| Komisyon Adı | : | (10/1912,3375,3376,3377,3378,3379) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu |
| Konu | : | Profesör Doktor Mahmut Koca, Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili Pınar Akdoğan ve Cumhuriyet Savcısı Mahmut Nedim Başarangil tarafından yapılan sunumlara ilişkin görüşme |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 24 .03.2026 |
ONUR DÜŞÜNMEZ (Hakkâri) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Sunumlarınız için ben de teşekkür ederim.
Şimdi, 15-18 yaş arası çocuklarda özellikle katalog tip bazı suçlarda, kasten yaralama, kasten öldürme, yağma, gasp veya işte, cinsel istismar suçlarında indirimin ortadan kaldırılmasını ya da hâkime bu yönlü bir takdir yetkisinin tanınmasını söylediniz, hem hocamız söyledi, hem Sayın Başsavcı Vekili ve Sayın Savcımız söyledi.
Şimdi, biz çocukların farklı bir infaz rejimine tabi tutulduğu, özellikle onarıcı adalet ve ıslah eğiliminin gözetilmesi gerektiği durumunu gözettiğimizde asıl amacının çocukların rehabilite edilmesi olduğu ortada ancak hem Birleşmiş Milletlerin bu yöndeki Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi hem de Lanzarote Sözleşmesi gibi metinler çocuğun yüksek yararını esas alıyor. Yine, Anayasa'mızın 41'inci maddesinde de devletin çocukları her türlü istismara ve şiddete karşı koruma yükümlülüğü olduğu düzenlenmiş, bu yükümlülük SSÇ'yi sistem içerisinde kaybetmemeyi de kapsıyor. Biz biliyoruz ki çocuklar ne kadar uzun süre cezaevinde kalırsa bunların rehabilitesi o kadar zorlaşıyor. Yine, kriminolojik bakış açısıyla baktığımızda sadece cezanın artırılması suçun oranında düşüşe mahal vermiyor. Bütün bunları göz önünde bulundurduğumuzda çocukların daha uzun süre cezaevinde kalması onların yararına ya da toplum yararına bir sonuç doğurmuyor, dolayısıyla bizim bunun yerine, indirimlerin kaldırılması yerine, işte çocuğun topluma daha fazla kazandırılabilmesi için, indirim için takdir yetkisi tanımamız gerekiyor. Şöyle ki: İndirim kaldırma yerine alternatif olarak şunu düzenleyebilir miyiz -yani sizin bakış açınızı da öğrenmek istiyorum- örneğin "Evet, bu çocuk rehabiliteye uygun ve işlediği suçun karşılığı olarak -örneğin- eğitime tam katkı sunabiliyor, kendi psikolojik, pedagojik durumu daha iyiye gidiyor. Biz buna indirim uygulayabiliriz."i hâkim takdirinden çıkarıp da cezaevindeki uzman psikologların, pedagogların ve sosyal hizmet uzmanlarının oluşturduğu bağımsız bir kurula verebilir miyiz? Bu daha iyi olmaz mı onarıcı adalet ve ıslah politikaları açısından?
Sayın Başsavcıya ve Sayın Savcımıza da birkaç soru sormak istiyorum. Örneğin -bütün her yerde bunu tartıştık, Sayın Başkanımdan o soruyu bekliyordum- sizce kolluğun ifade alması iyi olur mu yani soruşturmanın daha salahiyetli bir şekilde yürümesine yol açar mı yoksa ihtisaslaşma adı altında özellikle çocuk savcılarının...
BAŞKAN MÜŞERREF PERVİN TUBA DURGUT - Yönlendirmeden sorun ama.
ONUR DÜŞÜNMEZ (Hakkâri) - Yo, kendi görüşümüzü de söylüyoruz ki tutanaklara geçsin.
SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Hiç yönlendirmediniz zaten.
BAŞKAN MÜŞERREF PERVİN TUBA DURGUT - Latife ettim.
ONUR DÜŞÜNMEZ (Hakkâri) - Yoksa, işte, orada bizim, adli görüşme odalarında, savcılık nezdinde ifade alma ve bütün soruşturma evrelerinin bu şekilde yönlendirilmesi o adaleti sağlamada daha mı etkin olur?
Yine, onarıcı adaletten söz ettik. İşte, çocuk savcılarının uzlaştırma ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi gibi yetkilerini kullanma sıklığı ve başarısı hakkında gözlemleriniz neler? Cezalandırıcı adaletten ziyade onarıcı bir modelin benimsenmesinde çocuk savcılarının inisiyatifi toplumun güvenlik algısıyla nasıl dengelenebilir?
Ayrıca, çocuk suçluluğuyla mücadelede genel soruşturma usullerinden ziyade çocuk odaklı ihtisaslaşmanın suçun tekerrürünü önlemedeki somut katkılarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bunları şimdilik sormuş olayım.
Teşekkür ediyorum.