BAŞKAN FUAT OKTAY - Dışişleri Komisyonumuzun çok değerli üyeleri, Değerli Bakan Yardımcımız, kamu kurumlarımızın saygıdeğer temsilcileri, basınımızın değerli temsilcileri, çok değerli katılımcılar; Dışişleri Komisyonunun 28'inci Yasama Dönemi 23'üncü Toplantısını açıyorum.

Toplantı yeter sayımız vardır, görüşmelere başlıyoruz.

BAŞKAN FUAT OKTAY - Yine, her zaman olduğu gibi, gündem maddelerimize geçmeden önce de bölgemizde ve küresel düzeydeki yaşanan gelişmelere ilişkin bazı değerlendirmelerde bulunmak ve yine, Komisyonumuzun faaliyetleri hakkında da kısaca bilgi vermek istiyorum.

Değerli arkadaşlar, hepinizin malumu, bildiğiniz üzere, geçtiğimiz hafta başkentimizde önemli bir zirve vardı; NATO zirvesine ev sahipliği yaptık. NATO'nun geleceğinin tartışıldığı kritik bir dönemde gerçekleştirilen zirve Türkiye'nin ittifak içindeki dengeleyici, merkezî ve vazgeçilmez rolünü bir kez daha ortaya koymuştur. Zirveye en üst düzeyde ve tam katılım sağlanması ülkemize ve Sayın Cumhurbaşkanımıza duyulan güven ve saygının bir göstergesi olmuştur. NATO açısından tarihî bir aşama teşkil eden zirvede ittifakın birlik ve beraberliği güçlü biçimde teyit edilmiştir. İttifakın savunma sanayi stratejisinin yeniden şekillendiği bu dönemde zirve marjında gerçekleştirilen Savunma Sanayi Forumu ülkemizin bu alandaki kapasitesini ön plana çıkarmıştır. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, SETA ve Münih Güvenlik Konferansı tarafından düzenlenen "Müttefikler Ankara'da" platformu da stratejik değerlendirmelerin yapılmasına fırsat vermiştir. Zirve aynı zamanda binlerce yıllık tarihimizin ve medeniyetimizin derinliği ile Türk misafirperverliğinin eşsiz zarafetini yansıtıldığı önemli bir kültürel diplomasi başarısı da olmuştur.

Değerli Komisyon üyelerimiz, değerli katılımcılar; ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasına yönelik mutabakat zaptı 17 Haziranda imzalanmış olmasına rağmen geçtiğimiz haftadan itibaren İran Körfezi'nde çatışmaların başlaması ve şiddetlenmesi ciddi bir endişe kaynağıdır. Çatışmalar bir yandan tüm Orta Doğu bölgesinin barış ve istikrarını tehdit ederken diğer yandan başta petrol olmak üzere tedarik zincirlerini etkileyerek küresel piyasalar açısından önemli riskler doğurmaktadır. İsrail'in ve ABD ve İran'da savaş yanlısı olan kesimlerin bölgedeki gerilim odaklı tavırlarının bölgedeki politikaları yönlendirmesine, şiddet odaklı politikaları yönlendirmesine izin verilmemelidir. Taraflara itidalli davranmaları çağrısında bulunuyor, bölgede barış ortamının yeniden tesis edilmesini diliyoruz.

Öte yandan, ülkemizin kuzeyinde Rusya-Ukrayna savaşı da bütün şiddetiyle ne yazık ki devam etmektedir. Türkiye olarak barışın sağlanmasına yönelik her türlü diplomatik çabayı desteklemeyi sürdürüyoruz.

Değerli Komisyon üyelerimiz, değerli katılımcılar; bölgemizde İsrail'in ayırımcı, saldırgan ve işgalci politikalarının devam ettiğini görüyoruz İsrail'in Lübnan'daki işgali sürerken Suriye'ye yönelik yeni saldırılar gerçekleştirdiğine de şahit oluyoruz. İsrail'in Gazze'de yol açtığı insanlık dışı dram Kudüs ve Batı Şeria'daki saldırıları ve işgal eylemleri ise hâlen devam etmektedir.

Daha önce de dikkat çektiğimiz üzere, İran'daki savaş ve Lübnan'a yönelik saldırılar nedeniyle Gazze ve Batı Şeria'daki durumun ikinci plana düşmemesi büyük önem taşımaktadır.

Yine, aynı şekilde, Suriye'de istikrarın korunması, ülkenin toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin muhafaza edilmesi ve yeniden inşa sürecinin hızlandırılması yönündeki desteğimiz de sürmektedir. Bu kapsamda Suriye Parlamentosunu teşkil eden halk meclisinin toplanarak 12 Temmuzda ilk oturumunu gerçekleştirmesini siyasi sürecin ilerletilmesi ve halk egemenliğinin tesisi bakımından önemli bir adım olarak değerlendiriyor ve memnuniyetle karşılıyoruz.

Değerli Komisyon üyeleri, Avrupa Parlamentosunun son dönemde ülkemiz aleyhinde faaliyet gösteren çevrelerin etkisiyle son derece yanlış kararlar, son derece isabetsiz kararlar aldığı görülmektedir. Kıbrıs Barış Harekâtı'nın yıl dönümünün yaklaştığı bu günlerde Avrupa Parlamentosunda kabul edilen ve kahraman Türk Silahlı Kuvvetlerine yönelik asılsız ve akıl dışı iddialar içeren kararın bizim açımızdan yok hükmünde olduğunu bir kez daha belirtmek istiyorum. Eğer iddialarındakilerin kim olduğunu anlamak istiyorlarsa aynaya bakmaları yeterlidir.

Değerli Komisyon üyeleri, değerli katılımcılar; dün 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'nü andık. 15 Temmuz Türk milletinin demokrasiye, bağımsızlığa ve millî iradeye sahip çıkma kararlılığını bütün dünyaya gösterdiği tarihî bir gündür. Milletimizin birlik ve beraberliğini simgeleyen büyük bir direnişle hain FETÖ darbe girişimi püskürtülmüştür, Türkiye'yi işgal girişimi önlenmiştir. Bu direniş, hain FETÖ girişimini milletimizin sinesinde boğmuştur. Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak ve Komisyonumuz olarak bu birlik ve beraberlik anlayışı içinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz ve sürdürmeye de devam edeceğiz.

Değerli arkadaşlar, Komisyonumuzun 13 Mayıs 2026 tarihli son toplantısından bu yana gerçekleştirdiğimiz parlamenter diplomasi faaliyetlerine de kısaca değinmek istiyorum. 14 Mayısta Çek Cumhuriyeti Senatosu Dışişleri Savunma ve Güvenlik Komisyonu Başkanı Pavel Fischer ve beraberindeki heyeti Meclisimizde ağırladık. Görüşmemizde Çekya'yla gelişen ikili ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla ele aldık ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerimizi paylaştık. 17-22 Mayıs tarihlerinde Japonya Temsilciler Meclisi Dışişleri Komisyonu Başkanı Konosuke Kokuba'nın davetine icabetle Japonya'ya resmî bir ziyaret gerçekleştirdik. Japonya Temsilciler Meclisi ve Danışmanlar Meclisinin Dışişleri Komisyonlarıyla yani Meclisin iki kanadıyla da ayrı ayrı toplantılar yaptık. Japonya Dışişleri Bakan Yardımcısı, Japonya-Türkiye Dostluk Grubu, Japonya-Türkiye Cemiyeti'yle bir araya geldik. Görüşmelerimizde ikili, bölgesel ve küresel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulunduk, iş birliği imkânlarını değerlendirdik. Yani bizim orada vardığımız kanaat de şuydu: Aslında Türkiye-Japonya ilişkileri kültürel anlamda, diplomatik anlamda, devletlerarası ilişkiler boyutunda son derece kıymetli, son derece pozitif ama bunun ticari faaliyetlere yansımasıyla alakalı yeni bir ivmelenmeye ihtiyaç olduğunu gördük. Türkiye'deki ve bölgedeki değişiklikle ilgili, özellikle Japonya'yı yeni Türkiye'yi keşfetmesiyle alakalı... Bütün odak noktamız oradaydı ve orada da yoğun bir ilginin olduğunu fark ettik. 3 Haziranda Yeni Zelanda'nın Ankara Büyükelçisi Greg David Lewis'i Meclisimizde ağırladık. Türkiye-Yeni Zelanda ilişkilerinin çok boyutlu biçimde geliştirilmesine yönelik imkânları bölgesel ve uluslararası gelişmeleri de yine değerlendirdik. 7-9 Haziran tarihlerinde Komisyonumuzla Estonya, Letonya ve Litvanya'dan oluşan Baltık ülkeleri parlamentoları Dışişleri Komisyonlarının 4'üncü toplantısını gerçekleştirmek üzere Estonya'ya resmî bir ziyaret düzenledik. Dörtlü toplantıda uluslararası sistemdeki dönüşümü, Avrupa'nın güvenlik mimarisini, Türkiye'nin bu sürece katkılarını, NATO Zirvesi hazırlıklarını, Rusya-Ukrayna savaşını ve Orta Doğu'daki gelişmeleri kapsamlı biçimde değerlendirdik. Bir sonraki ortak toplantının Türkiye'de yapılmasını da bu vesileyle kararlaştırmış olduk. Yine, ziyaret marjında Türkiye-Estonya Dışişleri Komisyonları ikili toplantısını da gerçekleştirdik. 11 Haziranda Gürcistan Ankara Büyükelçisi Archil Kalandia'yla Meclisimizde bir araya gelerek ülkelerimiz arasındaki köklü dostluk bağlarını ve ortak çalışma alanlarını değerlendirmiş olduk. Yine bu yıl Gürcistan'da yapılacak Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Dışişleri Komisyonları Toplantısı hakkında da görüş teatisinde bulunduk. 16 Haziranda D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreteri Sayın Sohail Mahmood ve beraberindeki heyeti Meclisimizde ağırladık. Ülkemizin öncülüğünde kurulan D-8 teşkilatının önümüzdeki dönemde daha aktif ve etkili hâle getirilebilmesi için neler yapılabileceğini değerlendirdik. Biliyorsunuz, D-8'e en son Azerbaycan da katılmıştı, şu anda 9 aslında ama isim "D-8" olarak devam ediyor, üye sayısı 9 oldu. 17 Haziranda Türkiye Büyük Millet Meclisini ziyaret eden Birleşik Krallık Parlamentosu, Birleşik Krallık Türkiye Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Sayın Tahir Ali ve beraberindeki heyetle bir araya geldik. Parlamenter diplomasi yoluyla ikili ilişkilerimizin güçlendirilmesine yönelik fırsatları bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ve ortak gündemimizdeki konuları değerlendirdik. Aynı gün Şili'nin Ankara Büyükelçisi Rodrigo Arcos'la gerçekleştirdiğimiz görüşmede Türkiye-Şili ilişkilerinin çok yönlü geliştirilmesine yönelik imkânları ve ülkelerimizin uluslararası platformlardaki adaylıklarını da ele aldık. 18 Haziranda da İspanya Senatosu Dışişleri Komisyonunun Meclisimizde ağırladık. Komisyon Başkanı Pilar Milagros Rojo Noguera ve beraberindeki heyetle yaptığımız görüşmede başta Gazze olmak üzere insani meseleler ve bölgesel sınamalar karşısında benzer yaklaşımlarımız çerçevesinde siyasi, ekonomik ve savunma sanayi alanlarındaki ilişkilerimizi daha da ileri taşımak konusunda mutabık kaldık. 23 Haziranda görev süresini tamamlayan Macaristan'ın Ankara Büyükelçisi Victor Matis'le veda ziyareti kapsamında Meclisimizde yine bir araya geldik. Görüşmelerde ikili ilişkileri de değerlendirme fırsatı bulduk bir kez daha. Son olarak, 7 Temmuz 2026'da ülkemizin ev sahipliğinde Ankara'da düzenlenen 36'ncı NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi kapsamında İletişim Başkanlığı, SETA ve Münih Güvenlik Konferansı iş birliğiyle gerçekleştirilen Müttefikler Ankara'da isimli platformun bir paneline de katıldık. Burada da Soğuk Savaş sonrasında ortaya çıkan stratejik belirsizlik çağında nasıl bir rota çizilebileceğine ilişkin panelde ülkemizin NATO'daki kilit ve merkezi rolü ve Türk savunma sanayisinin ittifaka katkıları hakkında değerlendirmelerde bulunduk.

Değerli arkadaşlar, değerli Komisyon üyeleri; bugünkü toplantımızda müzakere edilmesi öngörülen 3 teklif dışında esas Komisyon olarak Komisyonumuzda bekleyen 24 teklif bulunmaktadır. 28'inci Yasama Dönemi'nin başlangıcından bugüne kadar 73 uygun bulma kanun teklifi Genel Kurulda görüşülerek kanunlaşmıştır. Komisyonumuzda kabul edilen ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu gündeminde bulunan teklif sayısı ise 117'dir.

Ben bu vesileyle, basınımıza tekrar teşekkür ediyorum, kendilerini dışarıya davet ediyorum. Bundan sonraki kısım basınımıza, daha doğrusu medyamıza kapalı olarak devam edecektir.

Şimdi gündeme geçiyoruz. Bugünkü gündemimizin 2'nci sırasında uygun bulma kanun teklifleri kapsamında 3 teklifin görüşülmesi yer almaktadır. Gündem bilgisi ve teklif metinleri 14/7/2026 Salı günü Türkiye Büyük Millet Meclisi uzantılı e-posta adreslerinizi de gönderilmiş ve elden de yine ayrıca dağıtılmıştır. Uygun bulma kanun tekliflerinin 1'inci sırasında İstanbul Milletvekili Sayın Numan Kurtulmuşun (2/3757) esas numaralı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekreteryası Arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansının Otuz Birinci Oturumu, Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Yirmi Birinci Oturumu, Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Sekizinci Oturumu, Bağlı Organların Oturumları ve Diğer BMİDÇS Toplantılarına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi bulunmaktadır. İstanbul Milletvekili Sayın Kurtulmuş tarafından 2/7/2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunulan teklif, aynı tarihte esas komisyon olarak Dışişleri Komisyonuna, tali komisyon olarak da Çevre Komisyonuna havale edilmiştir.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelere geçiyoruz.

Teklif hakkında Komisyonumuzu bilgilendirmek üzere sözü Dışişleri Bakan Yardımcımız Sayın Musa Kulaklıkaya'ya veriyorum.

Buyurun.