ÖZGÜR KARABAT (İstanbul) - Sayın Bakanım, değerli milletvekilleri, değerli bürokratlar; öncelikle hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bugün 10 Kasım, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün, Ata'mızın, gençliğe bir bayram hediye eden kurtarıcımızın, cumhuriyetimizin kurucusunun ölüm yıl dönümü. Kendisini saygıyla ve rahmetle bir kez daha anıyorum.

Elbette Sayın Bakanım, bulunduğunuz Bakanlık önemli bir Bakanlık. Neden? Çünkü Türkiye'de yaşayanların hepsini bir arada tutma, ortak sevinç yaratma, beraber üzülme, bir araya gelme kültürünü en kolay yaratabilecek en önemli bakanlıklardan bir tanesindesiniz. Dolayısıyla önemli bir görevi yerine getiriyorsunuz. Ben baştan söyleyeyim konuşmada itiraz edersiniz diye: Yaptığınız önemli tesisler var ve bunlar önemli yatırımlar, bunların hakkını teslim etmek gerekir hem maddi değer olarak hem de proje olarak önemli tesisler. Belki de bunları tamamlayacak şeyler söylemek istiyorum, o da şu... Belki de şu eleştiriyi getirenler, şunu soranlar olabilir: "Ya, nasıl oluyor da 80 milyonluk, 90 milyonluk ülkede çok daha fazla -hiç yok demiyorum- sportif başarıyı neden elde edemiyoruz?" ama başka bir rakamımız var bizim, orayı görmeden ne kadar çok proje, ne kadar çok tesis çalışırsak çalışalım başarıya doğru yönelmemiz imkânsız bence, o da şu Sayın Bakanım: Türkiye nüfusunun yüzde kaçı sporla iç içe? Baktığımızda, nüfusun önemli bir bölümünün "hareketsiz, aktif olmayan nüfus" diye tanımlayabileceğimiz bir nüfus olduğunu görüyoruz; yüzde 86, yüzde 87'lerde bu. Dolayısıyla başlangıçta şunu söyleyeyim: 90 milyon rakamı sadece sportif alanda bir nüfus rakamı, sporla ilgili bir rakam değil. Dolayısıyla yapmamız gereken iş, belki de proje olarak en doğru işlerden bir tanesi aktif bir nüfus yaratmak, aktif bir insan topluluğu yaratmak, buraya biraz daha projelendirmek ve Saffet kaptan belirtti "Tarlayı büyütmek" diyor ya, burada geniş bir alan yaratmak önemli diye düşünüyorum. Dolayısıyla hedefleri bu alanda büyütmek önemli. Yoksa dönemsel olarak başarıları yakalayabiliriz. Bir sonraki turnuvayı hedefleriz, şanslı kuşak gelir, altın kuşak gelir ama altın kuşaktan öte bir anlayışa ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Bunu beraber değerlendirmekte fayda var. "Aktif Türkiye Programı" diye belki 2030'a kadar nüfusun belli bir bölümünü, 2035'e kadar belli bir bölümünü aktifleştirmeyi hedefleyen bir spor programına ve hareketli insan programına ihtiyacımız var diye düşünüyorum. Tabii, buna katkı verecek başka alan okullar, okullardaki beden eğitimi dersleri, hareketli saatler ve sizin tesisleriniz ile başka tesislerin ortak programlarla mahalleler açması çünkü artık mahallelerde sokaklar yok, sokaklarda sporcular gelişmiyor, futbol anlamında söylüyorum. Dolayısıyla bu tesislerin de yerel yönetimlerle, okullarla beraber kullanıma açılacağı uygun programların düzenlenmesi bir ihtiyaç.

Şimdi, başka bir alan... Tabii, siz buradayken Spor Toto'yu da konuşmak gerekiyor. Spor Toto'nun 40,7 milyarlık bir reklam havuzu var "takdir havuzu" diyorum ben ona. Dolayısıyla bu pay dağıtılırken ben mesela siyasi olarak eleştirsem şunu çok rahat söylerim Bakanım, derim ki: Bu tesisler nerelere yapılıyor, bu reklam harcamaları nerelere yapılıyor? Çok daha iktidara yakın olanlar, onlarla diyalog kuranlar diyelim -hafif hâliyle- daha çok faydalanır. Belki bal tutan parmağını yalar. Oysa bu alanın, böyle büyük bir kaynağın belki yasayla düzenlenmesi, kurallara bağlanması, performans kriterlerine bağlanarak dağıtılması bizi çok daha sonuca götürebilir diye düşünüyorum.

Bir başka nokta, tabii, bahis konusu çok konuşuluyor burada. Burada Spor Toto'nun hem operatör hem düzenleyici olması bir sorun olarak önümüzde duruyor. Dolayısıyla bir şans oyunları düzenleme kurumuna ihtiyaç var. Bunun aynı zamanda bağımsız bir spor dürüstlüğü, bilim gibi bir desteklenmeye ihtiyacı var gibi duruyor.

Sayın Bakanım, bakın, tesisleri yapıyoruz. Mesela en çok da Süper Lig'de oynayan takımların ya da bir alt ligde oynayan takımların tesisleri yapılıyor çok doğru olarak. Her şehrin bir stadyumu var artık, zaten milletvekilleri de bunu sizden istiyor, Aksaray istedi. Şimdi, fakat başka bir problemimiz var. Bu statlarda mesela dört büyükleri hariç bıraktığımızda, birkaç takım hariç 10 bini geçen seyirci ortalaması var mı? Yani bir de böyle işin tersi de var. Toplum olarak biraz bu tarafa da bakmak... 10 bini geçen seyirci ortalaması yok ama milyon milyonluk tesisleri yapıyoruz. Dolayısıyla, buraları verimli hâle getirecek işlere ihtiyacımız var. İkincisi, tesislerimiz var; tesislerin bakımı ve onarımıyla ilgili de yeni bir programa, belki güncellemeye ihtiyacı var. Bu alana bir yatırım yapmak lazım. Artık dijital bir çağda yaşıyoruz, teknolojik bir çağda yaşıyoruz, ihtiyaçlar değişiyor, öncelikli spor birimleri değişiyor. Dolayısıyla buralara ihtiyaç var diye düşünüyoruz.

Şimdi, ben biraz Spor Toto'dan devam edeyim Sayın Bakanım, 870 milyar TL 2025'te brüt hasılatımız var. Bakın, Gençlik ve Spor Müdürlüğünün aldığı pay 18,1 milyar, şimdi 11 milyara iniyor reklam ve tanıtım bütçesi ama az önce bahsettiğim havuz artıyor, yüzde 49'a çıkıyor ve 40,7 milyara çıkıyor ve kulüplerin payı -bakın, futbol kulüpleri en çok sizi bulanlar- TFF'nin isim hakkı payı daha doğrusu 2012'de hasılatın yüzde 5,2'si, bugün 10 binde 5'i. Bakın, 100 katlık bir azalma, ciddi bir azalma, 10 binde 5 ciddi bir azalmadan bahsediyorum. Dolayısıyla, bu spor kulüplerinin de payında bir azalmaya yol açıyor. Şimdi, bu alanın yeni bir düzenlemeye ihtiyacı olduğunu zaman içerisindeki kulüplerin Futbol Federasyondan aldığı payın azalması bence yeniden bir değerlendirme gerektiriyor, buraya bakmak lazım. İkincisi, bu 870 milyarı nasıl arttırabiliriz? Bu alanın birçoğu, 2,6 trilyonu kaçak bahis operasyonları falan öyle tespit ediliyor. Tam bunu açıklayan bağımsız bir birim de yok, farklı rakamlardan bulunuyor bu. 2,6 trilyon kaçak bahis var. Ama, biz 870 Spor Toto'dan kulüplere pay ayırmaya çalışıyoruz. Dolayısıyla kulüplerin gelirleriyle ilgili ciddi sorunlar oluşuyor. Sonra borç alıp borcu harcayan, borcu yöneten borcu ödeyen değil, borç alıp borcu harcayan ve yeniden sizin kapınıza gelip "Nasıl borç bulabiliriz kamudan?" diye bakan kulüplerimiz var. Oysa, Sayın Bakanım, bu alanda yeni bir düzenlemeye ihtiyacımız var. Buradaki geliri artıran yeni bir modele ihtiyacımız var.

Bir başka nokta, kulüplerle ilgili... Bakın, bağırıyoruz iktidar olarak, haklı olarak Almanya'ya, Amerika'ya, posta koyuyoruz. Peki, kulüplerimizin durumu ne? Şimdi, naklen yayın ihalesi yapacaksınız, 400 olur, 500 olur ama muhtemelen yeni borçlara teminat olarak kullanılacak o yayın gelirleri. Yani doğru bir çözüm değil. Şimdi, bakın, Premier Lig'i bırakalım, İngiltere Championship'in yayın geliri bizim çok üzerimizde Sayın Bakan, 935, Premier Lig 3,8, La Liga 4,95 milyar dolar, Arda'nın oynadığı lig. Yani biz dolayısıyla buralara ilişkin ciddi model incelemelerini beraberce yapmalıyız. Bunu ben sizi eleştirmek için değil, beraberce millî maçta nasıl sevinebiliriz, kulüp maçlarında beraberce nasıl sevinebiliriz diye bu önerileri yapıyorum. Dolayısıyla, bu yayın gelirlerinin, bahis, Spor Toto gelirlerin artırılması, kulüp payların aktarılması önemli diye düşünüyorum.

Şimdi, tabii, Hamza Bey burada, belki de ilk defa Paris'ten madalyasız döndük. Atletizmde yine benzer bir durum var giden sporcu sayımızın artması rağmen...

GENÇLİK VE SPOR BAKAN YARDIMCISI HAMZA YERLİKAYA - Madalyasız değil de altınsız diyelim.

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul) - Altınsız, doğru düzeltiyorum altınsız döndük. Ben güreşte altınsız dönmeyi madalyasızlık olarak nitelendiriyorum, sizden alıştık, onu söyleyeyim. Dolayısıyla A Millî Futbol Takımımızda da aynı şey var. Şimdi, bizim bütün bunların hepsine bakıp işte "Bir antrenörü cezalandıralım, Millî Takım kadrosunu değiştirelim." anlayışının ötesine giden başka bir anlayışa sahip olmamız lazım. Az önce bahsettiğim yetenek havuzunu nasıl genişletebileceğimize dair yeni bir toplumsal projeye ihtiyacımız var. Yetenek ile beraber eğitici kadrolarda da sayı olarak da, nitelik olarak da eksiğimizin olduğu gerçeğini görmemiz lazım. Kısa vadede baskı, kamuoyu baskı... Şimdi, "Hemen ilk olimpiyatta madalya alalım, hemen Şampiyonlar Ligi'nde yarı final oynayalım, final oynayalım." bunların hiçbirisinin sonuç almadığını, tam tersine, kaynak israfına yol açtığını hepimiz görüyoruz. Dolayısıyla Meclis dâhil olmak üzere, burada, orta ve uzun vadeli planlamaya saygı duyan, sahip çıkan bir anlayışa ihtiyacımız var. Ben Özgür Karabat olarak gelip dersem ki "Millî Takım da bu sefer de başarısız oldu Osman Aşkın Bak, sen bu işi bırak." Bu doğru değil. Orta vadeli plan ve uzun vadeli plan yapmaya hep beraber sahip çıkmamız gerekir diye düşünüyorum.

Sayın Başkanım, kulüplerin başka bir şeyi var, o da şu: Kulüplerin delegeleri var, o geliyor federasyonu seçiyor, o geliyor orayı yönetiyor. Burada bir mali disiplin, borç denetimi yapmamız gerekiyor, bu denetleme ağının da daha bağımsız bir yapıya kavuşma ihtiyacı var. Başka türlüsü seçen seçeni denetliyor ve bu bize doğru sonucu yaratma konusunda sorun yaratıyor diye düşünüyorum.

Son olarak şunu söyleyeyim: En çok övündüğümüz spor takımı belki de Voleybol Kadın Takımı'mız. Her defasında dikkatinizi çeken bir şey var mı sosyal medyada? Belki de gerçeği beraberce cevaplamamız gerekiyor. Uzun bacaklı kızların dar uçak koltuklarına sıkıştırıldığı, başarıdan sonra tarifeli uçaklarda geldiği görüntüleri seyrediyoruz, hep bunu paylaşıyor basın, diyorlar ki: "Kızlar tarifeli uçakla geldi, öyle oldu, böyle oldu." Bu ne kadar gerçeği yansıtıyor? Gerçeği yansıtıyorsa beraber bu görüntüyü çözmemiz gerekiyor ve başarılı Türk kadınının daha güzel anlatıldığı görüntüleri hep beraberce yaratmamız gerekiyor.

Çok teşekkür ediyorum.

Sağ olun.