| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 11 .11.2026 |
AHMET VEHBİ BAKIRLIOĞLU (Manisa) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Bakanım, önümüzdeki dönemde ülkemizde ve dünyada belki de en çok tartışılması gereken konulardan bir tanesi, kafa yorulması gereken konulardan bir tanesi yaşlanma. Dünya yaşlanıyor, ülkemiz de yaşlanıyor ve çok hızlı yaşlanıyoruz. Doğurganlık hızı 2,38'den 1,42'ye düşmüş, yenilenme hızının çok altında, 2'nin altında. Doğumdan beklenen ortalama yaş her sene artıyor ve dolayısıyla da 65 yaş üstü nüfusun tüm nüfus içerisindeki payı 2025 yılında eşiği geçmiş, yüzde 11,1. Çok yakın bir gelecekte -inşallah hep beraber görürüz- 2030 yılında bu rakam yüzde 13,5'e çıkacak. Yani 2026 yılındayız, üç dört sene sonra bu yüzde 13,5'e çıkacak. Peki, biz buna hazır mıyız? Ben sizin faaliyet raporlarınıza baktım, bütçenize baktım, strateji belgelerinize baktım; ne yazık ki hazır olmadığımızı gördüm. Birçok parametre var, mesele huzurevleri üzerinden gidelim. 2020 yılında huzurevlerine girmek için sıra bekleyen yaşlı sayımız 15 bin iken 2024 yılında bu sayı 23 bine çıkmış, dört sene içerisinde; sizin beyanınız bunlar, ben basından baktım. Bugün için sayı nedir? Yani 2026 yılındaki sayı nedir? Bunun 23 binden çok daha fazla olduğunu tahmin ediyorum. Bu talep manasına gelmiyor; bunlar yeterliliği tespit edilen, sırada bekleyenler; talep esasında çok çok daha fazla. Şimdi, yaşlı oranı arttıkça huzurevlerine talep de artıyor. TÜİK'in yaşam memnuniyeti anketlerinde de var bu, yüzde 11'lere kadar çıkmış durumda. 2023 yılında kamuya ait huzurevi sayısı 168, kapasiteniz 17.542 iken 2026 yılında, üç yıl sonra sayı 179'a çıkmış, kapasite ise 18.500'e çıkmış. Yani üç yılda kapasite sadece bin artabilmiş. Huzurevi ve yaşlı bakım rehabilitasyon merkezlerinde hizmet alan kişi sayısı -çünkü hepsi dolu değil- 2025 yılında 15.124 kişiymiş, 2026 yılındaki hedefiniz, 2026'da bunu 15.870'e çıkarmak istiyordunuz ama gerçekleşme 14.878 yani 2025'e göre azalmış. Huzurevine girmek için sıra bekleyen sayısı bugün belki 30 binlerde, tam bilemiyoruz resmî olarak. Kamuya ait huzurevlerinde 14.800 kişi kalıyor. Bakın, yani şu an 14.800 kişi kamuya ait huzurevlerinde kalıyor ama sırada bekleyen belki 30 bin kişi var ve üç yılda sadece kapasitemiz bin artabilmiş. 2029 yılında ise bu 14.800 kişiyi 1.200 kişi artışla 16 bine çıkarmayı hedefliyorsunuz. Ben 2030 yılında Türkiye'deki yaşlı nüfusun yaklaşık 12 milyona çıkacağından bahsediyorum yani her 8 kişiden 1'i yaşlı olacak, 65 yaş üstü olacak fakat siz 2029 yılında 16 bine çıkmayı hedefliyorsunuz, bu da ciddi bir şey. Şimdi, nüfus yaşlanıyor, beraberinde ihtiyaçlar artacak, farklılaşacak ama siz Bakanlık olarak ne yazık ki buna hazır değilsiniz.
Bütçenize bakalım: Şimdi, aktif ve sağlıklı yaşlanma programına ayrılan kaynak 2027 yılında 31 milyar 142 milyon lira, merkezî yönetim bütçesindeki payı binde 1,1. 2030 yılında yüzde 11'den yüzde 13,5'e çıkacak toplam nüfus içerisindeki 65 yaş üzerindeki insanlar; bu programın da artması gerekir, mantıken artması gerekir. 2029 için bakıyoruz bütçenizdeki ayrılan paya, gene binde bir 1, 1,1; değişen bir şey yok yani bütçe olarak da hazır değilsiniz Sayın Bakan. Kendi bütçenizde de yüzde 4,4'ünü ayırıyorsunuz, 2029 yılında da gene 4,4'ü ayrılacak. Burada esas problemli olan şeylerden bir tanesi şu: Yaşlanmak kötü bir şey değil, bir süreç, bir olgu ama biz ne yazık ki hazır değiliz ve ne yazık ki yoksul yaşlanıyoruz Sayın Bakan, en büyük problemlerden bir tanesi bu. Biraz evvel bahsettik, hepimiz birer yaşlı adayız; çocuklarımız, gençlerimiz gelecekte inşallah yaşlı olacaklar ama bakıyorsunuz, kadınlarımıza, gençlerimize, genç çocuklarımızda yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında olan kadınların oranı yüzde 30; benzer şekilde çocuklarımızda bu oran yüzde 36,8; yaşlılarımızda bu oran yüzde 22.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)