MEHMET BAYKAN (Konya) - Sayın Bakanım, ülkemizin büyümesinde, uluslararası pazarlarda söz sahibi olmasında rol oynayan en büyük etkenlerden biri de ihracat. Ben, tabii, öncelikle Konya'mızın ihracat performansıyla ilgili bazı başlıkları paylaşmak istiyorum. Konya, ülkemizin ihracat performansına büyük katkı sağlayan lokomotif illerden birisi olarak göze batıyor. Son on yılda Türkiyeye ihracatı yüzde 65 artarken Konya'nın ihracatı yüzde 170 oranında artmıştır. Konya'nın ihracatı 2001-2025 döneminde yaklaşık 35 katına çıkmıştır. Konya, uzun yıllardır dış ticaret fazlası vererek Türkiyenin dış ticaret dengesine olumlu katkı sağlayan illerden biri olmaya devam etmektedir. Son beş yıla baktığımızda ise, Konya 2021 yılında 1,83 milyar, 2022 yılında 1,87; 2023'te 1,74; 2024'te 2,23 ve 2025 yılında 1,77 milyar dolar dış ticaret fazlası vermiştir. 2025 yılında Konya'nın ihracatının ithalatı karşılama oranı yüzde 201,8'dir. Konya'nın ihracatı 2001 yılında 100 milyon dolar, 2011 yılında 1,2 milyar dolarken 2021 yılında 2,3 milyar dolar ve 2025 yılında 3,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. 3.500'den fazla ihracatçı firması bulunan Konya'nın ihracatı 2026 yılı Ocak-Ekim döneminde ise 3 milyar doları aşmıştır, bu performansta hızlı tren seferleri, uçak seferlerinin artması, lojistik merkezinin kurulması gibi konular, duble yol büyük etken olmuştur, hükûmetlerimizin yaptığı yatırımların etkisi. Konya'nın ihracatının yüzde 95,6'sı imalat sanayi kaynaklıdır ve yaklaşık 100 sektörde ihracat yapılmaktadır. Öne çıkan sektörler otomotiv yan sanayi, savunma sanayi, tarım makinaları, genel makine teçhizat ve gıda tarım ürünleridir. 209 ülkeye şehrimizden ihracat yapılmaktadır. 2025 yılında ilk 3 ülke Abd, Almanya ve Irak olmuştur. Önümüzdeki dönemlerde Konya'nın dış ticaret performansının büyümesi ve sürdürülebilirliği açısından yüksek katma değerli üretimin artırılması, ithal ara malı bağımlılığın azaltılması ve ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi önem taşımaktadır. Konya'nın ihracatını orta ve uzun vadede daha ileriye taşıyacak öncelikleri şöyle sıralayabiliriz: Birim ihracat değerinin artması katma değerli üretimi, rekabet gücünün yükselmesi teknoloji ve AR-GE'yi, pazar çeşitliliğinin artması yeni ihracat pazarlarını, markalaşma daha yüksek kâr marjını, lojistik altyapı maliyetlerin düşmesini, uygun maliyetli finansman yatırım ve üretimin artmasını, nitelikli iş gücü verimlilik ve kalite artışını, dijitalleşme üretim ve pazarlama verimliliğini, üniversite sanayi işbirliği, yenilikçi ürün geliştirme yolunu, kurumsal ihracat işbirliği ise, ortak hareket ve ölçek ekonomisinin yolunu açacaktır.

Sayın Bakanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; geleneksel mal ihracatının yanı sıra hizmet ihracatı da ülkelerin döviz gelirleri açısından giderek daha önemli bir konuma gelmiştir. Hizmetler sektörü ekonomik büyümenin ve istihdamın temel unsurlarından biridir. Bu nedenle, hizmet ihracatımızın artırılması ve ülkemizin uluslararası rekabet gücünün yükseltilmesi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerimize ulaşılması bakımından büyük önem taşımaktadır. Türkiye, bu alanda önemli başarılara imza atıyor. 2002 yılında yalnızca 14 milyar dolar olan hizmet ihracatımız, 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 8,7 kat artarak 122,6 milyar dolara ulaşmıştır. 2024 yılında küresel hizmet ihracatından aldığımız yüzde 1,32'lik payla dünyada en fazla hizmet ihraç eden 21'inci ülke konumuna yükseldik, bu başarı 2025 yılında da sürdü. Hizmet ihracatımız bir önceki yıla göre yüzde 4,6 artarak 122,6 milyar dolara, hizmet ticaret fazlamız ise 63,5 milyar dolara yükseldi. Bu rakamlar Türkiye'nin yalnızca mal ihracatında değil, hizmet ihracatında da küresel ölçekte güçlü ve rekabetçi bir aktör hâline geldiğini açıkça ortaya koymaktadır. Tabii, tüm bunlar olurken küresel tedarik zincir desteği, hedef ülkeler stratejisi, uzak ülkeler stratejisi ve İslam İş Birliği Teşkilatı ülkeleriyle ihracatın geliştirilmesi çalışmalarının katkılarını da unutmamak gerekir diyorum.

Bütçemizin hayırlı olmasını diliyor, saygılar sunuyorum.