| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 10 .11.2026 |
BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Öncelikle Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlamada yaşamını yitiren 17 işçiye, bütün Türkiye halklarına ve ailelerine başsağlığı dileklerimi iletmek istiyorum. Elbette her iş cinayeti gibi bu iş cinayeti de daha önce önlenebilir tedbirler ve iş güvenliği kapsamında eğer değerlendirilebilse, tedbirler alınabilse gerçekleşmeyecekti. Bu sebeple öfkemizi ve hüznümüzü dile getirmek istiyorum.
Değerli vekiller, sayın üyeler; hepinizi Meclisin en genç kadın vekillerinden biri olarak selamlamak istiyorum.
Sayın Bakan, her sene sizleri dinliyorum ve bu sene de her sene olduğu gibi hayretler içerisinde konuşmanızı dinledik. Bir ütopya çizdiniz, çizdiğiniz ütopyada hiçbir gencin kalacak yer sıkıntısı yok. Burslarla gençlerin yoksulluk sorununu çözmüşsünüz. Bağımlılıkla mücadele kapsamında bütün sorumluluklarınızı yerine getirmişsiniz. Gençlik merkezleriniz gençlerin her derdine deva, spor salonlarınız her şey yolunda. Fakat üzgünüm, şimdi, siz konuştunuz ve artık gençlerin konuşma vakti geldi, gençler sizi gerçekleri görmeye davet ediyor Sayın Bakan. Her bütçede karşılaşıyoruz, yıllardır size çözülmeyen kronikleşmiş sorunları tek tek, tane tane ifade etmeye çalışıyoruz. Ne yazık ki her sene bu sorunlar duyulmuyor, görünmüyor ya da görülüp, duyulup siyasi bir meseleyle çözüm üretilmiyor ve dolayısıyla katlanarak büyüyerek karşımıza geri geliyor. Bu vesileyle, enternasyonal bir ruhla Avrupa otoriterliğine ve yoksulluğuna, geleceksizliğe karşı mücadeleyi büyüten gençleri de selamlamak istiyorum. Gençler dünyanın her yerinde "Bizi mahkûm ettiğiniz sefalet koşullarını reddediyoruz." diyerek dünyada başkaldırıyor ve gençler haklarını istiyor. Dünyada hâl böyleyken dönüp ülkeye ve bütçeye bakıyoruz ve sormak istiyoruz Sayın Bakan: Bakanlığınızda adı geçen gençlerin yani 23 milyonun bütçesi nerede? Gençler, genç yoksulluğu, işsizlik, cinsiyetçilik, yurt sorunu, burs sorunu, bağımlılık, yeni nesil çeteleşme, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğü üzerindeki baskılarla boğuşurken ve her sene başlıklar aynıyken gençlerin sesi size neden ulaşmıyor Sayın Bakan, her sene bu sorunlar neden tekrar ediyor?
Gençlik Programı'na siz bu yıl bütçenizde sadece 17,6 milyar lira ayırmışsınız yani her gence yılda sadece 2 TL veriyorsunuz. Geçen sene yine çok kötüydü ama geçen seneden daha cimri bir hâle gelmişsiniz. "Yazık!" diyoruz gerçekten. Gençlik Merkezleriyle övünüyorsunuz ama bilmiyorsunuz ki gençlerin o gençlik merkezine gelecek yol parası yok Sayın Bakan.
Spora, Gençlik Programı'nın 3 katı kadar bütçeyi yine bu bütçede ayırmayı başarmışsınız. Spora 56 milyar lira ayırıyorsunuz ama 23 milyonluk gençlere sadece 17 milyar ayırıyorsunuz. Neden Sayın Bakan? Bu sorunun cevabını gençler adına sormak istiyorum: Neden 23 milyonluk gençler spordan daha az bütçeye sahip sizin Bakanlığınızda?
2025'te sporun üçte 1'i olan gençliğe ayırdığımız meblağı herhâlde fazla gördünüz ki bitirememişsiniz, gençlere ayırdığımız bu kısıtlı meblağı bile 2025'te bitirememişsiniz; 363 milyon lirayı yine spora aktarmışsınız yani gençlere ayırdığınız kıt kanaat bütçeyi bile gençler için kullanamamışsınız, spora aktarmayı tercih etmişsiniz. Gençlerin ihtiyacı olmadığı için mi bunu yaptınız, bütün problemleri çözdünüz de mi parayı spora aktardınız? Hiç de öyle değil. Keşke öyle olmuş olsaydı. Gençlerin durumu ortada.
Geçen sene de sorduk, "Bütçede bağımlılıkla mücadeleye yüzde 0,02 ayırmışsınız. Bu bütçeyle nasıl uyuşturucuyla mücadele edeceksiniz?" dedik. Cevaben bize dediniz ki: "Bizim her çalışmamız bağımlılıkla mücadeledir. Zaten bütçedeki o rakamlar da teknik bir hata, bu hatayı düzelteceğiz dediniz." Bu sene herhâlde teknik bir hata yapmazsınız, pratik eksikliklerinizi de düzeltirsiniz diye düşündük ama geçen sene ayırdığımız 0,02'den bile daha küçük bir bütçeyle; 0,01 oranında bir bütçe ayırmışsınız. Neden Sayın Bakan, bağımlılık bitti mi bu ülkede? Bu ülkede daha geçen sene 550 genç bağımlılık sebebiyle, bu illet sebebiyle hayatını kaybetmedi mi? Neredeyse günde 2 kişi madde bağımlılığı sebebiyle hayatını kaybederken neden bağımlılık bütçesini düşürdünüz Sayın Bakan? Daha da ilginci; 2025'te bu mesele için bütçeden aldığınız 48 milyon lirayı da herhâlde fazla buldunuz, 39 milyon lirayı harcayıp 9 milyonunu yine spora aktarmışsınız. Bağımlılığa ayırdığınız bu ilk parayı ne yapacaksınız Sayın Bakan? Personel gideri sıfır, mal ve hizmet 14 milyon, cari transfer 59 milyon. Ne demek bu? Bağımlılıkla mücadelede 1 kişiyi bile istihdam etmeyeceksiniz demek ama bu toplam 73 milyon harcama yapacaksınız anlamı taşıyor. Tüm parayı spora aktaracaksanız eğer niye gençliğin adı var Bakanlığınızda? En başta verilen komik düzeydeki taahhütlere bile uymayacaksanız biz bugün burada neyi görüşüyoruz?
Bütçede 3 milyar lirayı yine ne idüğü belirsiz vakıflara ve derneklere aktarıyorsunuz. Gençler bu aktardığınız vakıf ve derneklerin kim olduğunu ve ne yaptığını merak ediyor çünkü onlara bir hayrı yok. Gençler, sorunlar cenderesinde boğuşurken gençlerin hakkı hangi vakıflara peşkeş çekiliyor? Gençlerin geleceksiz bırakıldığı, toplumsal dayanışma mekanizmalarının zayıflatıldığı ve gençlerin örgütlü yaşama katılımlarının engellendiği bir ülkede çeteler gençlere para, güç ve aidiyet vadederek kendilerine bir alan açıyor Sayın Bakan. Gençlerin yüzde 34'ü, genç kadınların yüzde 50'si ise ne yazık ki işsiz.
Ev gençlerinden haberdarsınız, arkadaşlarım da yoğun bir miktarda bahsedecek. Gençlerin yüzde 72'si "İş arasam da bulamam." diyor Sayın Bakan. Gençlerin iş bulma umudu bu ülkede yüzde 16'da kalmış. Siz gençlere, peki, bu umutsuzluk içerisinde ne diyorsunuz? "Spor yap, geçer." diyorsunuz Başkan, "Yüzme havuzu açtık, yüzün, bütün dertlere deva." diyorsunuz Sayın Bakan. Yoksulluk ve umutsuzluk döngüsü içerisinde bir toplumsal kök sorunun nedenini görmezden geliyorsunuz. Utanarak ve üzülerek söylüyoruz ki bu ülkede her gün gençler intihar ediyor Sayın Bakan.Türk Psikologlar Derneği Başkanı Profesör Gökhan Malkoç diyor ki: "Geçen yıl resmî rakamlara göre 71,5 milyon kutu, benim hesaplarıma göre 100 milyon kutu antidepresan tüketilmiş bu ülkede." Gençler depresyon içerisinde Sayın Bakan. Yoksulluk, işsizlik, umutsuzluk, geleceksizlik gençleri depresyona sürüklerken sizler bu sene Bakanlığınızda kaç psikolog istihdam etmişsiniz? Yurtlarınızda sadece 445 psikolog var Sayın Bakan. Bu, 1.911 öğrenciye bir psikolog düşüyor demek, diğer yandan 928 manevi danışmanınız var, ne iş yaptıklarını bilmiyoruz. Bunu nasıl açıklıyorsunuz Sayın Bakan, gençler sizden açıklama bekliyor.
Genç kadınlar ise sizin Bakanlığınızda tamamen görünmez Sayın Bakan çünkü bütçenizin çok büyük bir kısmını spora, onun da en büyük kısmını erkeklerin hobisi olan futbola ayırıyorsunuz. Genç kadınlara tek vaadiniz ise evlilik ve doğurganlık üzerinden bir gelecek tahayyülü. Gençlere evlenmeleri, çocuk sahibi olmaları yönünde çağrılar yapıyorsunuz; evlilik kredileri açıklıyorsunuz, gençlere vaadiniz evlilik kredileri mi Sayın Bakan? Gençler yoksulluk, işsizlik, umutsuzluk içerisinde kıvranırken size mi kaldı gençlere evlilik kredisi vermek? Gençlere bir hayat kurabilmeleri için gerekli imkânları sunmadan onlara nasıl bir hayat yaşamaları gerektiğini söyleyemezsiniz. "Biz varız ve biz değişimle ancak mümkün oluruz." diyen gençlerin sözünü dinleme vakti geldi artık Sayın Bakan.
Konuşmanızda bahsettiniz, barıştan bahsettiniz, "barış ve demokratik toplum süreci" olarak adlandırdığımız ve barış umudumuzun en çok da gençler için yükseldiği bu dönemde ne yazık ki sizin tek yapacağınız şey Cilo'da festivaller, Zap Suyu'nda yapacağınız festivaller olmamalı Sayın Bakan. Bölgesel eşitsizlikle mücadele etmelisiniz, barışa daha ciddi yaklaşmalısınız.
GENÇLİK VE SPOR BAKANI OSMAN AŞKIN BAK - Tesisler var orada, gittiniz mi tesislere? Hakkâri'deki tesislere gittiniz mi, Şırnak'taki tesislere?
BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - Kürt gençlerinin sorunlarını görmelisiniz. Yaşanan baskıyı, zulmü, ajanlaştırmayı, işkenceyi görmelisiniz. Sizler Kürtlere, Kürt gençlerine ana dilinde hizmet vermelisiniz gençlik merkezlerinde Sayın Bakan.
Sunumunuzda yurtlar ve burslar dışında gençlere dair ne yazık ki daha başka bir şey ifade etmediniz. Hoş, onların da yeterli olduğunu düşünmüyoruz ve sormak istiyoruz: Ülkede öğrenci, işsiz, işçi tüm gençlerin, sadece üniversiteli gençlerin ortak derdi olan yoksulluk, işsizlik ve daha türlü sorunlarla nasıl başa çıkmayı düşünüyorsunuz? Ve sanıyorum sizin başa çıkma yönteminiz bakanlıktan bakanlığa gençleri göndermek; yoksulluğu Aile ve Sosyal Hizmet; işsizliği Çalışma ve Sosyal Güvenlik, üniversite sorunlarını Millî Eğitim, örgütlenmeyle ilgili özgürlük sorunlarını İçişleri Bakanlığı ve bütün bunların içerisinde size düşen "Bu, onların işi, benim ne alakam var." demek ise...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BERİTAN GÜNEŞ ALTIN (Mardin) - ...üzgünüm, siz Gençlik Bakanlığınız ve gençlerin problemiyle en başta sizlerin ilgilenmesi gerekiyor diyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.