| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 12 .11.2026 |
MUSTAFA KALAYCI (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Sayın Bakan, kıymetli bürokratlar, sayın basın mensupları; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Parti programımızda da yer aldığı üzere Milliyetçi Hareket Partisi olarak eğitim politikamızın temel amacı Türk milletine mensubiyetin gurur ve şuuruna sahip, manevi ve kültürel değerlerimizi özümsemiş, düşünme, algılama ve problem çözme yeteneği gelişmiş, yeni gelişmelere açık, sorumluluk duygusu ve toplumsal duyarlılığı yüksek, bilim ve teknoloji üretimine yatkın, girişimci, demokrat, kültürlü ve inançlı nesillerin yetiştirilmesidir. Bu amacımıza yönelik çalışmalara ve uygulamalara her zaman için desteğimiz tamdır. Bu kapsamda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne de desteğimiz vardır. Bütçeden en büyük payın eğitime ayrılması, esasen eğitime, eğitim yatırımlarına ve eğitim çalışanlarına verilen önemin de bir göstergesidir. Türkiye'de kamu eğitim harcamalarının toplam kamu harcamaları içindeki payı OECD ortalamasının üzerindedir. Türkiye eğitimde attığı adımların karşılığını uluslararası ölçekte almaktadır. OECD tarafından açıklanan PISA 2005 sonuçlarına göre ülkemiz bir önceki değerlendirmeye kıyasla matematik, fen bilimleri ve okuma becerilerinin her 3'ünde de puanını en fazla artıran OECD ülkesi olmuş, fen bilimleri ve okuma becerilerinde tarihinde ilk kez OECD ortalamasının üzerine çıkarken matematikte bu ortalamayı yakalamıştır. Türkiye son on yılda ortalama puanı her 3 alanda arttıran tek OECD ülkesidir.
En temel kamu hizmetlerinden biri olan eğitim hizmetlerinin ülkemizin her yerinde, milletimizin her ferdi bakımından yaygın ve erişilebilir olması eğitimin ana amaçlarından biridir. Fırsat eşitliği temelinde tüm kademelerde eğitime erişim sağlanması esastır. Sosyoekonomik açıdan avantajlı ve dezavantajlı öğrenciler arasındaki başarı farkı fen bilimlerinde 81, okuma becerilerinde 73 puanla OECD ortalamasının altında kalmış, bu durum eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendiğini göstermiştir. 3 yaşından zorunlu eğitimin başlangıç yaşına kadar okul öncesi eğitime katılım oranı on yılda 13 puan artmıştır. Bu artış Türkiye'nin okul öncesi eğitime erişimini en fazla artıran OECD ülkeleri arasında olduğuna işaret etmiştir. 6-14 yaş aralığında okullaşma oranı hem OECD hem Avrupa Birliği ülkelerinin ortalamasının üzerinde gerçekleşmiştir. İlkokulda ortalama sınıf mevcudu OECD ortalamasının üzerinde gerçekleşirken orta okulda sınıf mevcudu OECD ortalamasıyla aynı düzeye ulaşmıştır. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısı on yılda ortaokulda 17'den 14'e, ortaöğretimde ise 14'ten 11'e gerilemiştir. Böylece ortaöğretimde OECD ortalamasının altına inerken, ortaokulda OECD ortalamasına yaklaşmıştır. İlkokulda ise öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 18 olup OECD ortalaması olan 14'ün üzerinde kalmıştır. Bu göstergeler ülkemizde eğitime yapılan yatırımların etkilerini ortaya koymaktadır. Öğretmenler eğitim sistemimizin en temel ögesidir. Ülkemizin kalkınmasında, nitelikli insan gücünün yetiştirilmesinde, toplumdaki huzur ve sosyal barışın sağlanmasında, insanın sosyalleşmesi ve toplumsal hayata hazırlanmasında millî kültür ve değerlerinin genç kuşaklara aktarılmasında öğretmenlerimiz baş roldedir. Sorunsuz öğretmen, sorunsuz eğitim ve öğretim demektir. Öğretmen Türk milletinin varlık güvencesi, istikbal ve istiklal güvenliğidir. Öğretmenlerimizin öncelikli sosyal, ekonomik, mesleki sorunlarının çözüme kavuşturulması büyük önem arz etmektedir. Milliyetçi Hareket Partisi olarak öğretim yılına hazırlık ödeneğinin artırılması, öğretmenlerimize alanlarıyla ilgili gelişmeleri yakından takip etmelerine ve kendilerini geliştirmelerine imkân sağlamak üzere araştırma, geliştirme desteği verilmesi görüşündeyiz. Atanamayan öğretmenlerin tamamının kademeli olarak atanmasını sağlayacak şekilde bir planlama ve kadro ihdası yapılmalıdır. Özel öğretim kurumlarında istihdam edilen öğretmenler için alt sınır maaşı belirlenmesi ve çalışma şartlarının iyileştirilmesi gerekmektedir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; eğitim sistemi ile iş gücü piyasası arasında güçlü bir bağ tesis edilerek işletmelerin ihtiyacı olan nitelik ve nicelikte insan gücünün yetiştirilmesi, mesleki eğitime ağırlık verilerek ara eleman ihtiyacı karşılanması büyük önem taşımaktadır. Mesleki ve teknik ortaöğretim okullarında uygulanan 62 adet çerçeve üretim programı güncellenmiş, hazırlık ve 9'uncu sınıflardan başlamak üzere uygulamaya konulmuştur. Mesleki eğitimin ortaöğretimdeki payı yüzde 43'e yükselmiştir. Mesleki eğitimin üretimle ilişkisinin güçlendirilmesi amacıyla organize sanayi bölgeleri başta olmak üzere yeni okul modellerinin yaygınlaştırılması, bu konuda Bakanlık, odalar, sanayiciler ve belediyeler iş birliğiyle yeni okullar açılması konusunda bir kampanya başlatılması uygun olacaktır. Mesleki ve teknik eğitim mezunlarının istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla işletme ekosistemi içinde sektör içi okul ve sektörü entegre okul modelleri ile ihtisas okulu modeli ve bölge mesleki ve teknik anadolu lisesi uygulamaları yaygınlaştırılmalıdır. 2005 yılında çıkarılan 5378 sayılı Kanun'la engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon hizmet bedelinin devlet tarafından karşılanması öngörülmüştür. Özel eğitim sektörü günümüzde 620 bin engelli bireyin eğitim aldığı, 65 bin personelin istihdam edildiği, sayısı 1 milyona yaklaşan engelli bireyin de rehabilitasyon süreci tamamlanarak topluma kazandırıldığı dünyaya örnek bir modele dönüşmüştür. 2005 yılında bir öğrenci için ödenen aylık özel eğitim ödemesi bir asgari ücret miktarıyken 2027 yılına gelindiğinde asgari ücretin yüzde 28'ine gerilemiştir. Engelli çocukların rehabilitasyon merkezlerine taşınmasını sağlamak için gerekli olan servis hizmetinin ücretsiz yapılıyor olması sektöre ilave mali yük getirmektedir. Bu çerçevede belirlenecek ücretlerin eğitim kalitesini ve hizmetin sürekliliğini güvence altına alınması gerekmektedir. Bu itibarla, bireysel ve grup eğitim saat ücretleri mutlaka artırılmalıdır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gençlerimizin önemli sorunlarından birisi üniversite sınavıdır. Bizim bu konudaki görüş ve teklifimiz çok açıktır. Türk gençliğindeki cevheri süresi sınırlı bir ölçme sınavıyla ortaya çıkarmak elbette makul ve mantıklı değildir. Bu çerçevede üniversite giriş sınavı kaldırılarak bunun yerine ilköğretim ve ortaöğretimde öğrencilerin ilgi, yetenek ve beceri kabiliyetlerini dikkate alan etkili bir yönlendirmeye bağlı olarak uygulanacak müfredatla ortaöğretim başarısını ve ortaöğretim sonunda yapılacak olgunlaşma sınavını esas alan ve fırsat eşitliğini gözeten üniversiteye geçiş sistemi uygulamaya konulmalıdır. Bugün toplumların üstünlükleri bilim ve teknoloji alanında vardıkları düzeyle ölçülmektedir. Çağımızın en önemli özelliklerinden biri olan yüksek teknoloji ve bilgi toplumu seviyesine ulaşılmasında insan gücü ve maddi kaynakların akılcı, etkili, verimli ve ekonomik şekilde kullanılmasında ve demokrasimizin gelişip kökleşmesinde en büyük görev üniversitelerimize düşmektedir. Üniversitelerin ülkemizin ihtiyaç duyduğu insan gücünü yetiştiren, araştırma yaparak bilim ve teknoloji üreten, toplumsal gelişmeye önderlik eden, bilimsel yöntemlerle meselelere çözüm üreten, dünya üniversiteleriyle yarışan eğitim kurumları hâline getirilmesi esas olmalıdır.
Bu görüşlerle, Bakanlık ve kurumlarımızın 2027 yılı bütçelerinin hayırlı ve bereketli olmasını diliyorum.