KOMİSYON KONUŞMASI

KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sayın Bakan, değerli bürokratlar; siz de Meclise hoş geldiniz.

Ben bu sunum sırasında önce sağlık sisteminin performansını değerlendireceğim, sonra bütçe teklifini, en sonunda da gördüğümüz olumsuzlukları çözmek için ne yapılması gerektiğine vurgu yapacağım.

Şimdi, sizler 2002 yılını referans göstermeyi çok seviyorsunuz; ben de bu referansı 2002'den aldım. Biliyorsunuz, bir sağlık sisteminin temel amacı, insanların uzun süre yaşamasını sağlamak, yaşadığı süreyi de sağlıklı geçirmesini sağlamak. Bakın, 2002 yılında Türkiye'de ömür Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi'nden daha yüksek ama 2023'e geldiğimizde, maalesef daha geride; 2,7 yıl kaybetmişiz. AKP iktidarında dünyada 5,6 yıl ömürde uzama olurken, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi'nde 5,1 yıl ömür uzarken maalesef Türkiye bunun gerisinde kalmış, yalnızca 2,4 yıllık bir uzama olmuş. Dolayısıyla, bu dönemin sağlıklı yaşam beklentisi de içinde olmak üzere iyi geçmediğini söylememiz gerekir. Avrupa Bölgesi'ne göre erkekler 3,6 yıl daha kısa yaşıyor, kadınlar ise 3,1 yıl daha kısa yaşıyor. TÜİK referansına bakacak olursak Sayın Bakan, 2015'ten günümüze erkeklerde sağlıklı yaşam süresi kısalmış maalesef; kadınlardaki artışta çok sınırlı. Bu arada, bu erken ölümlerin önemli nedenlerinden biri yeni doğan ölümleri. Hatırlarsanız Yenidoğan Komisyonuna gelememiştiniz bir türlü, çağrılara rağmen fakat Komisyon 101 tane öneri sıraladı -100'üncü öneri burada yalnızca onu gösteriyorum: Acil servislerine etkin kullanımına ilişkin- ben size sordum "Bakanlık olarak bu 101 önerinin kaçını ne yaptınız?" diye; maalesef, yanıt veremediniz. Dolayısıyla, ne olduğu konusunda bilgimiz yok. Şimdi, Türkiye'de ömür neden dünya ve Avrupa Bölgesi kadar fazla artmadı? Çünkü erken ölümler çok yüksek. Erken ölümlere de yol açan üç temel neden var: Obezite, tütün ve hava kirliliği. Ve bakın, burada bilimsel olarak kanıtlanmış; eğer bunları çözecek olsak erken ölümlerin yüzde 92'sini çözmemiz mümkün. Peki, Bakanlığınız bu üç konuda ne yaptı bakalım: Bir, obezite ve obez öncesi -sizin döneminiz de içinde olmak üzere- maalesef çok ciddi bir artış gösteriyor. Bakın, kadınlarda 2008'de yüzde 45,9'dan 2025'te yüzde 57'ye yükseliyor, 2008'de erkeklerde 49,2'den 2025'te 61,8'e yükseliyor. Sayın Bakan, sokaklarda, caddelerde insanların boyunu, kilosunu ölçmekle demek ki bu iş olmuyor; Bakanlığın bu işe çok daha ciddi önem vermesi gerekir. Solunum enfeksiyonları dünyadan farklı olarak Türkiye'de maalesef ölümlerde 2'nci sırada ve en önemli iki nedeni tütün ve hava kirliliği. Tütün hedefinize bakıyorum, 2027 hedefiniz 28,5; 2026'da "29" demişsiniz ama sanırım TÜİK araştırmalarından haberiniz yok çünkü TÜİK 2025'te diyor ki: "Tütün kullananların oranı 33,2 ve 2010'dan bu yana sürekli bir artış var. Maalesef, bu artışı önleme konusunda Sağlık Bakanlığı iyi bir performans gösteremedi. Üstelik, tütün endüstrisinin etkisinin de yüksek olduğu ülkelerden biri olarak biliniyor. Duyuyoruz, tütün endüstrisi şu anda Mecliste bazı milletvekillerini ziyaret ederek elektronik sigaranın yasallaştırılması için çaba gösteriyor. Bunu da burada not etmiş olayım. Bu, Türkiye'de, özellikle gençlere, özellikle kadınlara karşı çok büyük bir hata olur. Asla bunun Meclisten geçmemesi gerektiğini vurgulamış olayım.

Şimdi, COP31'de hava kirliliği de içinde olmak üzere bir sunum yapmışsınız, ne güzel. Ama Sağlık Bakanlığı hava kirliği konusunda ne yapıyor Sayın Bakan? Bakın, erken ölümler çok yüksek; biz araştırmamızda 45 binin üstünde bulmuştuk, güncel araştırmalar 60 bin diyor. PM2,5'un hâlen ulusal sınır değeri yok. Hiç Çevre Bakanına sordunuz mu: "Niye PM2,5 için ulusal sınır değer ilan edilmiyor?" Ve diğer hava kirleticilerin ulusal sınır değerleri Dünya Sağlık Örgütü sınır değerlerinden çok yüksek. Sağlık Bakanlığı niye bu konuda bir işlev üstlenmiyor? Çünkü erken ölümler açısından çok önemli.

Gelelim eşitlik ve eşitsizlik, hakkaniyet meselesine. Bu haritayı Sanayi Bakanlığının kendi yayınından ben yaptım. Türkiye'de nasıl bir eşitsizlik olduğunu görüyorsunuz. Bir yanda Ankara var, Türkiye'de sağlık göstergelerinde 1'inci sırada; diğer yanda Muş var, 81'inci sırada. Yine, güney ve güneydoğu illerinde geri bırakılmışlık, sağlıkta eşitsizlikler açısından da bizzat Sanayi Bakanlığının verilerinde ortaya çıkıyor. Bakın, bebek ölüm hızında gerileme var, çok güzel ancak iller arasındaki eşitsizliğe bakın. Yani Tunceli'de binde 2,7; Şanlıurfa'da binde 13,7. Şanlıurfa, Gaziantep yıllardır böyle, sürekli burada gündeme getiriyoruz, bir türlü bir düzelme yok.

Bu arada, toplam doğurganlık hızındaki düşüş ile bunun arasındaki ilişkiyi, korelasyonu da burada görüyorsunuz. O zaman üreme sağlığı sorunları gündeme geliyor. Bakın, üreme sağlığı konusunda, karşılanmamış, üreme sağlığına ilişkin en son veri 2018 yılına ait. Neden bu konuda çalışmıyorsunuz? Neden bu konuda topluma bilgi vermiyorsunuz? TNSA 2023; 2024'te yapılmış olmasına rağmen neden hâlen açıklanmıyor? Hiç bu konuda bir açıklamanız yok.

Bu arada, bebek ölüm hızı düştü, çok güzel. Ama bakın bu illere, bebek ölüm hızı 2020'den 2025'e 5 yaş altı çocuk ölüm hızı ciddi bir artış göstermiş. Birkaç il söyleyeyim size: Burdur, Sinop, Bartın, Uşak, Kırıkkale; buralarda ne oluyor Sayın Bakan, niye buralarda ciddi bir bebekler ve çocuklar ölüyor? Bu konuda bir açıklamanız yok.

Çok ciddi eşitsizlikler var, yıllardır böyle, bir türlü çözmüyorsunuz. Birkaçını söyleyeyim size: 10 bin kişiye düşen yatak sayısına bakın: Elâzığ'da 53, Şırnak'ta yalnızca 13. Burada bu eşitsizliği çok net görebilirsiniz. Yoğun bakım yatak sayısına bakın: Isparta'da 11'e yaklaşıyor neredeyse, Şırnak'ta 2. Benim milletvekili olduğum ilde 5, Türkiye ortalamasının çok altında Türkiye'nin 4'üncü büyük kenti olmasına rağmen; her gün yoğun bakım yatağı arıyoruz, artık ne yapacağımızı şaşırmış durumdayız. Bakanlığınız bu eşitsizlikleri gidermek konusunda hiç iyi bir performansa sahip değil.

Sağlık hizmetlerine erişime gelelim. Sayın Bakanım, hiç söz etmediniz; aşılamada korkunç bir durumdayız. Bakın, İstanbul'dan örnek vereyim size: Karma aşının 3'üncü dozu -veriler tabii ki sizin verileriniz- 98,5'tan yüzde 89'a inmiş, Türkiye'de 98,8'den 94'e inmiş. Bu tablo, bulaşıcı hastalıklar konusunda, aşıyla korunabilen hastalıklar konusunda çok sıkıntılı günleri karşımıza getiriyor. Nitekim -siz açıklamıyorsunuz ama- Dünya Sağlık Örgütü veri tabanına bakın, bu yıl ciddi bir kızamık salgını var. Üstelik Dünya Sağlık Örgütü veri tabanında diyor ki: "Sağlık Bakanlığı on iki aydır bunlara ilişkin herhangi bir dağılım verisi vermiyor." Neden vermiyorsunuz Bakanım? Yani bizim soru önergelerimize yanıt vermiyorsunuz, Dünya Sağlık Örgütüne yanıt vermiyorsunuz. Bunlara yanıt vermeyerek, bunların gizli kalmasını sağlayarak sanki ortada bir şey yokmuş diye düşünüyorsanız böyle bir hayat yok çünkü hakikatin peşinde koşan, bu ülkede bilim insanları ve gazeteciler var.

Şimdi, hekime ve diş hekimine başvuru sayısı: Ben 2024 verilerini getirdim, siz 2026'nın ilk on ayından da söz ettiniz ama sanırım şunu söylemeyi unuttunuz: 2025 yıl istatistik yılını hâlen yayınlayamadınız. Yani bu çağda bunun hâlen yayınlanamamış olması, her yıl dile getirmiş olmamız gerçekten anlaşılabilecek bir şey değil.

Bu arada, iller arasında ne kadar ciddi bir farklılık olduğunu, hem hekime başvuruda hem de diş hekimine başvuru sırasında farklılık olduğunu buradan görebilirsiniz. Üstelik de hâlen, ısrarla, hekime başvuru sayısını artırma hedefi koyuyorsunuz. Bakın yani tıp fakültesinde halk sağlığı derslerinde belki çok önemsemediniz ama bakan olunca önemsemek lazım. Bu hekime başvuru sayısının artışından ne bekliyorsunuz? Çünkü iki beklentinin karşılanmadığı kanıtlandı ve bunu geçen sene de gösterdik, her yerde var. Bir, hekime başvuru sayısı arttıkça insanların ömrü uzamaz. İki, hekime başvurusu sayısı arttıkça insanların sağlıklı yaşadığı süre artmaz. Bir sürü örnek var, bir tek Hollanda'yı versem yeter, yılda 3 defa hekime başvuruyorlar, bizden çok uzun yaşıyorlar. Dolayısıyla bu sürekli hekime başvuru sayısını artırma hedefi yalnızca sağlık sermayesinin işine yarar; yurttaşın, ne sağlıklı yurttaşın ne de hastanın hiçbir işine yaramaz. Burada bunu bir kez daha söylemek isterim.

Çok ilginç bir şey, bu sene Cumhurbaşkanının iki kararıyla 126 sağlık taşınmazını satılığa çıkardınız. Biz dava açtık hemen Danıştayda, toplum buna karşı büyük bir tepki gösterdi; sonrasında 110'unun satılmasından vazgeçildiği söylendi, geriye de 16'sı kaldı. Şimdi, Sayın Bakan, 3 tane soru; bir, bu 126 taşınmazı neden satılığa çıkardınız? İki, neden 110'undan vazgeçtiniz? Üç, bu 16'sından niye vazgeçmediniz? Üstelik, nereler bunlar biliyor musunuz? Hepsini burada konuşmamız mümkün değil ama bir tanesi Samsun Gazi Devlet Hastanesi, bir tanesi Eskişehir Hava Hastanesi, bir tanesi Elâzığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, bir tanesi Türkiye'nin en eski hastanelerinden Bursa Memleket Hastanesi. Şimdi, bunların hepsi...

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Kayıhan Hocam, yapma ama bunu söyledik, sizle de konuştuk.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Ama izin ver, bir dakika müdahale etmeyin.

Bunların hepsi satılığa çıkarıldı, sonradan vazgeçildi.

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Böyle bir şey yok ki. Ruh Sağlığı Hastanesi satılığa çıkarılmadı.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Çıkartıldı, lütfen yapmayın.

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Hayır, öyle bir şey yok. Kayıhan Bey, lütfen ya.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Size de konuşma zamanı gelecek. Lütfen... Yani ben size kanıtlarını göstereyim. Cumhurbaşkanı kararının eğer var olmadığını söylüyorsanız benim burada sözüm yok yani Samsun Vekilimiz, Başkanımız burada, bu hastanenin satılığa çıkarıldığını kendisi de biliyor. Sonradan 110 tane çekildi, bunlar şimdi satılık hastaneler içinde değil.

BAŞKAN MEHMET MUŞ - İnsicamınızı bozmamak için söylemedim.

Park yapılıyor orası.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Tamam.

Dolayısıyla soru şudur: Bunlar neden satılığa çıkarılıyor? Elâzığ'daki hastane yüz yıllık bir hastane ve bölgeye hizmet veriyor, gerçekten anlaşılır gibi değil.

Bakın, kent merkezindeki devlet hastanelerini kapatıyorsunuz. Yalnızca Bursa örneğini veriyorum, zaman darlığı nedeniyle ayrıntılara girmeyeceğim. Yetmiyor, Ankara Onkoloji Hastanesini devrediyorsunuz. Sayın Bakan, "Şu hastaneler olmasa Sağlık Bakanlığını ne güzel yönetirdim." diyen bir bakan olmak istiyorsanız, tarihe böyle geçmek istiyorsanız olabilir. Biliyorsunuz, tarihte bir de böyle Millî Eğitim Bakanı var ama ben bu tutumu doğru bulmuyorum. Özellikle köklü hastanelerin satılması, devredilmesi, yıkılması yerine bunların yaşatılması uygun olur. Bunu da burada söylemiş olayım.

Bakanlığınızın yatırım yaparken oradaki ihtiyacı tanımlama konusunda bazı sıkıntıları var. Bir tek örnek vereceğim: Kronik böbrek hastalığı. Geçen sene de göstermiştim, verileri güncelledim. Bakın, Karadeniz'den daha fazla Güneydoğu Anadolu'da prevalansı böbrek hastalığının yüksek; Karadeniz'de 100 bin kişiye düşen Sağlık Bakanlığı hemodiyaliz cihazı sayısı 190, Güneydoğu Anadolu'da yalnızca 76; yarısından daha düşük, yıllardır da böyle. Bu eşitsizliği gidermek için, orada kamunun sağlık hizmeti sunması için neden çaba göstermiyorsunuz? Gerçekten anlamak mümkün değil.

"2025 yılında bin yeni ASM'yi hizmete alıyoruz?" dediniz fakat kendi raporunuzda yeni hizmete alınan ASM sayısının yalnızca 102 olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla, hedef belirlerken eğer 102'sini yapabilecekseniz bunu böyle söylemek lazım, propaganda amacıyla bin tanesini alıyoruz deyip sonra 102'si derseniz...

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU - 1095 oluyor Hocam, merak etmeyin.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Ben merak etmiyorum, sizin raporunuzdan gösteriyorum. Daha önce dediniz ki: "2025 yılında bin yeni ASM hizmete alacağız." Sonra 102'sini aldınız.

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU - Ben size bin ASM'nin isimlerini tek tek verebilirim.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Sayın Bakan, ben sizi dinledim, Sayın Başkan da daha sonra zaman vermiyor; verecekseniz dinleyeceğim. Raporlar sizin bir veri tabanınızdan, yanınızdaki Bakan Yardımcısının bize gönderdiği.

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU - İsim bazlı verebilirim, arzu ediyorsa isim bazlı verebilirim bin tanesini.

KAYIHAN PALA (Bursa) - Bu fotoğraflar geçen hafta çekildi Sayın Bakan. Hatay'da aile sağlığı merkezleri; şu anda 329 aile hekimi 21 metrekarelik konteynerde hizmet sunuyor. Burası da Hatay Antakya'daki Sağlıklı Hayat Merkezi; personelin ellerini yıkayacak lavabosu bile yok; fotoğraflar geçen haftadan.

ALİ KARAOBA (Uşak) - Bunlar bine dâhil mi?

ÖZGÜR KARABAT (İstanbul) - Bunlar yüze mi dâhil bine mi?

BAŞKAN MEHMET MUŞ - Sayın Karabat...

KAYIHAN PALA (Bursa) - İstiyorsanız yarın sabah birlikte gidebiliriz, Hatay'da yerinde de görebiliriz.

Şimdi "Kaynak yok." lafını biz doğru bulmuyoruz çünkü kaynağın olduğu bu fon vurgunu sırasında da görüldü. Bakın, HPV aşısını sizden önceki bakan orada otururken söz verdi, siz de "evet" dediniz, sonra anladığım kadarıyla vazgeçmek üzeresiniz. Kaynak yokluğu üzerinden bu ülkede HPV aşısının uygulanmaması söz konusu değil çünkü o fon vurgununu 20 milyar dolar olarak alacak olursanız; bakın, 1,27 milyar doza denk geliyor, kanser hastalarının erişemediği yenilikçi ilaçlar söz konusu olduğunda 556 bin kanser hastasının ihtiyacı karşılanabiliyor ve 60 bin yeni aile sağlığı merkezi yapacak bir para var. Dolayısıyla kaynak yokluğu değil, kaynakların kullanımındaki sıkıntılar var.

Bu arada zaman darlığı nedeniyle birinci basamaktaki sorunlara değinmiyorum ama hem Türk Tabipleri Birliği aile hekimliği kolunun hem de AHEF'in bu konuda ciddi eleştirileri var, lütfen bu eleştirilere siz de biraz kulak verin çünkü birinci basamak nitelikli hâle gelmeden Türkiye'de sıkıntıların çözülmesi mümkün değil.

Hâlen Türkiye'de acil servislere başvuru çok yüksek, dünyada nüfusundan fazla acil başvurusu olan tek ülke konumundayız, hâlen. Yani OECD'ye bakın, yüz kişi başına 31 başvuru var, bizde 177, belki şimdi daha da yüksek. Bunu azaltmak için bu kırmızı alan, sarı alan, yeşil alan hikâyesini bir kenara bırakıp gerçek acillerin acillerden yararlanabileceği bir sistemi hayata geçirmemiz gerekir.

Beyaz kod sayılarında bir azalma yok, sizin verinize göre 2025'te 17.503 beyaz kod verilmiş, günde 8 fiziksel şiddetten söz ediyoruz. Kanser tarama oranlarında sevindirici bir oran servikal kanserde yakalanmış, güzel ama kolon ve meme kanserinde durumumuz iyi değil.

Siz iktidara geldiğinizde yılda yurttaş 12 kutu ilaç kullanıyormuş, şimdi ortalama yılda 31 kutu ilaç kullanıyor; çok yüksek bir sayı, dünyada olmayan sayılar bunlar fakat bu arada bu kadar yüksek ilaç kullanırken yenilikçi ve yetim ilaçlara erişim çok düşük. EMA'dan ruhsat alan 173 ilaçtan yalnızca 6'sına Türkiye'de erişilebiliyor, yüzde 3 oranında.

Peki, sistem verimli mi? Biliyorsunuz verimlilikle ilgili en önde gelen göstergelerden birisi yatak doluluk oranıdır, yüzde 75-85 arası olması beklenir, Türkiye'nin oranı 58. Gereksiz MR ve gereksiz tomografi hâlen devam ediyor, üstelik radyoloji hizmetlerindeki taşeronlaşma nedeniyle ölüme yol açmak da içinde olmak üzere ciddi sorunlar var, size de yansıdığını ben çok yakından biliyorum. Hekimlerin yüzde 83'ü son bir yıl içerisinde bu taşeron hizmetler yüzünden hatalı BT ve MR raporu aldığını gösteriyor, dolayısıyla bu alan çok ciddi sıkıntılı alanlardan bir tanesi.

Peki, sağlık hizmetlerinin kalitesinde ne durumdayız? Aynı veriler devam ediyor, kaçınılabilir ölüm oranları hâlen çok yüksek, önlenebilir ölüm oranımız yüksek, tedavi edilebilir ölüm oranımız yüksek, iskemik kalp hastalığı ve inme ölümlerimiz yüksek ve kaçınılabilir hastaneye yatış oranlarımız yüksek, hepsi OECD rakamları, siz de biliyorsunuz. Hem diyabette hem de hipertansiyonda buna karşı mücadelemiz çok zayıf, diyabet 14 milyon insanı etkiliyor Türkiye'de ve uluslararası ortalamanın 2 katı, hipertansiyonda kontrol altına alınanlar yalnızca hipertansiyon tanısı kullananların üçte 1'i, dolayısıyla bunları artırmak lazım.

Daha önce de sormuştum, yanıt vermediniz, bir kez daha sorayım. Özel hastanelerdeki kaba ölüm hızı çok ciddi artıyor, 2019'dan sonra bunun verisini yayınlamadınız, neden yayımlamıyorsunuz, burada yayınlamamanızı gerektiren bir durum mu var; onu da konuşmamız gerekir.

Biliyorsunuz, siz TÜİK verilerinden yararlanıyorsunuz ama uluslararası ölçekte yaşadığı bölgede kaliteli sağlık hizmetlerine erişimden memnun olan nüfusun oranı Türkiye'de yalnızca yüzde 41, üstelik Türkiye'de yapılmış yeni bir araştırmanın sonucunu ben size söyleyeyim. Sağlığın genel durumunu Türkiye'de iyi ve son derece iyi bulanların oranı yalnızca yüzde 35, dolayısıyla durumun iyi olmadığının toplum da farkında.

Bütçe teklifine geldiğimizde geçen yıla göre 2027'de bütçede sağlığın payını düşürüyorsunuz 7,2'ye, bu arada kamu açısından faiz dışı harcamalardaki artışla eş değer gitmiyor, bunu da söylemem gerekir. Oysa hep söylüyoruz, Sağlık Bakanlığına en az yüzde 10, kamu bütçesinden sağlığa en az yüzde 15 pay ayrılması gerekir ki sağlık hizmetlerindeki ihtiyaçlar karşılanabilsin. OECD veri tabanına baktığımızda kamu sağlık harcamasında Türkiye sondan 2'nci, kamu harcamalarının sağlığın içerisindeki payında da OECD'nin neredeyse yarısı kadar, üçte 1'ine doğru gidiş var, bu da tabii, cepten yapılan sağlık harcamalarını arttırıyor. Bakın, iktidarın 2003 yılında cepten harcamalarının oranı yüzde 18,9, bu yüzde 20'ye tekrar artış göstermiş maalesef. TÜİK de diyor ki: Hanelerde hem muayene, tedavide hem de ilaç harcamalarında ciddi bir sıkıntı var, bazı haneler parasızlık nedeniyle diş muayenesi bile yaptıramıyor. Bu arada koruyucu hizmetlerin payının hâlen yüzde 30'un altında olduğunu, bunun yetersiz olduğunu söylemem gerekir. Ağız ve diş sağlığına ilişkin herhangi bir verinin olmadığını söylemem gerekir.

Döner sermaye zararından hiç konuşmuyoruz, oysa Sağlık Bakanlığı bütçesini konuşurken onu da konuşmamız gerekir. Sağlık çalışanları Türkiye açısından bakıldığında dünyadaki istihdamın yarısı kadar, neredeyse Almanya'da bunun çok daha fazlası ve çok ciddi kadro beklentisi var, umuyorum ki bu 38 bin kadro kısa sürede açıklanır ve bir ölçüde bu ihtiyaç giderilir ama özellikle bir hemşire örneği üzerinden yola çıkacak olursak sürekli hedeflerin düşürüldüğünü ve 2027 yılı için yalnızca 4.325 hemşire ve ebe hedefinin bütçe gerekçesine konduğunu söylemem gerekir. Hedefleri tutturamadığınıza ilişkin çok sayıda veri var, isterseniz bunları tekrar sizinle paylaşırım ama hedefleri tutturabilmek için önce hedefi doğru belirlemek gerekir.

TUS kontenjanlarında çocuk cerrahisi, pediatri ve genel cerrahideki boşluk devam ediyor, biliyorsunuz ve kliniği ve hocası olmayan vakıf tıp fakültesine asistan kadro ilanları var, Bakan Yardımcımız çok iyi biliyor. Bu konuda size soru soruyoruz, ben 5 Martta sormuşum, yanıt vermemişsiniz. Bu arada, Sayın Bakan, bu yüzde 69,1 sizin size sorulan önergelere yanıt vermeme oranınız, bendeki oran yüzde 71. Dolayısıyla Anayasa suçu işlediğinizi bir kez daha söylemek isterim.

Şehir hastanelerine çok ciddi bir kaynak aktarıyorsunuz, 160 milyar civarında, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü 24,5 milyar civarında bir kaynakla yetinecek. Sizden önceki Bakan buradaki büyüklüğü söylemişti zaten. 695 milyarlık dört yıllık bir perspektif var şehir hastanelerine aktarılması planlanan. Oysa diyordunuz ki paranın değeri analizinde: "Yirmi beş yılda Bilkente 23,4 milyar ödeyeceğiz." Soruyorum: Yalnızca bu yıl ne kadar ödediniz? Öngörülenin üzerinde bir ödeme olduğu çok belli.

Bir de "Özel sektörün payını artıracağım." diyorsunuz. Sayın Bakan, dünya kanıtlamış, bu, sol sosyalist bir söylem değil, özel sektörün payı arttıkça eşitsizlikler artar. Eşitsizliklerin artması için çaba göstermek doğru değil.

Zayıflıklar hâlen devam ediyor, siz de açıklamış durumdasınız. Bütçe yetersiz, dağıtım tercihleri yanlış ve şehir hastaneleri hâlen bütçeyi rehin almış durumda. Sayıştay bulgularına baktığımızda 20 ile 25 arasında şehir hastanelerinde çok ciddi bulgular var, bu devam ediyor. Dolayısıyla sağlık sistemi açısından yapılması gereken yeni bir vizyon, ticaret değil, hak temelli bir sistem.

Teşekkür ediyorum.