| Komisyon Adı | : | KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 03 .11.2026 |
CEM AVŞAR (Tekirdağ) - Sayın Başkanım, Devlet Hava Meydanlarının değerli yöneticileri, değerli milletvekilleri, Sayın Bakan Yardımcım; öncelikle hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Fatih Çakmak Bey'e de Genel Müdürlük görevinde, döneminde başarılar diliyorum, hayırlı bir dönem olmasını niyaz ediyorum.
İlk olarak tabii -milletvekillerimiz değindi- bu yap-işlet-devret modelinin ne kadar kamu adına yararlı olduğu, ne kadar bu kurum üzerinde yük oluşturduğu bizim de her zaman gündemimiz; Devlet Hava Meydanları dendiği zaman düşündüğümüz bir konu. Neticede biz burada iyi olan şeyleri tabii ki de takdir ediyoruz; kurum, gözde bir kurum, bu büyük operasyonu yöneten bir kurum Devlet Hava Meydanları; daha başarılı olmasını isteriz. Kârlı bir kurum, kaynaklarının daha doğru kullanılmasını, daha fazla kâra geçmesini, daha hizmetler yapmasını dileriz; o yüzden bu eleştirilerimizin ana kaynağı budur.
Bu modelde gördüğümüz konu, yine r2023-2024 yılındaki faaliyet raporlarında yer alan rakamlarla da görüyoruz ki burada risk kamuya, kâr özel sektöre ait yani burada ciddi bir riski üzerinde taşımaya devam ediyor. Mesele, 2023 yılında 174 milyon 742 bin TL Ankara Esenboğa garanti yolcu sayısı için, 218 milyon 40 bin TL şu Zafer Havalimanı garanti yolcu sayısı için ödenmiş; yine, 2024'te 133 milyon 372 bin yine Ankara Esenboğa için, 249 milyon 724 bin de Zafer Havalimanı garanti yolcu için ödenmiş; Çukurova Havalimanı için 19 milyon 693 bin TL. Şimdi, bu 3 havalimanın da doğrudan inşa edip işletilmesi hâlinde ortaya çıkacak toplam yatırım maliyetleri ne kadardır? Yani siz bununla alakalı yap-işlet-devretleri verdikten sonra bir fayda/zarar analizi yapıyor musunuz? Yani sonuçta kamu kaynaklarıyla Devlet Hava Meydanlarının da bunu yapacak gücü, Ulaştırma Bakanlığının da bunu yapacak gücü var.
Bir de çoğu milletvekilimiz söyledi, herkes tabii... Siyaseten de bu, Türkiye'de eski bir alışkanlık, iline havalimanı isteme alışkanlığı. Yani ben bunun çok faydalı bir iş olmadığını düşünüyorum. Bu operasyonel anlamda hem Devlet Hava Meydanlarına, kurumlarımıza hem maddi manevi... Tabii ki stratejik yatırım olacak yerler gerekli olacaktır, yerler olacaktır, ona göre konumlar olacaktır. Mesela, bugün Hakkâri'deki Yüksekova Havalimanı'nın kar edip etmemesini konuşmamalıyız bence. Niye konuşmamalıyız? Stratejik olarak bizim için çok önemlidir; Ağrı Havalimanı keza, Trakya'daki bir havalimanı keza. Fakat buna da artık enine boyuna oturup siyasi beklentiyi karşılamak yerine biraz realist bakmak lazım diye düşünüyorum çünkü bununla alakalı şöyle bir veri var elimizde: Bakın, havalimanlarının toplam kapasite kullanımında 2025 faaliyet raporuna göre yüzde 20-yüzde 30 seviyelerindeyiz yani Türkiye Cumhuriyeti'ndeki havalimanlarının tamamının biz yüzde 20-30 arasındaki bir kapasitesini kullanıyoruz; bu kimi yerde çok yoğun ama kimi yerde... Örneğin, Kocaeli Cengiz Topel'de 2023 yılında yüzde 0,95; 2024 yılında yüzde 0,68 yani yüzde 1 bile değil bu işin kullanımı. Bu söz konusu kapasite kullanım oranının düşük olmasının gerekçelerine de iyi bakmak lazım. Bunu iyileştirmeyle alakalı ne gibi çalışmalarınız var, bunu da merak ediyoruz.
Bir diğer konu da -tabii, EUROCONTROL konuşuldu- bu personel giderlerinde 2023-2024'te ciddi sapmalar var; 2023'te yüzde 77,3'lük bir sapmanız var, 2024'te daha azalmış bu, kontrol altına alınmış, 6,8'de. Bu personel giderlerindeki sapmayı bütçe ve mali disiplin ile kurumsal öngörü açısından nasıl değerlendiriyorsunuz, bununla alakalı bilgilendirmenizi rica edeceğim.
Bir de tabii, bizim gözbebeğimiz İstanbul Atatürk Havalimanı'mız var. Bu İstanbul Atatürk Havalimanı'mıza biz baktığımız zaman yolcu hizmet alanı 135.634 metrekare, terminaller toplamı 387.993 metrekareyle en büyük kapasiteye, aynı zamanda teknik ve dijital altyapı bakımından en donanımlı olmasına rağmen 2023'te yüzde 5,75'i, 2024'te yüzde 6,45'inin kullanılmasını kamu kaynaklarında etkinlik, verimlilik, ekonomiklik kullanımı açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? Yani bunun personelle alakalı da... Zannedersem burada 736 personel var, bugün daha az veya çok olabilir; bu, 2025 faaliyet raporundaki rakam. Bu söz konusu personelin görev ve sorumluluklarındaki fizibilite ve verimlilik açısından burayla alakalı değerlendirmelerinizi de merak ediyorum çünkü gider gerçekleşmesi çok yüksek; buranın 2025 yılında 3 milyar 834 milyon 149 bin 470 lira bir gideri söz konusu.
Bir de yine aynı İstanbul Atatürk Havalimanı için faaliyet raporunda "Cihazların sevkiyatları İstanbul Atatürk Havalimanı'nın ticari yolcu trafiğine kapanması sebebiyle havalimanında mevcut bulunan güvenlik sistem ve cihazları ihtiyaç duyulan diğer havalimanlarımızda değerlendirilmektedir." denilmekte. Bu bağlamda da bu cihazlar havalimanlarına dağıtılmış mıdır, bununla alakalı bir dosyanız var mı; bunun da cevabını rica edeceğiz.
Bir de ben Tekirdağ Milletvekiliyim, tabii, Çorlu Havalimanı yapıldıktan sonra biz sanayinin en önde gelen illerinden bir tanesiyiz, Türkiye'de vergiye katkı açısından ilk 10'dayız ve bu sıralamamız hiç değişmedi. Tekirdağ'da hem tarım hem sanayi bir arada çok güçlü istihdam ve güç yaratıyor ülkemiz için. Çorlu Havalimanı'na da daha önceden uçaklar daha sık iniyordu fakat çok azaldı, özellikle son yirmi dört ayda. Bununla alakalı da biz sizlerden yine Ankara seferleri noktasında... Tamam, İstanbul Havalimanı'na çok yakın kaldı artık konumumuz ama oradaki vatandaşın ve Çorlumuza gelen iş insanlarının da seyahatlerini kolaylaştırmak açısından bir iyileştirme talebimiz var, sefer talebimiz var; bunun alakalı da bilgilendirirseniz çok teşekkür ederim.
Tekrar çalışmalarınızda başarılar dilerim.