İZZET AKBULUT (Burdur) - Evet, Sayın Başkanım, teşekkür ediyorum.

Saygıdeğer milletvekilleri, kıymetli bürokratlar; kolaylıklar diliyorum.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Sayın Genel Müdür belki cevap verebilir ama benim bir de Bütçede konuşmam var.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Sayın Gürer... Sayın Gürer, Akbulut konuşuyor lütfen. Hatibe, hatibe, lütfen...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Sonra gelirim.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Evet, saygıdeğer komisyon üyeleri, kıymetli hazırun; hesap cetvellerine baktığımız zaman, gelir tablosuna baktığımız zaman, tabii, devlet kurumlarının her ne kadar çok aşırı kâr etmesini beklemesek de zarar etmesini de istemiyoruz. Kıymetli Osman Zabun Bey bu fikrimizi çok beğenmiyor ama yine de tabii, biz ısrarla hesaplara bakmaya devam ediyoruz. Bu zararların neden olduğunu da hesap tablolarında, notlarda aramaya çalışıyoruz. Şimdi, 2022'de yaklaşık bir 6 milyar 386 milyon olan zarar 2023'te 11 milyar 491 milyona çıkıyor. 2024'te kurum zararını büyütmeye devam ediyor ve 36 milyar 595 milyon TL bu zarar çıkıyor. Tabii, enflasyon düzeltmesinin yapıldığını biliyoruz o dönemde. Baktık, ne kadar enflasyon düzeltmesiyle bir zarar oluşmuş kalemlerde; o da 12 milyar 90 milyon bandında. Yani onun yapılmadığını kabul etsek, enflasyon düzeltmesinin yüksek bir enflasyonist ortamda seyrettiği 3 dönem üst üste yapılıyor mali tablolarda. 2024'te bunu yapmadık farz edelim, zararımız 24 milyar bandına düşüyor. Tabii, öyle olunca da hâliyle Komisyona bazı bilgi vermeniz gereken durumlar olduğunu düşünüyorum. O da neden? Şimdi, 2023'ün ve 2024'ün net satışlarla satışların maliyetine herkesin bir göz gezdirmesini talep ediyorum. Aslında bizim Komisyonumuzun tam olarak yapması gereken de misyon olarak da bu hesapları incelemek. Tabii, aralarda sizin işleyişinizle alakalı, illerimizle alakalı, bölgelerimizle alakalı sorular da yöneltiyoruz ama asıl işimiz bu bizim yapmamız gereken Komisyon olarak. 5 milyar 332 milyon 2023'teki net satışların maliyeti 11 milyar 842 milyon yani bununla alakalı bir açıklama yapmanız gerekiyor. Bunun anlamı ne? Net satışlar ile satışların maliyeti arasındaki fark nasıl bu kadar fazla? Ya da 2024'te o "Çok yüksek zarar ettiniz." dediğimiz yani 36,5 milyar zarar edilen dönemde kıymetli milletvekillerimiz, dikkatinizi çekmek istiyorum, bunlar bence önemli çünkü hepimizin sorumluluğu var bu denetlemelerde, bunları denetlememiz gerekiyor. 9 milyar 696 milyon lira net satışların maliyetine baktığınız zaman 27 milyar. Yani normalde bir mahalli idarenin önüne bu tabloyu koysanız, "Normal bir şirketin hesaplarına bakıyorum." dese yani şirket yönetimine der ki: "Hemen bu işi bırakın, hemen bırakın. Sizde bir sıkıntı var, böyle bir şirket yönetimi olmaz." Burada bir açıklama yapmanız lazım. Satışların maliyetinde bu kadar yüksek farkın sebebi ne? Tabii, faaliyet giderlerini karşılamayı bırak, zaten daha satışların maliyetini karşılayamamış. Hani biz normalde burayı bir yüksek bir şey görürüz, sonra kurum faaliyet giderlerini karşılayabiliyor mu diye bakarız. Yine bakmaya devam edelim, hadi, velev ki satışların maliyeti daha düşük olmayı başardık ama faaliyet giderleri de düzgün bir şekilde artmıyor. Mesela, pazarlama, satış, dağıtım giderleri 32 milyondan 65 milyona çıkmış. Genel yönetim giderleri 3 milyar 875 milyondan 9 milyar 378 milyon liraya çıkıyor. Yani bu enflasyon mudur yani bu sadece, böyle mi açıklanabilir? Yani bu aradaki artış farkı zararımızın neredeyse beşte 1'; "3 milyar 909, 9 milyar 900" desen yani 6 milyar TL'lik bir burada sadece eksi yazan bir kalemimiz var bize. Bunu da açıklamanız gerekiyor bizlere, Komisyonumuza.

Faiz gelirleri mesela 2024'te ne oldu da acaba 921 milyonluk faiz gelirimiz bizim 884 milyona düştü? Yani faizler de yükseldi o dönemde. 2023-2024 dönemine baktığımız zaman, 2024'ün faizi daha yüksekti mesela. Niye 921 milyondan 884'e düşüyor? Hani faizleri düşürse devlet o dönemde diyeceğiz ki "Burada faiz gelirinde bir azalma var." Tamam, faizlerin yükseldiği dönemde sizin faiz geliriniz niye düşüyor? Burada bir gariplik yok mu? Ya da ne bileyim, kambiyo zararlarına baktım, 198 milyondan 405 milyona çıkmış. Bakın, buna dersiniz ki: "O dönemde kur yükseldi, bundan dolayı zarar ettik." falan filan yani "Döviz borçlarımız vardı." ya da "Hesaplarımızda böyle bir kur yükselmesinden kaynaklı zarar oluştu." Bunun açıklaması yapılabilir de faiz gelirinin düşmesi o dönemde çok mantıklı değil. Bunu da bir Komisyona bilgilendirirseniz sevinirim.

Yine, diğer olağan gider ve zararlar kalemi, her kurumda biz bunun azalmasını normalde isteriz milletvekilleri olarak, 19 milyondan 51 milyona yükselmiş. Diğer olağan dışı gider ve zararlar 917 milyondan 2023'te 3 milyar 702 milyona yükseliyor. Yani bu kurum zarar ediyor da bunun tablolar gösteriyor zaten niye zarar ettiğini ama siz bu tablolara hâkim misiniz? Diğer olağan dışı gider ve zararlarda mesela neden bu yükselme, biliyor musunuz? Açıklayabilir misiniz mesela hemen şu anda aklınıza bir şey geliyor mu Sayın Genel Müdürüm?

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Şimdi değil de...

İZZET AKBULUT (Burdur) - Hayır hayır, mesela şu oldu diyebilecek bir pozisyonda...

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Karşılıklı soru-cevap şeklinde değil.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Hayır, baktım, yok zaten. Öyle bir refleks gelişmedi. Onu bir deneyeyim dedim, o refleks yok.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Mülakat yapar gibi değil.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Hayır hayır, bizim işimiz bu, denetim yapıyoruz.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Yapıyoruz da Sayın Akbulut, usul böyle değil.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Komisyonun misyonu bu.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Sayın Akbulut, usul öyle değil. Geneli üzerinde görüşmeler...

İZZET AKBULUT (Burdur) - Hayır hayır, Komisyonun misyonu bu. Biz burada denetim yapıyoruz.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Anladım, yapacaksınız, benim bir itirazım yok.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Ve tabii ki zaten biraz sonra hep beraber şahit olacağız, on beş gün sonra yazılı cevap verecekler zaten bize, söylemeyecekler ki.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Bakın, Sayın Akbulut, soru soracaksınız ama...

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Vermiyor, vermiyor, yazılı da bir şey yok, içi boş.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Sayın Başkanım, ben zaten kimseyi burada suçlamıyorum ki ama "Buradaki bir yükselme şundan kaynaklandı." diyebilmelidir Genel Müdür.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Anladım da böyle bir yöntem yok bizde, bugüne kadar yok.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Hayır yani niye olmasın canım, gayet olabilir.

OSMAN ZABUN (Isparta) - "Ben yaptım, oldu." diyorsunuz.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Devlet kurumlarının denetiminde bir hesaplardaki zarar kalemlerinin neden yükseldiğiyle alakalı soru sormak görevimiz.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Verecek cevabını, elbette verecek.

İZZET AKBULUT (Burdur) - O anda da mesela bir refleks geliştirip Genel Müdürümüz de söyleyebilir. "Bundan dolayı oldu." diyebilirdi ama diyemedi fark ettiyseniz. Neyse, yazılı olarak bekleyeceğiz ama onun cevabını.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Detaylı olarak da, hiç merak etmeyin.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - Hepsine de çok rahat cevap verir Sayın Genel Müdür.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Buyurun, karşılıklı olarak değil. Hatibi dinleyelim.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - Zaten burada problem olsaydı herhâlde Sayıştayın sorgusuna da girerdi zaten. Sayıştay tüm hesapları inceledi, bunların hepsini sordu, cevabını aldı ve...

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - 12 avukat var, Sayıştay raporundan çıkarılmış.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - Tamam, cevabını verecek zaten.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Sayın Hatibi dinleyelim, lütfen. Lütfen Hatibi dinleyelim.

Buyurun Sayın Akbulut.

İZZET AKBULUT (Burdur) - Hiç sorun yok, ben şikâyetçi değilim Başkanım. Böyle araya girilebilir, hiç problem değil.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Buyurun, devam edin.

İZZET AKBULUT (Burdur) - ama dediğim gibi, 36,5 milyar gelir tablosunda zarar yazan bir kurumdan bahsediyoruz. Yine söyledim; 1 milyon, 2 milyon zarar etse gayet normal kabul edilebilir bu ama 36,5 milyar zarar bir devlet kurumunda çok doğal karşılanacak bir şey olmaması gerekiyor. Ben bunu söylüyorum. Tamam, normal şeylere geçelim, herkesin yaptığı konuşmalardan benzerlerini yapalım.

Şimdi, Eskişehir-Antalya hızlı tren projeniz var. Ben Burdur Milletvekiliyim. Şimdi, bu hızlı tren Burdur'dan mı geçecek, Isparta'dan mı geçecek? Bu güzergâh için Isparta'da bir toplantı yapıldığını biliyorum. Osman Bey de oradaydı belki. Şimdi, tam ortasından mı geçecekle alakalı tartışmalar var. Tabii istiyoruz ki her 2 ilimizdeki yurttaşlarımız kullansınlar bu hızlı treni, bir an önce de olsun. 2026'da yatırım planına gelecek mi diye baktık, gelmedi. 2027'de bu programa dâhil olacak mı olmayacak mı; bunu merak ediyorum. Çünkü bunu niye merak ediyorum? Bizde bir tren istasyonu var Burdur'da. Burdur Merkez'in tam ortasında ve son durakta. 2019'da Adalet ve Kalkınma Partisi belediye başkanlığını kazansaydı -tabii kazanamadı ama- demişlerdi ki o zaman "Biz bu tren istasyonuna OSB'de yer ayırdık." OSB'deki bölüme yani 3-4 kilometre ilerdeki istasyona taşınacaktır. Kazanamayınca Devlet Demiryolları bizim Burdur'u cezalandırdı, "Vay, AKP'ye vermiyorsun Belediyeyi, biz de sana istasyonu vermiyoruz." dedi. Öyle oldu yani, biz öyle anladık en azından. Belki başka olmuştur, siz onu açıklarsınız. Yazılı olmazsa, hemen açıklarsanız sevinirim. Şimdi, gerçekten zorluk yaşıyoruz. Şöyle göstereyim, ben üst taraftan bir şey aldım, hem kameraya göstereyim hem size göstereyim. Yani tam ortasından geçince bu aşağıda kalan, tren istasyonunun altında kalan yaklaşık 5-6 tane mahalle var. Nereden baksanız 50 bine yakın burada yurttaş her geçen gün bu tren raylarını atlayarak geçmeye çalışıyor. Tabii, bir noktada üst geçit var, o üst geçide yakın olanlar kısmen daha şanslı ama yakın olmayanlar daha zorluk çekiyor. Yıllar sonra, on altı yıl sonra yolcu treni geldi bu istasyona, gelmiyordu, hep yük treni geliyordu, yolcu treni geldikten sonra bir hemşehrimiz orada vefat etti, trenin altında kaldı. Tabii, bilerek mi oldu, kaza mı oldu orasını bilmiyorum, araştırılıyordur. Daha sonra böyle duvarlar örülmeye başlandı. Bak, vatandaş ne yazmış? "Berlin Duvarı yıkılsın!" "Berlin Duvarı 1989 Almanya'da yıkıldı, 2024'te Burdur'a mı yapıldı?" diyorlar. O anlamda, sizden bu istasyonun taşınmasıyla alakalı mesela hızlı tren bu bölgeden geçecek, zaten istasyonun buradaki mevcut hâlinin çok kullanılma durumu olmayacak. Hani hızlı tren hattı da buraya doğru gelemeyecek. Hani OSB'deki alan daha uygun olabilir mi? Bununla alakalı sizlerden rica edeceğim, bilgi rica ediyorum.

Ben hesaplarla çok fazla vaktinizi aldım, o yüzden Komisyondaki arkadaşlarımızın hakkını yememek adına teşekkür ediyorum.

Hepinize kolaylıklar diliyorum.