "Siz domatesi amaç dışı kullanıyorsunuz." Dedim ki: "Domatesi amaç dışı kullanmak ne demek?" Dedi ki: "Biz size domatesi kantinden dörde bölüp tuz ekmeniz veya dilim dilim doğrayıp salata yapmanız için veriyoruz ama siz onu haşlayarak pişirdiğiniz için bu domatesi amaç dışı kullanma suçunu oluşturur."

Arkadaşlar, bu idarenin ekstra yetkiye falan ihtiyacı yok, elinde her şey var. Domatesi amaç dışı kullanır, kullanır. Kitapla ilgili, MİT kitabıyla ilgili bir MİT'çiyle görüşme yapıyordum, sordum, dedim ki: "Sizin için hedef nedir?" "Hedef, bizim hedef olarak gördüğümüzdür." dedi. "Adamı camiden alırız, abdestsiz namaz kılıyor diye tutuklar, cezaevine koyarız." dedi. O kadar demokratik bir ülkeyiz. Şimdi, birbirimizi burada kandırmayalım. Biz siyasetçi olarak şu çocukları koruyacak organizasyonu, canlıyı bir meydana getirelim, ondan sonra bunların hepsiyle ilgili olarak idare bizden yetki istesin.

BAŞKAN VEDAT BİLGİN - Evet, teşekkür ediyoruz Tuncay Bey.

AHMET TUNCAY ÖZKAN (İzmir) - Teşekkür ederim Hocam.