DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yine ortada bir film dönüyor. Net ve basit bir soru soruyorum bu teklifi getiren milletvekillerine ve bakan yardımcılarına: Bu maddelerle ilgili kastedilen, verilen teşviklerin tutarı yaklaşık olarak ne kadar? İki kere iki dört gibi bir soru bu. Bunu bilmiyorsanız, buna yanıt veremiyorsanız zaten o koltuklarda oturmamanız gerekli. Zira verilecek tutarlar Türkiye Cumhuriyeti devletine değil, Rusya'ya verilecek, bir başka ülkeye. O yüzden bir aidiyet problemi yaşanmasın, bunlara cevap verin.

Şimdi, diğer taraftan, bu yatırım teşvik tutarı, yatırım teşviği ilk kez verilen bir teşvik de değil sizin tarafınızdan. Bakın, daha önce verdiniz Akkuyu Nükleer Santrali için. Burada yatırım teşvik belgesi var. Ne kadar verdiniz? Onu da size söyleyeyim: AKP'nin Rusya'ya Akkuyu Nükleer Güç Santrali için verdiği teşvikler vergi indirimi kapsamında 9 milyar 819 milyon dolar. Bugüne kadar 2018'de verdiniz, yedi yıl süreliydi ve 2025 yılının Mart ayında bitmişti. Geç kaldınız, şimdi yeniden teşvik verme peşindesiniz. Türk lirasıyla bakarsak 461 milyar lira teşvik verdiniz. Nereden biliyorum, bakın teşvik belgesinde burada zaten beyan edilen yatırım tutarına oranla birlikte burada yatırım katsayısıyla çarpılması ve o günkü dolar kuruna bölünmesiyle zaten bu tutar ortaya çıkıyor.

Şimdi, diğer taraftan, bu o kadar kritik önemli bir konu ki çünkü Rusya'nın kendisinin Akkuyu Nükleer Santrali'nin yeminli mali müşavirine yaptırdığı bir planlama var.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Gelir hesaplarıyla ilgili bir planlama var. Bakın, burada, onlar da resmi, benim elimde. Hani rakam vermekten çekinirseniz bu rakamlar geçerliliğini koruyor, onu söyleyeyim. Bu Akkuyu Nükleer AŞ'nin yeminli mali müşaviri raporuna göre Rusya'nın işletme ömrü boyunca ki ilk olarak belirlenen işletme ömrü 69 yıl, elde etmeyi planladığı toplam gelir ne kadar? 478 milyar dolar. Yani bu planlamaya göre 2089 yılına kadar vatandaşımızın cebinden her yıl ortalama 7 milyar dolar bir ödeme çıkacak ve Rusya'ya gidecek bu ödeme.

Şimdi biraz daha detaya gelelim. Bu kısım kritik, rakamlarla devam ediyorum. AKP'nin Akkuyu Nükleer Güç Santrali yapımı ve işletmesi işinde Rusya'nın işletme süresi boyunca geliri 478 milyar dolar, işletme geliri. İşletme gideri ne kadar yani yakıt, personel gideri vesaire falan? 270 milyar dolar. Yani Rusya'nın işletme süresi boyunca kârı 207 milyar dolar. Kullanılan krediler, anapara, artı faiz ödemesiyle birlikte geri dönüşü 24 milyar dolar. Hissedarların öz sermaye katkısı 3 milyar 100 milyon dolar.

Sonuç; Rusya'nın toplam net kârı kılçıksız bu işten net kârı 180 milyar 70 milyon dolar yani güncel kurla 8 trilyon 460 milyar lira.

Şimdi, siz 2089 yılına kadar Amerikan doları enflasyonunu da katın, edin, yapın, bu 180 milyar 70 milyon dolarlık kılçıksız kârı ne yapacağınızı açıklayın.

Toparlıyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Deniz Bey, bir dakika daha uzatıyorum.

Buyurun.

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Şimdi dolayısıyla ortada böyle acayip bir durum var.

Ben olur da Bakan Yardımcısı cevap vermezse diye yaptığım etki analizini söyleyeyim: Verdiğiniz bu damga vergisi, inşaat, makine, teçhizat satanların KDV'sini almayarak KDV indiriminden faydalanmalarını sağlamak, daha az sermaye daha çok borçlanma için yüzde 25'lik avantaj sağlamanın, toplam bu Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ne sağlayacağı teşvik tutarı ayrıcalık, imtiyazın toplam tutarı 5 milyar dolar olacak, 5 milyar dolar. Bunu bir kenara yazın, itirazınız varsa da söylersiniz. Dolayısıyla zaten yüzde 100'ü Rusya'ya ait olan Türkiye sınırları içinde 11,12 kilometrekare toprağın 2125 yılına kadar Rusya'ya tahsis edildiği o ülkeyi bir ayrıcalığa kavuşturmuşken aynı zamanda da bu teşviklerle birlikte maalesef kamu maliyesini çökertiyorsunuz.

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Teşekkür ederim.

Şimdi, Sayın Gelir İdaresi Başkan Yardımcısının, Kaan Bey, size arkadaşlarımızın, milletvekillerimin şöyle bir sorusu oldu, dediler ki: "Gelir İdaresinin, Maliye bürokrasisinin bunlardan bilgisi var mı, oluru var mı?" Bununla alakalı sizin görüşlerinizi alalım, sonra Zafer Bey'e değerlendirmeleri için, bu sorulara cevap vermesi için söz vereceğim.

Buyurun.

GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI KAAN KASIM - Tamam Sayın Bakanım.

Maddelerin teknik yazım sürecinde Gelir İdaresi Başkanlığı Enerji Bakanlığıyla birlikte çalıştı dolayısıyla Maliye Bakanlığının haberi yok." doğru olmuyor.

ERHAN USTA (Samsun) - Rızası var mı?

GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI KAAN KASIM - Sayın Bakanların takdiri yani ona biz bir şey diyemeyiz ama sonuçta teknik yazım aşamasında bizler de bulunduk. Maddelerin doğru bir şekilde ilgili vergi kanunlarına ihdasının sağlanması doğrultusunda biz de katkıda bulunduk.

ERHAN USTA (Samsun) - Bu çalışma ne zaman yapıldı?

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Ne kadar?

ÜMİT ÖZLALE (İzmir) - Etki analizi ne kadar?

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Bir saniye...

Değerli arkadaşlar, bu konuyu da soracağım.

Bir Zafer Bey'e söz verelim.

ERHAN USTA (Samsun) - Ne zaman yapılmış, onu bir öğrenelim. Teknik çalışma ne zaman yapılmış?

GELİR İDARESİ BAŞKAN YARDIMCISI KAAN KASIM - Son bir aylık süreçte yapılan bir çalışma.

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Hesaplamalarını kontrol etmemiz lazım.

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Detaylarını...

ERHAN USTA (Samsun) - Bir çalışma yapılmış arkadaşlar, niye son gün geldi bu? Yani kanun teklifinin içerisinde gelebilirmiş belli ki. Bugün yapılır da çalışma...

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Zafer Bey, siz bir açıklama yapın, daha detay.

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Rakam verilmedi.

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Arkadaşlar, bir müsaade edin, bir durun. Bir saniye...

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Sayın Başkanım, Plan ve Bütçe Komisyonunun çok kıymetli üyeleri; öncelikle söze şöyle başlamak istiyorum: 2050 yılına kadar bu ülkenin 20 bin megavatlık nükleer güce ulaşması lazım ki o tarih geldiğinde arz güvenliğimizi ve enerjide arz bağımsızlığımızı sağlayabilelim.

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Sözleşme imzalarken bu bilmiyor muydunuz Sayın Bakan Yardımcısı?

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Şimdi, şöyle Deniz Bey...

(Uğultular)

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Bir saniye, bir saniye değerli arkadaşlar.

Bir saniye, bir saniye...

Değerli arkadaşlar, bir saniye...

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Ama yeni fark etmiş gibi ifade ediyor. Bu teşviki en başında, sözleşme imzalanırken pazarlık ederek oluşturmak gerekmiyor muydu?

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Şimdi, Deniz Bey, bak, bak...

Değerli arkadaşlar, değerli arkadaşlar...

Değerli arkadaşlar, bakın arkadaşlar, Deniz Bey bak, geldiniz, ben normal teamüllerin dışına çıktım. Normalde çıkmam, biliyorsunuz kuralların dışına ama şimdi müsaade edin, adam bir anlatsın, bir dinleyin. Sizin söyledikleriniz tutanaklarda var, onun cevabı var, alan bakacak, siz ne söylemişsiniz, Bakan Yardımcısı ne söylemiş, ona göre bir karar verecek. Bir duralım, müzakeremizi böyle yapalım.

Evet, buyurun.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Bu 20 bin megavatlık gücü ulaşabilmemiz için Sayın Başkanım, önemli ölçüde yurt dışından hem teknoloji getirmemiz lazım hem finans getirmemiz lazım hem yatırımcı getirmemiz lazım. Bu kapsamda, Bakanlığımız değişik ülkelerle sürekli müzakere hâlinde. Nükleer teknoloji üretebilen "Vendor country" dediğimiz ülkelere sürekli gidip gelip bu konudaki yatırımların Türkiye'ye taşınması kapsamında çaba gösteriyoruz. Bunun dışında, yine "SMR" dediğimiz yeni model küçük ve orta ölçekli nükleer reaktörlerin de çağı başladı, bunlarla ilgili de teknoloji firmalarıyla görüşüyoruz.

Bir yandan yapay zekâ, bir yandan veri merkezleri, bir yandan elektrikli araçların hızla artması şunu gösteriyor bize: Eğer bir ülke baz yük konusunda kendini garantiye almıyor ise belki bir beş sene sonra, on sene sonra artık bu ülkenin ekonomisinin büyümesi mümkün değil çünkü artık elektrifikasyon dediğimiz bir gerçekle karşı karşıyayız ve muhakkak ama muhakkak bazı yükte nükleere dönmemiz lazım. Bu, bugün konuştuğumuz maddelerin hiçbiri bugün var olan projelere ilişkin değil, bugün var olan vergiden de vazgeçmiyoruz, bugün var olan herhangi bir gelirden de vazgeçmiyoruz.

ÜMİT ÖZLALE (İzmir) - Akkuyu'yla ilgili değil mi Sayın Bakanım?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Değineceğim lütfen, değineceğim.

Bu maddelerin önemli bir kısmı bundan sonra Türkiye'de yapılacak olan 2045 yılına kadar nükleer yatırımlara aslında şu anda var olan teşvik sisteminin fikslenmesi anlamında, sabitlenmesi anlamında düzenlediğimiz hususlar.

Şimdi, KDV iadesi dedik, hâlihazırda KDV Kanunu'na göre 2023 yılına kadar zaten bu KDV iadesi vardı, KDV Kanunu 2023 yılında bitti ve teşvik belgesi olan sadece nükleer değil, tüm yatırımlar bu KDV iadesinden faydalanıyordu, biz bundan sonra orada 2023'teki hususu tekrar kanunla 2045'e doğru taşıyoruz. Bu, Akkuyu üzerinde yapılmış bir şey değil, bu, bundan sonraki nükleer tüm santrallerle alakalı yapılan bir şey. Zaten Akkuyu'nun 2023'e kadar var olan teşvik belgesi kapsamında bu hakkı vardı.

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Yani şu anda yok ama.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - İkinci husus; istisna yani özellikle makine, ekipman ve teçhizatın getirildiğinde istisnalar KDV istisnaları, bu da bugün itibarıyla stratejik yatırım teşvik belgesi olan herkese uygulanan bir şey, bu da yeni bir şey değil. Biz diyoruz ki: Bugünden sonra gelen nükleer santral yatırımcılarına 2045'e kadar kanun garantisiyle uygulayacağız bunu. Bugünden itibaren uygulanacak hususlar bunlar. Kanun metnine baktığınız zaman "bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren" ifadesi çok açık ve seçik göstermekte.

DENİZ YAVUZYILMAZ (Zonguldak) - Sayın Başkanım, 2023 değil, Akkuyu'nun 2025 yılında bitti teşvik belgesinin süresi.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Teşvik belgesi değil, teşvik belgesindeki KDV iadesi meselesi. 2023'ün on ikinci ayının 31'inde bitti, uzatılmadığı için şu ana kadar KDV istisnası o günden bugüne alınamıyor.

Diğer husus, yine öngörülebilirliği artırmak anlamında damga vergisi. Bu tür yatırımlar, on yıl süren inşaat, on yıl süren hafriyat, binlerce taşeron, alt taşeron ilişkisi var. Şimdi bütün bunlara baktığınız zaman gelecek insanın bu kapsamda ödeyeceği, damga vergisi veya harç anlamında ödeyeceği hususlardan ari kılınması... Yine var olan bir şeyden vazgeçmiyoruz, bu, bundan sonra gelecek olanlara uygulanacak bir husus.

Son olarak örtülü sermaye. Şimdi örtülü sermaye konusunda bir açıklık getirmek istiyorum. Nükleer yatırımlar genelde hükûmetler arası anlaşmayla yapılıyor ve Türkiye Cumhuriyeti karşı taraftaki insana bu nükleer yatırımın gerçekleştirilmesi için finans dâhil, teknoloji dâhil bir modelle geliyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Buyurun.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Bu modelin çalışabilmesi için karşı taraf hükûmetinin muhakkak bunun finansman yükünü yüklenmesi lazım ve kurulan şirketlerde maalesef genelde, bu ülkelerde bu işi bilen, örneğin, Rusya'da Rosatom, Kore'de KEPCO ya da Çin'de SPIC firmaların, bunların hepsi de devlet firması. Bu sefer şöyle bir sonuç doğuruyor olay: Devlet kendisinin bu yatırımı Türkiye'de finanse ederken kendi firması olduğu için her hâlükârda örtülü sermaye mekanizması çalışıyor. Bu normal bir örtülü sermaye mekanizması değil. Yani şöyle örnek vereyim ben size: EÜAŞ'a Türkiye Cumhuriyeti devleti bir yatırım görevi veriyor ve bir devlet bankasından da bunun finansmanını sağlamak anlamında kredi veriyor ve bu örtülü sermayeye giriyor. Biz bu oranı nükleer güç santrallerinde bunların sermaye...

CEVDET AKAY (Karabük) - Bu, örtülü sermayeye girmez Sayın Bakan. Ya, EÜAŞ bu bankanın ortağı değil ki bir ortaklık yapısı yok, o başka bir şey.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Burada da yok fakat bizim mali mevzuat bunu örtülü sermaye olarak değerlendiriyor çünkü her ikisi de tepede aynı devlete bağlı olduğu için böyle değerlendiriyor. Biz de diyoruz ki: Bunu bozmayalım, biz bunu yüzde 25'e çekelim. Burada Türkiye'ye gelmesi muhtemel finansın gelişini kolaylaştırmaya çalışıyoruz ve bundan sonra da dediğim gibi, yapacağımız her türlü hükûmetler arası anlaşma devlet şirketleriyle olacağı için ve bunu da devlet finanse edeceği için devletin... Bir örnek olarak daha söyleyeyim, KEPCO şirketi devlet şirketidir, Kore'nin EXIMBANK'ı devlet bankasıdır. Şu andaki KEPCO Türkiye'de yatırım yapsa, finansmanı da Kore EXIMBANK'ından alsa örtülü sermayeye girer ve biz bu oranın artık yönetebilir hâle... Bir de şöyle düşünelim: On yıl boyunca yatırım yapacak bu insanlar, sürekli para harcayacaklar, on yıl sürüyor bir reaktörün imalatı. On yıl sonra işletmeye geçince para kazanacaklar ve bu örtülü sermayeden kaynaklı olarak da kullandığı krediden hareketle kurumlar vergisinden ilave stopaj ödemesine maruz kalacaklar.

Şimdi bunlar olur mu olur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Buyurun.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Ama eğer Türkiye'ye gelmeyi artırmak istiyorsak 2050 yılına kadar burada 20 bin megavatlık bir kapasite inşa etmek istiyorsak bazı hususlarda gelecek olan yatırımcının önünü açmak onun en azından önümüzdeki...

ERHAN USTA (Samsun) - Ama mevcutta...

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Mevcut yok...

ERHAN USTA (Samsun) - Örtülü sermaye Ruslar için değil mi?

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKAN YARDIMCISI ZAFER DEMİRCAN - Ruslar bu çıktığında bundan faydalanacak ama Sayın Başkanım...

ERHAN USTA (Samsun) - Yüzde 30 stopajdan kurtuluyor ama.

Çok affedersiniz...