HÜSEYİN OLAN (Bitlis) - Teşekkürler Başkan.

Sayın Başkan, Sayın Bakan Yardımcısı, değerli üyeler, PTT'nin değerli yöneticileri ve emekçileri; öncelikle İzmir Aliağa'daki iş cinayetinde yaşamını yitiren 17 emekçiye Allah'tan rahmet diliyorum, ailelerine başsağlığı diliyorum; yaralılara da acil şifalar dileyerek başlamak istiyorum.

Aslında Sayın Başkanım, Komisyon süreciyle ilgili bir konuya değinmek istiyorum. Şimdi, teknoloji çağındayız, dijital bir çağdayız; kurumlarımız sağ olsunlar, onlarca dosya gönderiyorlar, bunların çoğu -içeriklerinden bağımsız söylüyorum, yanlış anlaşılma da olmasın- kâğıt israfı; bu dosyalar bizlere dijital olarak da gönderilebilir. Sayıştay raporları, alt komisyon dosyaları, soru ve cevaplar, ardından üst komisyon dosyaları ve burada sorulan soru ve cevaplar derken onlarca sayfa harcanıyor, onlarca ağaç kıyımına neden olunuyor. Bu konuda Komisyon olarak doğa değerlerini koruma açısından bir adım atılırsa iyi olur diye düşünüyoruz.

PTT bu ülkenin en eski kurumlarından biridir. Sayın Genel Müdürümüzün konuşmasında şöyle bir cümle var: "Hiçbir bankanın olmadığı 804 noktada, hiçbir kargo şirketinin gitmediği 203 noktada PTT var." Tam da bizlerin PTT'nin önemli vurguladığı husus da budur. PTT'nin aslında banka ya da kargo şirketi olmayan yerde bulunma hâli bir kamusal sorumluluğunun gereğidir. Kısacası, kimsenin gitmediği yere gitme zorunluluğu. Bunu sadece bir tercih olarak görmemek lazım, haberleşme aynı zamanda Anayasa tarafından güvence altına da alınmıştır. Hem hukuki zorunluluk hem de siyasi sorumluluk içeren bir başlığın görüşmesini yapıyoruz. PTT 2017'de Varlık Fonuna devredildi ve Sayıştay raporlarına göre 2019'dan 2024'e kadar her yıl zarar etti. Altı yılın toplamı 8,6 milyar liralık bir zarardan söz ediyoruz ve 2024'ün zararı tek başına 3,6 milyar olarak gerçekleşmiş. 2017'de Varlık Fonu 1,9 milyar liralık sermaye taahhüt etmiş ve 2024 raporunda görüyoruz ki yedi yıldır bu taahhüt gerçekleşmemiş. Sayıştay bu paranın bugünkü değerinin 24 milyar lira olduğunu söylüyor. Bunlar yetmezmiş gibi Varlık Fonu bugünkü değerle 24 milyar borçlu olmasına rağmen 2024'te PTT'ye 18,2 milyar lira borç vermiş ve bu borçtan da 353 milyon lira faiz almış. Böyle bir ticaret olur mu, sormak lazım. Sermayesini ödemeyen bir ortağın şirketine faizle borç verip kâr yazması hangi şirketçilik anlayışında açıklanabilir? Sayın Genel Müdür yine konuşmasında 2025'te 651 milyon lira kâr edildiğini söylüyor. Basında ise 2025 zararının 4,5 milyar olduğu yazılıyor; arada 5 milyar lira gibi bir fark var. Kaldı ki 2024 yılını 3,6 milyar TL zararla kapatıp akabinde bir yıl sonra 650 milyon kâr eşyanın tabiatına da uygun değildir.

Diğer bir konu, posta çeki konusu. Posta çeki hesaplarında 8,3 milyar lira bulunmakta. Bu paralar emeklinin, sosyal yardım alanın, bankaya gidemeyen köylünün parası. Sayıştay açıkça yazıyor, bu hesaplar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu güvencesinde değil ve şirketin elindeki nakit bu emanetleri karşılamaya yetmiyor. Aradaki açık 2018'de 1,1 milyara, 2022'de 3,2 milyar liraya yükseldi. Bu insanların parasını güvence altına almak gerekmiyor mu? PTT'nin faiz gideri bir yılda 16 milyon liradan 951 milyon liraya çıkmış, zararın dörtte 1'i faiz. Buna karşılık bakanlıkların PTT'ye borcu 3,4 milyar lira. Evrensel posta hizmetinin bedeli ortalama on sekiz ay gecikmeyle ödeniyor yani devlet borcunu geç ödüyor. PTT kamu bankasından faizle borç alıyor, sonra da bu zarar çalışanın faturasına yazılıyor.

Bugün PTT'de 21 bin kadrolu çalışana karşı 18 bin taşeron işçi var, neredeyse her 2 çalışandan 1'i taşeron. Aynı bantta aynı işi yapan insanlar 5 ayrı statüde, 5 ayrı ücretle çalışıyor. Sayıştay güvenlik işini alan yüklenicinin işçilerin toplu sözleşmesini uygulamadığını tespit etmiş. Bu haziranda Ankara'da yaklaşık 5 bin taşeron işçi kadro ve ödenmeyen mesai için iş bıraktı. Eylülde sendika temsilcileri dâhil 60'tan fazla işçi kısa mesajla işten çıkarıldı. PTT ile emekçi arasında derinlikli ve nedense yıllardır çözüme kavuşturulmak istenmeyen sorunlar var. Biz PTT'nin emekçiye dönük köle hukuku işletmesini politik bir tercih olarak okuyoruz. PTT'nin buradaki hazırunu olarak her biriniz emekçiler karşısında ayrı ayrı sorumlusunuz. PTT'nin oluşturduğu zarar nasıl ki bir kamunun sorumluluğundaysa o emekçilerin yaşadığı tüm sorunlar da hepinizin sorunudur.

Sayın Genel Müdürümüz kişi başı teslimde yüzde 100 iyileşme olduğunu söylüyor. Biz bunu böyle okumuyoruz, yani 1 kişiye 2 kişinin işi yüklendi, kadrolu sayısı dört yılda 4.300 kişi azaldı. Bu yaz çıkarılan kanunla 399'a tabi emekçinin yarısına yakını ilçe ve kurum tercihi bile yapamadan başka kurumlara gönderiliyor. Zararın faturası zararı yaratanlara değil emekçiye kesiliyor.

Şimdi, hepimizin de bildiği gibi, PTT bir OHAL kararnamesiyle Kamu İhale Kanunu'nun dışına çıkarıldı, OHAL bitti ama istisna sürüyor.

Sayıştay 725 milyon liralık bir işin davetle verildiğini ve yüklenicinin işe başladıktan bir gün sonra işi devrettiğini, temizlik işinin "acil" denilerek ilansız alındığını yazıyor. Değerli Komisyon üyeleri, maalesef kurumların hepsinde benzer bir hastalık var, istisnai yöntemleri istedikleri yöntem olarak görmektedirler.

Şimdi, PtteM Elektronik Ticaret AŞ'de, bildiğimiz adıyla PttAVM'de PTT'nin payı yüzde 40, kalan yüzde 60 özel bir ortağa ait. Yüzde 40 ortak olduğunuz e-ticaret şirketi için ise dört yıldır Sayıştay raporlarında şöyle geçiyor: Bankalar HGS parasını altı ila on dokuz günde aktarırken bu şirket otuz üç günde aktarmış. 1.886 PTT aracında ücretsiz reklam yapmış. PTT markasını sözleşmesiz, bedelsiz kullanmış. 2024'te bu şirket 515 milyon lira kâr etti, PTT 3,6 milyar lira zarar etti yani şirket kâr ediyor, PTT zarar ediyor; kâr özel ortakta, maliyet kamuda.

Diğer bir konu, Hadımköy'de 191 milyon liralık yapılan lojistik binası. Bu bina yanındaki askerî mühimmat deposu yüzünden kiracısını kaybetti ve iki buçuk yıldır boş durumda. Kentin ortasında bir silah deposu var ve kamuya ciddi kayıplar yaşatıyor. Bu konuda önerimiz şudur: Silah depoları yerleşim alanlarından kaldırılmalı, o alanlar toplumun hizmetine açılmalıdır.

Şube sayısı üç yılda 3.300'den 2.949'a, acente sayısı 950'den 629'a düştü. Bu yılın başında 81 il başmüdürlüğünü kapatıp 18 bölge müdürlüğü kurulacağı açıklandı. Kapanan her şubenin bedelini en uzaktaki yaşlı, engelli ve yoksul yurttaş ödüyor. Engelli çalışan sayısı da 381'den 341'e düşmüş; oran 1,6. Kürtçe başta olmak üzere ana dilde hizmete, kadın çalışana, iş kazasına, karbon salınımına dair tek bir veri yok. Bunları da açıklarsanız seviniriz Sayın Genel Müdürüm.

Ve en temel konu: PTT'nin faaliyet raporu kamuoyunda yok. Genel kurullar yasal süreden altı-sekiz ay sonra yapılıyor. Yönetim Kurulunun 5 üyesinden 2'si şirketin kendi yöneticisi; dört yıldır her Sayıştay raporunda "Yeterli iç denetçi yok." diye yazılıyor. Hakkını teslim edelim: Sayıştay dört yıldır mali tablolarının doğru ve güvenilir olduğunu söylüyor, yatırım programının yüzde 93'ü gerçekleşmiş. İşitme engelliler için işaret dili hattı kurulmuş, gereksiz ortaklıklardan çıkılmış ama bu adımlar yapısal sorunu ortadan kaldırmıyor. Dolayısıyla önerilerim şunlardır: PTT Varlık Fonundan çıkarılmalı ve Meclis denetimine tam olarak açılmalı. Fon borcu olan sermayeyi ödemeli; evrensel posta hizmetinin bedeli zamanında ödenmeli; posta çeki hesapları güvenceye alınmalı; sürekli işlerde çalışan taşeron işçiler kadroya alınmalı; faaliyet raporu yayımlanmalı; şube kapatmalar durdurulmalı ve ana dilde hizmet başlamalıdır. Bu beklentiler karşılanmadan 2023 ve 2024 hesaplarına olumlu bakmamız mümkün değil.

Son olarak birkaç sorum olacak: Sayın Yönetim Kurulu Başkanı Mükremin Kara da sunumunda "651 milyon lira kâr edildi." derken basında 4,51 milyar TL zarar yer aldı. Vergi Usul Kanunu ile Türkiye Finansal Raporlama Standartları esaslarına göre enflasyon düzeltmesi öncesi ve sonrası tablolar nelerdir? Varlık Fonunun 2017'den beri ödemediği 1 trilyon 906 milyon TL sermaye ne zaman ödenecek? Fondan alınan 18,2 milyar TL'lik borcun faiz oranı, vadesi ve teminatı nedir? 2025'te fona ne kadar faiz ödendi? Posta çeki hesaplarındaki tutar ile eldeki nakit arasındaki açık 2023, 2024 ve 2025 sonunda ne kadardır? Evrensel posta hizmetinin 2023 ve 2024 net maliyeti Bakanlıkça onaylandı mı; ne zaman ve ne kadar ödendi? Ödeme takvimini belirleyecek yönetmelik ne zaman çıkacak? 2025 sonu itibarıyla kaç yüklenici işçi çalışmaktadır? Haziran 2026'da iş bırakan işçilerin talepleri için neler yapıldı? Eylül 2026'da kaç işçi "Kod 49" ile çıkarıldı; sendika temsilcileri neden işten çıkarıldı? Yüzde 40 ortak olunan e-ticaret şirketiyle yapılan HGS protokolündeki teminat oranı bugün kaçtır? Marka kullanımı için bir sözleşme ve bedel belirlendi mi? Özel ortak kimdir, halka arz yapıldı mı? 2021-2026 döneminde kapatılan şube ve acenteler hangi il ve ilçelerdir; vekili olduğum Bitlis'te kaç şube kapatıldı, kaç şube haftanın her günü açık değil?

Son sorum: Çağrı merkezinde, internet sitesinde ve şubelerde Kürtçe ve diğer ana dillerde hizmet verilmesini düşünüyor musunuz?

Teşekkür ediyorum.