KOMİSYON KONUŞMASI

HÜSEYİN OLAN (Bitlis) - Teşekkürler Başkanım.

Aslında Ebru Hanım sunumuna başlarken biraz şaşırmadım değil, ilk defa bir yönetim kurulu başkanını kadın olarak karşımda gördüğümü sandım ancak listeye bakınca Ebru Hanım Genel Müdürmüş. Açıkçası şaşırmadım çünkü bir kadının bir KİT kurumunda yönetim kurulu başkanı olmasını hiç görmedim şimdiye kadar. O anlamda da bir şaşırmadım desem yerindedir.

Evet, kamunun kendi yazılımını kendi mühendisleriyle üretmesi, dışa bağımlılığı azaltması değerlidir. Bu şirketin AR-GE merkezinde genç mühendisler çalışıyor, kendi yazılımlarını geliştiriyorlar; bunu elbette ki destekliyoruz. Sayıştay denetim bulgularını incelendiğinde birkaç husus karşımıza çıkıyor. Sayıştay 2021 raporunda şöyle yazıyor: Satışların yüzde 80'i PTT ve bağlı şirketlerine ve bu satışlar büyük ölçüde üçüncü kişilerden alınan donanım ve yazılımın yeniden satışı. Bugün görüştüğümüz denetim yılı olan 2024 yılı sonunda da şirketin alacaklarının yüzde 78'i PTT'dendir. Yani, PTT ihaleyle doğrudan alabileceği bilgisayarı, yazılımı, lisansı, kendi şirketinden yüzde 17 kâr payıyla alıyor. Üstelik bu şirkette OHAL kararnamesiyle İhale Kanunu'nun dışına çıkarılmış. Rekabet yok, ilan yok, Kamu İhale Kurumunun denetimi yok. Zarar eden PTT'nin parası kendi iştirakine kâr olarak yazılıyor. Burada ne gibi bir kamu yararı var diye sormak lazım. Sayıştay üç yıl üst üste bir şey daha yazdı: Şirketin kârı asıl faaliyetinden değil kur farkından geliyor. 2020 ve 2021'de faaliyet zararı vardı ve yıl sonu kârını döviz kuru kurtardı. Bu şirketin esas sözleşmesinde hâlâ "savunma sanayi ve güvenlik sistemleri amacı" yazıyor. Bir posta şirketinin bilişim iştiraki neden savunma sanayi amacını taşır? Biz savaşa ve savaşa hizmet eden teknolojiye değil, barışa ve kamusal hizmete yatırım yapılmasını istiyoruz ve bekliyoruz. AR-GE projeleri arasında bir proje dikkatinizi çekiyor: Mobil operatör verisi ile insan hareketliliğinin modellenmesi, kısacası CDR Projesi. CDR, telefon görüşme kayıtlarının verisidir. Haberleşmenin gizliliği Anayasa’nın güvencesi altında olması lazım. Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirildi mi, Proje kim için yapılıyor? Bunları, bu Komisyona açıklamanızı istiyoruz. Biz bunu, vatandaşı izleme olarak algılıyoruz, anlıyoruz. Emek başlığı da her zaman olduğu gibi bizler için öncelikli bir konudur. Şirkette 171 kişi çalışıyor ama hiçbir engelli çalışan yok.

Yine raporda yine tuhaf bir rakama karşılaştık, onun da açıklanmasını istiyorum. 2024 denetim raporunda çalışan sayısı 148'den 171'e çıkmış ancak personel gideri 82 milyondan 28.6 milyon liraya düşmüş. Yani bu düşüşün nedeni ne? Mevsimlik işçi mi çalıştırılıyor, taşeron işçi mi çalıştırıyor, yoksa bir hata mı var? Kişi başına ayda 13.940 lira düşüyor ortalama böldüğünüz zaman. Asgari ücretin işverene maliyetinin bile altında. Bunu da açıklarsanız sevinirim. 171 çalışanlı bir şirkette 7 kişilik yönetim kurulu var, ödemeler bir yılda yüzde 63 artmış. 2 üye aynı gün PTT'nin başka bir iştirakiyle yer değiştirmiş. Bütçe yıl başladıktan üç ay sonra onaylanmış, faaliyet raporu kamuoyunda yok

Son olarak birkaç sorum olacak: 2023-2024-2025 satışlarının yüzde kaçı PTT AŞ ve bağlı ortaklarına yapıldı. Bunun ne kadarı başka firmalardan alınıp yeniden satılan donanım ve yazılımdır PTT'ye satılan donanım ve yazılımın tedarikçileri kimlerdir? Alış ve satış fiyatları arasındaki fark nedir? Bu alımlar hangi yöntemle yapıldı? CDR Projesi'nde kullanılan mobil operatör verisi hangi operatörden, hangi yasal dayanakla alınıyor? Veri nasıl anonimleştiriliyor? Proje hangi kurum için yürütülüyor? KVKK'ye bildirim yapıldı mı?

Dört: Esas sözleşmedeki savunma sanayi ve güvenlik sistemleri amacı neden korunuyor? Şirketin savunma ve güvenlik kurumlarına satışı var mı? 2024 personel gideri neden 28.6 milyon TL'ye düştü? Çalışanların gerçek toplam maliyeti ve ortalama ücreti nedir? PTT Jeton ve UETS kaç kurumda, kaç kullanıcıya hizmet veriyor? Bu ürünlerden ne kadar gelir elde edildi?

Son olarak, geliştirilen yazılımlar engelliler için erişilebilir mi? Kürtçe ve diğer dillerde arayüz seçeneği düşünülüyor mu; diye sorarak bitirmek istiyorum.

Teşekkür ediyorum.