AYŞE SİBEL ERSOY (Adana) - Teşekkür ediyorum Sayın, Başkan.

Sayın Başkan, Sayın Bakan, değerli Komisyon üyeleri, kıymetli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bir milletin tarihsel devamlılığını ve gelecekteki gelişme kapasitesini belirleyen temel dinamikler ekonomik üretim gücünün yanı sıra beşerî varlığının niteliği, aile kurumunun yapısal dayanıklılığı ve kuşaklararası toplumsal sürekliliği muhafaza edebilme kabiliyetidir. Sayın Bakan, aile kurumu toplumsal düzenin yeniden üretildiği, kültürel değerlerin kuşaklar arasında aktarıldığı ve bireylerin sosyal dayanışma ilişkileri içerisinde varlık kazandığı temel kurumsal yapılardan biridir. Bu yönüyle ailenin korunması yalnızca sosyal refah politikalarını değil, millî varlığın devamlılığının ve toplumsal istikrarın da asli meselesidir diyebiliriz. Bununla birlikte aile yapısında gözlemlediğimiz dönüşümü yalnızca değerler sistemindeki değişimlerle açıklamak meselenin sosyoekonomik unsurlarını göz ardı etmek anlamına gelecektir. Kentleşmenin ortaya çıkardığı yeni yaşam biçimleri, iş gücü piyasalarının dönüşümü, konut edinme koşulları ve bakım sorumluluklarının dağılımı ailelerin kuruluş ve devamlılık süreçlerini doğrudan şekillendirmektedir. Dolayısıyla, aileyi korumaya yönelik kamusal kararların toplumsal dönüşümün ortaya çıkardığı yapısal baskıları hafifleten, hanelerin ekonomik dayanıklılığını tahkim eden ve sosyal riskleri henüz kırılganlığa dönüşmeden karşılayabilen bütüncül bir anlayışa dayanması esastır. Bakanlığımızın Aile Eğitim Programı kapsamında 7,6 milyon vatandaşımıza ulaşması ve 3 milyon kişinin evlilik öncesi eğitimlerden yararlanması aileye yönelik koruyucu hizmetlerin kurumsal kapasitesi bakımından kayda değer bir gelişmedir. Aile danışmanlığı hizmetlerinin sorunlar derinleşmeden riskleri tespit eden ve önleyici müdahaleyi esas alan bir modele dönüştürülmesi aile bütünlüğünün korunmasına daha kalıcı sonuçlar sağlayacaktır. Toplam doğurganlık hızının 1,42 seviyesine gerilemesi Türkiye'nin demografik yapısında uzun vadeli olumsuz sonuçlar doğurabilecek bir dönüşümü işaret etmektedir. Bu eğilimin devamı çalışma çağındaki nüfusu sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini, kuşaklararası ekonomik yük paylaşımını ve üretim kapasitesini doğrudan etkileyecektir. Dolayısıyla, demografik dönüşümü doğum sayılarındaki azalmaya indirgemeyen, ekonomik belirsizlikleri, genç kuşakların gelecek beklentilerini, aile kurma davranışlarını ve ebeveynliğin artan maliyetlerini birlikte ele alan çok boyutlu bir politika perspektifine ihtiyaç bulunmaktadır. Aile ve Gençlik Fonu aracılığıyla sunulan faizsiz evlilik kredileriyle kapsamı genişletilen doğum yardımlarını devletimizin bu alanda ortaya koyduğu iradenin somut yansımaları olarak değerlendiriyoruz. Nitekim Bakanlığımızın verilerine göre Mayıs 2025-Ekim 2026 döneminde 1 milyon 425 bini aşkın çocuk için toplam 30,3 milyar liralık doğum yardımı gerçekleştirilmiştir ancak demografik politikalarda kalıcı etki mali teşviklerin aile kurma ve çocuk sahibi olma kararlarını belirleyen koşullarla ne ölçüde bütünleştiğine bağlıdır. Gençlerin barınma imkânları, gelir istikrarı, istihdam güvencesi ve çocuk bakım hizmetlerine erişimi aile kurma iradesinin fiilî bir imkâna dönüşmesinde belirleyici unsurlardır. Bu çerçevede, özellikle büyük şehirlerde yoğunlaşan yaşam maliyetlerinin ve bölgeler arasındaki sosyoekonomik farklılıkların aile desteklerinin kapsamı ve uygulanma biçiminde daha güçlü biçimde dikkate alınması kamu kaynaklarının toplumsal etkisini artıracaktır.

Değerli Komisyon üyeleri, kadınların toplumsal ve ekonomik konumu aile politikalarından bağımsız değerlendirilemez. Eğitim, istihdam, bakım sorumlulukları ve güvenli yaşam koşulları kadınların bireysel refahının yanı sıra ülkemizin üretkenlik kapasitesini ve toplumsal kalkınmasını doğrudan etkilemektedir. Bakanlığımızın kadın kooperatifçiliğine yönelik çalışmaları kapsamında 1.367 yeni kadın kooperatifinin kuruluşuna katkı sağlaması kadınların ekonomik örgütlenmesini destekleyen kurumsal yaklaşımın somut bir sonucudur. Bununla birlikte, kadın girişimciliğinin başarısı yalnızca kurulan kooperatiflerin sayısıyla değil bu yapıların ekonomik sürdürülebilirliği, üretim ve pazarlama kapasiteleri, rekabet güçleri ve kadınlara sağladıkları düzenli gelir imkânlarıyla değerlendirilmelidir. Diğer taraftan, bakım emeğinin toplumsal dağılımındaki eşitsizlikler, kadınların iş gücü piyasasına katılımını ve mesleki yaşamda sürekliliğini sınırlandıran yapısal unsurlardan biridir. Bu nedenle, erken çocukluk bakım hizmetlerinin erişilebilirliğinin artırılması, kurumsal kreş kapasitesinin genişletilmesi ve aile yaşamıyla uyumlu çalışma modellerinin yaygınlaştırılması kadınların ekonomik bağımsızlığını destekleyen, aile refahını da güçlendiren, birbirini tamamlayan politikalardır. Kadına yönelik şiddetle mücadele ise toplumsal adaletin, insan onurunun ve hukuk devletinin koruyucu kapasitesinin doğrudan sınandığı bir alandır. 81 ilimizde faaliyet gösteren 88 Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi devletimizin bu mücadelede oluşturduğu kurumsal altyapının önemli bir unsurudur ancak burada belirleyici olan, şiddet riskinin zamanında tespit edilmesi, koruyucu tedbirlerin etkin biçimde uygulanması, mağdurların güvende ve ekonomik bakımdan bağımsız bir yaşam kurabilmelerini sağlayacak desteklerin sürekliliğidir.

Sayın Bakan, çocukların korunması sosyal devletin koruyucu işlevinin en somut biçimde ortaya çıktığı alanlardan biridir. Çocuk refahına yönelik kamu politikaları yalnızca mevcut sosyal risklerin giderilmesini değil geleceğin beşerî sermayesinin ve toplumsal bütünlüğünün korunmasını da kapsamaktadır. Aile odaklı hizmetlerden yararlanan çocukların oranının yüzde 39'dan yüzde 93'e yükselmesi ve koruyucu aile yanında yaşayan çocuk sayısının 11 bini aşması çocuk koruma sisteminde aile temelli hizmet anlayışının kazandığı ağırlığı göstermektedir. Bununla birlikte, çocukların karşı karşıya bulunduğu risklerin niteliği de değişmektedir. Dijital bağımlılık, çevrim içi istismar, akran zorbalığı ve çocukların suça sürüklenmesi gibi olgular geleneksel koruma mekanizmalarının ötesinde eğitim, aile, sosyal hizmetler ve adalet sistemleri arasında güçlü bir kurumsal eş güdümü zorunlu kılmaktadır. Bakanlığımızın dijital ortamda çocukların korunmasına yönelik düzenlemeleriyle, 648 sosyal gösterge ve 35 sosyal risk haritasından yararlanan erken uyarı yaklaşımı sosyal hizmetleri reaktif bir müdahale modelinden önleyici ve risk odaklı bir yapıya yöneltmesi bakımından dikkat çekicidir.

Demografik dönüşümün bir diğer boyutu olan nüfusun yaşlanması sosyal koruma sistemimizin finansman yapısından bakım hizmetlerinin örgütlenmesine kadar uzanan kapsamlı bir politika alanını gündeme getirmektedir. Yaşam süresinin uzamasıyla birlikte artan uzun süreli bakım ihtiyacı aile dayanışmasını koruyan ancak bakım sorumluluğunu yalnızca hane halkının imkânlarına bırakmayan sürdürülebilir modellerin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Yaklaşık 493 bin vatandaşımızın evde bakım yardımından yararlanması devletimizin aile yanında bakım anlayışına sağladığı desteğin kapsamını ortaya koymaktadır. 2025 yılında tüm kamu kaynaklarıyla yaklaşık 587 milyar liralık sosyal yardım gerçekleştirilmesi Türkiye'nin sosyal koruma alanında oluşturduğu mali ve kurumsal kapasiteyi ortaya koymaktadır.

Milliyetçi Hareket Partisi olarak, aileyi Türk milletinin tarihî devamlılığının, millî kimliğinin ve toplumsal dayanışmasının temel dayanaklarından biri olarak görüyoruz. Liderimiz Sayın Devlet Bahçeli'nin aile kurumunun korunmasına ve milletimizin demografik geleceğine ilişkin hassasiyeti sosyal politikalara yaklaşımımızın esasını oluşturmaktadır. 2026-2035 döneminin "Aile ve Nüfus On Yılı" olarak ilan edilmesini bu alandaki çalışmaların uzun vadeli bir devlet perspektifiyle yürütülmesi bakımından kıymetli buluyoruz. Türkiye'nin geleceğine yönelik sosyal politika anlayışımız, güçlü aile yapısını, kadınların ekonomik ve toplumsal hayattaki etkinliğini, çocukların güvenli gelişimini ve sosyal adaleti birbirini tamamlayan unsurlar olarak ele almaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

AYŞE SİBEL ERSOY (Adana) - Bu düşüncelerle Bakanlığımızın bütçesinin hayırlı olmasını diliyorum.